Czym jest camizestrant i jak działa?
Camizestrant, wcześniej oznaczany kodem AZD9833, jest doustnym lekiem przeciwnowotworowym ocenianym w badaniach III fazy. W Stanach Zjednoczonych jego wniosek rejestracyjny jest rozpatrywany przez FDA, natomiast w maju 2026 roku lek uzyskał pozytywną opinię europejskiego komitetu CHMP.
Camizestrant należy do grupy selektywnych degradorów receptora estrogenowego (selective estrogen receptor degraders, SERD). Camizestrant wiąże się z receptorem estrogenowym, blokuje jego aktywność i prowadzi do jego degradacji. W ten sposób ogranicza sygnały pobudzające wzrost komórek raka piersi zależnych od estrogenów.
Camizestrant jest lekiem hormonalnym o działaniu ukierunkowanym, a nie chemioterapią. Ma postać tabletek przyjmowanych raz na dobę, co odróżnia go między innymi od podawanego we wstrzyknięciach fulwestrantu.
Leki z grupy SERD stosuje się zwykle tam, gdzie zawiodły inne metody leczenia hormonalnego, takie jak selektywne modulatory receptora estrogenowego (SERM) lub inhibitory aromatazy przekształcające androgeny w estrogeny. Według stanu na 2026 rok można powiedzieć, że lista SERD-ów jest stosunkowo krótka i liczy sobie niespełna 20 pozycji. Nadal są więc to leki nowe, których skuteczność może budzić wątpliwości i jest stale badana.
Przeczytaj również:
Rak potrójnie ujemny – rak piersi potrójnie negatywny TNBC – leczenie, przerzuty, rokowanie
W jakich przypadkach stosuje się camizestrant?
Wstępne badania SERENA-2 i SERENA-6 wykazują skuteczność camizestrantu w leczeniu raka piersi.
Aktualna europejska rekomendacja obejmuje leczeniem dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi ER-dodatnim i HER2-ujemnym, u których podczas pierwszej linii hormonoterapii połączonej z inhibitorem CDK4/6 wykryto mutację ESR1, ale nie stwierdzono jeszcze progresji choroby.
Europejska Agencja Leków wydała także pozytywną opinię dotyczącą stosowania kombinacji nowego leku SERD z nowoczesnymi inhibitorami CDK4/6 jak abemacyklib, rybocyklib, palbocyklib, które blokują podziały komórek nowotworowych. Zwiększonej skuteczności nie towarzyszą żadne nowe skutki uboczne.
Znalezienie skutecznego leku na raka piersi jest niezwykle istotne ze względu na powszechność tej choroby. Producent leku (AstraZeneca) wskazuje, że tylko w 2022 roku u ponad 2 milionów osób stwierdzono raka piersi, a ponad 665 tysięcy osób zmarło z powodu tej choroby. Choć wiele mówi się o wysokiej skuteczności leczenia raka piersi, trzeba pamiętać, że dotyczy to wyłącznie wczesnego wykrycia choroby. W przypadku zaawansowanego guza zaledwie 30% pacjentów przeżywa okres 5 lat.
Dla kogo przeznaczona jest terapia camizestrantem?
Terapia z użyciem camizestrantu, podobnie jak innych leków SERD, jest rekomendowana w przypadku rozwoju hormonozależnego raka piersi, który pozostaje oporny na inne metody leczenia. Po spełnieniu określonych warunków uważa się go także za bezpieczny dla kobiet w wieku postmenopauzalnym. Rozwój leków z grupy SERD jest istotny, ponieważ nowotwory hormonozależne stanowią najczęstszy podtyp raka piersi. Około 70% guzów piersi jest HR-dodatnich i HER2-ujemnych, a ponad 97% nowotworów HR-dodatnich wykazuje ekspresję receptora estrogenowego.
Przeczytaj również:
USG piersi czy mammografia – które badanie wybrać?
Jak przebiega leczenie camizestrantem?
Camizestrant ma postać tabletki, którą w założeniu należy przyjmować raz dziennie. To wygodniejsza forma aplikacji niż np. zastrzyki w przypadku fulvestrantu.
Jakie skutki uboczne może powodować camizestrant?
Podobnie jak w przypadku innych leków z grupy SERD można spodziewać się, że również camizestrant będzie powodował objawy niepożądane. Do tych najpopularniejszych można zaliczyć: mdłości, wymioty, zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych, suchość pochwy, uderzenia ciepła. U pacjentek często stwierdza się też bóle mięśniowo-szkieletowe i stawowe, wysypkę. Rzadziej występują takie objawy jak: neuropatia obwodowa, krwawienie z pochwy, zaburzenia parametrów krwi, rozwój choroby zakrzepowo-zatorowej.
Jakie są przeciwwskazania i środki ostrożności?
Przeciwwskazaniami do stosowania leków SERD są ciąża, karmienie piersią oraz ciężkie zaburzenia czynności wątroby. Camizestrantu nie należy też przyjmować w przypadku nadwrażliwości na którąkolwiek z substancji czynnych. Stosowanie leku nie jest zalecane u dzieci i młodzieży.
Jakie są wyniki badań nad skutecznością camizestrantu?
Badanie SERENA-6 było podwójnie zaślepionym, randomizowanym badaniem kontrolowanym placebo. Po wykryciu mutacji ESR1, ale przed stwierdzeniem progresji choroby, pacjentów losowo przydzielano do dwóch grup. W pierwszej inhibitor aromatazy zastępowano camizestrantem, pozostawiając ten sam inhibitor CDK4/6. W grupie kontrolnej kontynuowano dotychczasowy inhibitor aromatazy i inhibitor CDK4/6. Ocenę skuteczności leczenia przeprowadzano co 8 tygodni przez pierwszych 18 miesięcy, a następnie co 12 tygodni.
Rezultaty badania były obiecujące. Zastosowanie camizestrantu wiązało się ze zmniejszeniem ryzyka progresji choroby lub zgonu o 56%. Mediana czasu przeżycia wolnego od progresji wyniosła 16 miesięcy, w porównaniu z 9,2 miesiąca w grupie kontrolnej.
Obecnie procedura zalegalizowania camizestrantu jest najdalej posunięta w Arabii Saudyjskiej oraz Zjednoczonych Emiratach Arabskich. Zaawansowane prace prowadzą m.in. również Japonia i Stany Zjednoczone. W krajach Unii Europejskiej lek stał się przedmiotem badań w ramach programów SERENA-4, SERENA-6 Faza III, CAMBRIA-1 i CAMBRIA-2. Najnowsze z nich to SERENA-6, dwuetapowe badanie kliniczne zaprojektowane z myślą o leczeniu zaawansowanego, hormonozależnego raka piersi.
Przeczytaj również:
Biopsja piersi grubo- i cienkoigłowa – czy boli, wskazania
Czy camizestrant naprawdę jest lekiem nowej generacji?
Wiele wskazuje na to, że camizestrant może stać się przełomem w leczeniu zaawansowanego raka piersi. Przede wszystkim wykazuje skuteczność w leczeniu nowotworów, które rozwinęły oporność na inne terapie hormonalne. Wykazuje też potencjał w stosowaniu w połączeniu z innymi lekami, dzięki czemu można wykorzystać efekt synergii. Co więcej, podawanie doustne jest dla pacjentów wygodne i pozwala uniknąć uciążliwej hospitalizacji.
Kiedy camizestrant będzie dostępny w Polsce?
Nie można jeszcze wskazać dokładnej daty wprowadzenia camizestrantu do leczenia w Polsce. W maju 2026 roku Komitet ds. Produktów Leczniczych Stosowanych u Ludzi (CHMP), działający przy Europejskiej Agencji Leków, wydał pozytywną opinię dotyczącą dopuszczenia preparatu Etcamah, zawierającego camizestrant, do stosowania w Unii Europejskiej. Rekomendacja dotyczy leczenia wybranych dorosłych pacjentów z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi ER-dodatnim i HER2-ujemnym, u których wykryto mutację genu ESR1.
Pozytywna opinia CHMP nie jest jednak równoznaczna z ostatecznym dopuszczeniem leku do obrotu. Kolejnym etapem jest wydanie pozwolenia przez Komisję Europejską. Według informacji EMA dostępnych w lipcu 2026 roku decyzja ta nie została jeszcze opublikowana. Dopiero centralna rejestracja umożliwi wprowadzenie leku na rynki państw członkowskich, w tym do Polski.
Samo pozwolenie unijne nie oznacza również automatycznej refundacji terapii w Polsce. Producent musi wprowadzić preparat na polski rynek, a następnie może wystąpić o objęcie go finansowaniem ze środków publicznych. Proces ten obejmuje między innymi ocenę Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji oraz negocjacje cenowe z Ministerstwem Zdrowia. Camizestrant nie znalazł się na polskiej liście leków refundowanych obowiązującej od 1 lipca 2026 roku.
W praktyce lek może więc pojawić się w Polsce najpierw jako preparat dostępny komercyjnie lub w ramach badań klinicznych, a dopiero później jako terapia refundowana, prawdopodobnie w programie lekowym. Termin jego rzeczywistej dostępności będzie zależał od decyzji Komisji Europejskiej, strategii producenta oraz przebiegu polskiego postępowania refundacyjnego.
Przeczytaj również:
Biopsja mammotomiczna piersi – badanie MMT
Ile może kosztować camizestrant?
Preparat nie jest jeszcze dostępny w polskiej sprzedaży, dlatego nie można podać jego oficjalnej ceny detalicznej ani wysokości ewentualnej odpłatności pacjenta.
Pewną wskazówką mogą być ceny innych doustnych leków należących do grupy selektywnych degraderów receptora estrogenowego. Przykładowo miesięczna terapia elacestrantem na rynku amerykańskim kosztuje katalogowo około 8700 dolarów. Na tej podstawie można ostrożnie szacować, że cena camizestrantu bez refundacji mogłaby wynosić kilkadziesiąt tysięcy złotych miesięcznie, przykładowo około 25–40 tys. zł.
Rzeczywisty koszt będzie jednak zależał od ceny ustalonej przez producenta, warunków negocjowanych z Ministerstwem Zdrowia oraz zakresu refundacji. Jeżeli camizestrant zostanie objęty finansowaniem w ramach programu lekowego, pacjent prawdopodobnie nie będzie ponosił pełnego kosztu terapii. Należy również pamiętać, że lek może być stosowany razem z inhibitorem CDK4/6, co zwiększa całkowity koszt leczenia.
