Nadmiar soli w organizmie – objawy, jak się pozbyć?

Dlaczego nadmiar soli jest niezdrowy?

Sód, który stanowi główny składnik soli kuchennej, odgrywa istotną rolę w regulacji ciśnienia krwi, przewodzeniu impulsów nerwowych oraz gospodarce wodnej. Problem pojawia się wtedy, gdy jego ilość w organizmie przekracza fizjologiczne potrzeby. Nadmiar sodu powoduje zatrzymywanie wody, co zwiększa objętość krwi krążącej i obciąża układ sercowo-naczyniowy.

Długotrwałe spożywanie dużych ilości soli sprzyja rozregulowaniu mechanizmów odpowiedzialnych za utrzymanie równowagi elektrolitowej. W efekcie organizm musi stale kompensować nadmiar sodu, co z czasem szkodzi wielu narządom. Nawet u osób bez rozpoznanych chorób nadmiar soli w diecie może prowadzić do stopniowego pogorszenia parametrów zdrowotnych.

Dla kogo nadmiar soli jest szkodliwy?

Nadmiar soli jest szczególnie niekorzystny dla osób z określonymi schorzeniami, ponieważ nasila mechanizmy leżące u podstaw ich chorób.
Dotyczy to przede wszystkim osób z:
• nadciśnieniem tętniczym, ponieważ wysoka podaż sodu powoduje wzrost ciśnienia krwi i utrudnia jego kontrolę,
• chorobami nerek, gdyż nerki odpowiadają za usuwanie nadmiaru sodu, a ich uszkodzenie ogranicza tę zdolność,
• niewydolnością serca, gdzie zatrzymanie wody sprzyja obrzękom i zwiększa obciążenie serca,
• cukrzycą, ponieważ nadmiar soli sprzyja zaburzeniom naczyniowym i pogarsza funkcję nerek,
• osteoporozą, gdyż wysoka podaż sodu powoduje zwiększone wydalanie wapnia z moczem.
W tych grupach nadmiar soli jest nie tylko szkodliwy, ale może bezpośrednio wpływać na postęp choroby i skuteczność leczenia.

Czy nadmiar soli zatrzymuje wodę w organizmie?

Sód jest minerałem zatrzymującym wodę w organizmie. Nadmiar wody w organizmie jest przyczyną obrzęków. Wiąże się z wysoką konsumpcją produktów bogatych w sód. Problem obrzęków szczególnie często dotyczy kobiet, które są na nie narażone w związku z wahaniami hormonalnymi towarzyszącymi cyklowi. Jeśli panie dodatkowo konsumują dużą ilość soli, spożywając równocześnie niewiele płynów, problem nadmiaru wody w organizmie będzie jeszcze bardziej uciążliwy. Ograniczenie ilości sodu w diecie pomoże więc nie tylko obniżyć ryzyko nadciśnienia i innych chorób układu sercowo-naczyniowego, ale również korzystnie wpłynie na gospodarkę wodną organizmu, a przez to także na sylwetkę.

Nadmiar soli w organizmie – jakie daje objawy?

Zjedzenie dużej ilości soli w krótkim czasie może powodować przejściowe dolegliwości. Najczęściej są to objawy związane z zatrzymywaniem wody i zaburzeniami gospodarki elektrolitowej.
Do objawów odczuwalnych przez pacjenta należą:
• wzmożone pragnienie,
• uczucie suchości w ustach,
• obrzęki dłoni, stóp lub powiek,
• uczucie ciężkości,
• bóle głowy,
• przejściowe podwyższenie ciśnienia tętniczego.

Jakie badania potwierdzą, że jest za dużo soli w organizmie?

Objawy nadmiaru soli w organizmie mogą być również widoczne w badaniach laboratoryjnych. Najczęściej stwierdza się podwyższone stężenie sodu w surowicy krwi, zaburzenia osmolarności osocza oraz zmiany w badaniu ogólnym moczu. W dłuższej perspektywie mogą pojawić się nieprawidłowości w parametrach nerkowych, takich jak kreatynina czy wskaźnik przesączania kłębuszkowego.

Skutki nadmiaru sodu w diecie

Zbyt wysokie spożycie soli prowadzi nie tylko do wzrostu poziomu ciśnienia tętniczego i nasilenia obrzęków. Jest także poważnym czynnikiem ryzyka innych chorób i problemów zdrowotnych, takich jak:

• udar mózgu;
• włóknienie mięśnia sercowego;
• zwiększenie masy lewej komory serca;
• nowotwór żołądka;
• osteoporoza;
• kamica nerkowa.

Nadmiar soli w diecie może także sprzyjać rozwojowi nadwagi i otyłości. Dużą ostrożność powinny zachować osoby starsze, gdyż są one szczególnie narażone na występowanie niekorzystnych konsekwencji nadmiernej ilości sodu w diecie. Do grupy wysokiego ryzyka należą także kobiety po okresie menopauzy.

Nadmiar soli w organizmie – jak się jej pozbyć?

Jeśli doszło do spożycia dużej ilości soli, kluczowe znaczenie ma przywrócenie równowagi wodno-elektrolitowej. Podstawowym krokiem jest zwiększenie podaży płynów, najlepiej w postaci wody. Odpowiednie nawodnienie pomaga organizmowi pozbyć się nadmiaru sodu wraz z moczem.

Istotna jest także czasowa modyfikacja diety. Ograniczenie produktów wysoko przetworzonych, gotowych dań oraz przekąsek pozwala zmniejszyć dalsze spożycie sodu. Włączenie do jadłospisu warzyw i owoców bogatych w potas sprzyja naturalnej regulacji gospodarki elektrolitowej.

W przypadku osób zdrowych nie ma potrzeby stosowania suplementów ani intensywnego oczyszczania organizmu z nadmiaru soli. U osób z chorobami przewlekłymi warto monitorować ciśnienie krwi oraz parametry nerkowe, zwłaszcza jeśli objawy utrzymują się dłużej lub nasilają.

Co zawiera najwięcej soli?

Aby obniżyć ryzyko nadciśnienia, nowotworu żołądka czy ograniczyć zatrzymanie wody w organizmie, należy zmniejszyć spożycie pokarmów będących źródłem sodu. Warto pamiętać, że nie należy równocześnie całkowicie usuwać ich z diety ze względy na istotną rolę tego pierwiastka dla prawidłowego funkcjonowania ustroju. Światowa Organizacja Zdrowia zaleca, by spożycie soli nie przekraczało 5 gramów na dobę. Jest to ilość odpowiadająca łyżeczce od herbaty. Dotyczy to zarówno soli dodawanej jako przyprawa oraz tej zawartej w gotowych produktach.

Szczególnie wysoką jej zawartością odznacza się żywność przetworzona, taka jak:

• chipsy;
• paluszki;
• hamburgery, pizze, tortille, czyli pokarmy typu fast food;
• konserwy mięsne, rybne, warzywne;
• wędliny i inne przetwory mięsne typu pasztety, kiełbasy.

Aby ograniczyć spożycie sodu, należy także zrezygnować z wód wysokozmineralizowanych i, oczywiście, dodawać mniejsze jej ilości do przyrządzanych potraw.