Hematokryt – co oznacza niski i podwyższony wynik badania HCT?

Brak zdjęcia

27 listopada 2017

Hematokryt jest jednym z najczęściej oznaczanych parametrów w zakresie podstawowego badania krwi – tzw. morfologii, w skrócie zapisywany jako HCT lub HT. Wynik hematokrytu mówi jaki procent całej objętości krwi krążącej stanowią krwinki czerwone. Norma HCT różni się w zależności od płci. Zarówno podwyższony, jak i niski hematokryt może świadczyć o chorobie. Jedynie hematokryt poniżej normy w ciąży jest stanem fizjologicznym.

Hematokryt – co to jest?

Hematokryt (HT, HCT) jest parametrem sprawdzanym w badaniu krwi, który mówi nam, jaki procent całej objętości krwi stanowią krwinki czerwone, tzw. erytrocyty. Hematokryt pozwala na określenie procentowego udziału erytrocytów do pozostałych elementów morfotycznych krwi, a więc płytek krwi i leukocytów. Wartość HCT to stosunek objętości skoagulowanych erytrocytów do objętości całej krwi. Wartość ta najczęściej podawana jest w procentach. Wynik badania poziomu hematokrytu wyrażone są jako procent frakcji komórkowej krwi. Jeżeli np. zawartość hematokrytu wynosi 40 proc., oznacza to, że na 100 ml krwi 40 proc. elementów morfotycznych to właśnie erytrocyty. Parametr ten jest niezwykle ważny w diagnozowaniu i monitorowaniu jednostek chorobowych, które mają wpływ na zmiany liczby krwinek czerwonych.

W organizmie człowieka krwinki czerwone pełnią wiele bardzo ważnych funkcji, niezbędnych do prawidłowej pracy organizmu. Ich podstawowe zadanie to dostarczanie tlenu do wszystkich tkanek ustroju. Erytrocyty wytwarzane są w szpiku kostnym. Do zmian w ich ilości może dojść w wyniku zaburzenia pracy szpiku, które mają miejsce w przebiegu niektórych jednostek chorobowych.

Nieprawidłowe wyniki hematokrytu mogą świadczyć toczącym się procesie chorobowym. Na wartość hematokrytu wpływa liczba erytrocytów – zarówno ich nadmiar (podwyższony hematokryt), jak i niedobór (niski hematokryt), a także ich rozmiar.

Wskazania do badania HCT – kiedy oznacza się hematokryt?

Hematokryt jest oznaczany w ramach badania zwanego morfologią krwi. W zakres tego badania wchodzą dodatkowo takie parametry jak: hemoglobina, liczba erytrocytów, a także wskaźniki erytrocytowe. Lekarz zleca badanie morfologii krwi, gdy pacjent zgłosi się z niepokojącymi objawami wskazującymi konieczność jego wykonania (np. w podejrzeniu niedokrwistości).

Morfologia jest wskazana w celu potwierdzenia bądź wykluczenia anemii. Niedokrwistość objawia się w badaniach laboratoryjnych niskim poziomem czerwonych krwinek. Przyczyn takiego stanu może być niezwykle wiele. Do najczęstszych zalicza się: niedokrwistość z niedoboru żelaza, kwasu foliowego bądź z powodu chorób przewlekłych.

Wykonanie morfologii krwi, (hematokrytu włącznie) będzie potrzebne do dalszej diagnostyk bądź monitorowania choroby. Badanie krwi może być wykonywane także w ramach profilaktyki. Należy pamiętać, że rutynowe badanie krwi pozwala na wcześniejsze wykrycie nieprawidłowości i możliwość szybkiego wdrożenia leczenia.

Stanem przeciwnym do niedokrwistości jest nadkrwistość (podwyższone erytrocyty). Jej objawy są mało charakterystyczne, więc możliwe do przeoczenia. Należą do nich m.in.: bóle i zawroty głowy, szumy w uszach, a także zaburzenia widzenia. Ich wystąpienie powinno skłonić do oznaczenia hematokrytu. Wśród głównych przyczyn nadkrwistości wymienia się: czerwienice prawdziwą, a także odwodnienie.

Należy przy tym pamiętać, że hematokryt ulega także zmianie, gdy następuje zmiana objętości krwinki czerwonej. Niski hematokryt to stan, w którym ich objętość spada, z hematokrytem wysokim mamy do czynienia, gdy objętość wzrasta.

Jak wykonuje się badanie hematokrytu?

Nie jest wymagane specjalne przygotowanie do badania HCT. Przed wykonaniem badania hematokrytu zaleca się jedynie, aby pacjent był na czczo na około 12 godzin przed pomiarem. Od pacjenta pobierana jest próbka krwi. Materiał pobierany jest zazwyczaj z żył najbardziej widocznych, najczęściej tych w obrębie dołu łokciowego. Otrzymana próbka przesyłana jest następnie do analizy. Czas oczekiwania na wynik wynosi zwykle jeden dzień.

W celu jak najlepszego przygotowania się do badania i ustalenia diagnozy, należy skonsultować z lekarzem stosowane leki, zdiagnozowane wcześniej choroby, które mogą mieć wpływ na wynik badania. W przypadku kobiet, należy zgłosić lekarzowi ewentualną ciążę oraz miesiączkę. Za niski hematokryt w ciąży odpowiada fizjologiczne zwiększenie się objętości płynów ustrojowych.

Hematokryt – norma HCT u kobiet, mężczyzn i dzieci

Zakres wartości referencyjnych HCT różni się w zależności od płci.

  • Za normę HCT u kobiet uznaje się: 37–47 proc.
  • Zakres wartości prawidłowych dla mężczyzn to: 40–54 proc.
  • Wartości te różnią się u dzieci w zależności od wieku:
    • noworodki: 48–69 proc.
    • dzieci 6–12 lat: 35–35 proc.
    • dziewczynki w wieku 13–18 lat: 36–46 proc.
    • chłopcy w wieku 13–18 lat: 37–49 proc.

Należy pamiętać, że wartości te mogą różnić się w zależności od laboratorium, w którym wykonane zostało badanie hematokrytu. Przy każdym otrzymanym wyniku znajduje się podany dla danego laboratorium zakres referencyjny.

Otrzymane wartości hematokrytu lekarz zawsze analizuje w oparciu o uzyskane pozostałe składowe badania morfologii krwi: liczbę czerwonych krwinek, hemoglobinę i inne parametry.

Hematokryt – jak interpretować wyniki?

Jeśli otrzymany wynik znajduje się w granicach normy, świadczy to o prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Należy jednak zwrócić uwagę, czy wynik nie znajduje się w obrębie dolnej albo górnej granicy normy. Lekarz może wówczas zalecić badanie kontrolne za wskazany okres. Na wynik hematokrytu ma wpływ wiele czynników, które należy ze sobą odpowiednio powiązać i przeanalizować.

Co oznacza podwyższony hematokryt?

Jeśli otrzymany wynik HCT wskazuje na to, że hematokryt jest powyżej normy, może to świadczyć o:

  • odwodnieniu organizmu, np. w przebiegu biegunek, wymiotów, nadmiernego pocenia się,
  • czerwienicy prawdziwej – jest to nowotwór zwany mieloproliferacyjnym, w wyniku którego wzrasta liczba krwinek czerwonych, co skutkuje wysokim hematokrytem, oprócz erytrocytów, w chorobie tej obserwuje się również podwyższone trombocyty (płytki krwi) i leukocyty (krwinki białe);
  • stanach niedotlenienia – organizm próbuje się bronić i wytwarza wówczas większą ilość czerwonych krwinek; do niedotlenienia organizmu prowadzą między innymi choroby płuc, choroby serca.

Kiedy hematokryt jest za wysoki, można podejrzewać także chorobę nowotworową nerek. Niektóre nowotwory nerki produkują erytropoetynę, jest to hormon, który pobudza produkcję erytrocytów przez szpik kostny. Podwyższone HCT obserwuje się także w przewlekłym paleniu tytoniu.

Niski hematokryt – HCT obniżone

Hematokryt poniżej normy poza ciążą nie jest stanem fizjologicznym i może wskazywać na chorobę. Niskie HTC wiąże się z ryzykiem:

  • niedokrwistości – to jedna z najczęstszych przyczyn spadku poziomu hematokrytu. Do przyczyn niedokrwistości należą między innymi:
    • niedobór żelaza, kwasu foliowego,
    • krwawienia z przewodu pokarmowego,
    • zaburzenia pracy szpiku kostnego,
    • choroby nerek, dochodzi wówczas do zaburzeń wydzielania hormonu erytropoetyny – jego funkcją jest pobudzanie szpiku kostnego do produkcji czerwonych krwinek,
    • niedokrwistości o podłożu immunologicznym,
    • niedokrwistości związane z nieprawidłową budową krwinek czerwonych, bądź hemoglobiny,
    • niedokrwistości związane z chorobami przewlekłymi, zakażeniami,
  • stanie przewodnienia,
  • krwotoku.

Jak wspomniano niski hematokryt w ciąży nie powinien wzbudzać niepokoju.

Opublikowano: ; aktualizacja: 27.11.2017

Oceń:
4.3


Może cię

MPV – co to za parametr morfologii krwi? Jak odczytać badanie krwi MPV?

Morfologia krwi to najczęściej wykonywane badanie krwi. Jednym z elementów ocenianych w przypadku morfologii są ...

Kalendarz badań w ciąży

Współczesna medycyna umożliwia leczenie niektórych wad rozwojowych w czasie ciąży lub po jej rozwiązaniu, dlatego ...

Monocyty (MONO) – o czym świadczą obniżone monocyty i monocyty podwyższone?

Monocyty stanowią liczną grupę limfocytów. Pełnią ważną funkcję w utrzymywaniu odporności organizmu. Są odpowiedzialne m.in. ...

Co to jest makrocytoza – MCV podwyższone?

Makrocytoza jest stanem, kiedy wielkość czerwonych krwinek krwi przewyższa górną granicę normy. Przyczyną makrocytozy może ...

Niedobór żelaza u dziecka

Do najczęstszych niedoborów składników pokarmowych u dzieci należy niedobór żelaza w diecie. Nieodpowiednia dieta (uboga ...

Leukocyty we krwi (krwinki białe) – normy w wynikach morfologii

Leukocyty, inaczej białe krwinki, to komórki stanowiące ważną część układ odpornościowego, które biorą udział w ...

Morfologia krwi

Morfologia krwi jest najczęściej wykonywanym badaniem w praktyce lekarza rodzinnego. Pozwala diagnozować częste choroby tj. ...

Niska hemoglobina – o czym świadczy niski poziom hemoglobiny?

Niski poziom hemoglobiny wskazuje na niedokrwistość. Ten parametr wraz z niskim hematokrytem i małą liczba ...

Monocyty podwyższone – co oznaczają w wynikach badania krwi?

Monocyty to komórki układu białokrwinkowego, które regulują procesy odpornościowe organizmu. Monocyty oznaczane są w morfologii ...

RDW-SD – badanie, norma, wyniki, podwyższone, obniżone

W morfologii oceniane są trzy układy krwinkowe – czerwonokrwinkowy, białokrwinkowy i płytkowy. Interpretacja wyników wymaga ...

Niskie i podwyższone erytrocyty w wynikach badań krwi – co to znaczy?

Erytrocyty (RBC w badaniach krwi) są odpowiedzialne za przenoszenie tlenu. Czerwone krwinki oznacza się w ...

Bazofile (granulocyty zasadochłonne) – BASO – co oznaczają niskie bazofile i bazofile powyżej normy?

Bazofile, czyli granulocyty zasadochłonne, (badanie BASO) są bardzo ważnymi komórkami układu odpornościowego. Stanowią rodzaj leukocytów, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon