Propolis (kit pszczeli) – właściwości i zastosowanie – na co pomaga maść propolisowa i nalewka z propolisu

Propolis to produkt wytwarzany przez pszczoły z kitu pszczelego i balsamu pyłkowego. Jest bogaty w liczne substancje bioaktywne wpływające korzystnie na zdrowie człowieka. Stosowany zewnętrznie, jak i wewnętrznie ma działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze i przeciwzapalne. Doskonale sprawdza się na infekcje, trądzik, hemoroidy i rany.

Propolis – co to jest?

Co to jest propolis? To smolista substancja wytwarzana z żywic i pączków młodych pędów drzew, krzewów i innych roślin zielonych. Surowiec do wytwarzania kitu jest przenoszony przez pszczoły lotne w koszyczkach ich odnóży do ula, a następnie przeżuwany przez pszczoły stacjonarne. Umożliwia to modyfikację składu kitu o wydzieliny gruczołów ślinowych i woskowych tych owadów. Pozwala to zwiększyć potencjał farmakologiczny propolisu. Same pszczoły używają kitu do uszczelniania ramek oraz ścian ula. Budują także z niego barierę wokół otworu wejściowego. Dodatkowo owady te wykorzystują właściwości bakteriobójcze, grzybobójcze oraz przeciwwirusowe do zabezpieczenia ula i utrzymania stanu homeostazy epizootycznej.

Propolis pszczeli ma postać gęstej, lepkiej żywicy o barwie pomarańczowej, czerwonej, szarej, ciemnozielonej lub czarnej w zależności od surowca, z którego powstał. Nie rozpuszcza się w wodzie. W temperaturze poniżej 15 stopni Celsjusza jest twardy i kruszy się, a powyżej 70 stopni przybiera postać półpłynną.

Propolis, czyli kit pszczeli – właściwości

Propolis właściwości swe zawdzięcza licznym bioaktywnym związkom, które można w nim znaleźć. Skład chemiczny kitu pszczelego jest złożony, a także zmienny. Zależy od rodzaju żywicy, z której powstaje, terminów zbioru oraz innych czynników środowiskowych. Propolis zawiera:

  • żywice,
  • woski,
  • polifenole,
  • polisacharydy,
  • substancje lotne,
  • niewielkie ilości pyłku pszczelego,
  • składniki mineralne, np.: żelazo, miedź, fosfor, mangan, krzem, cynk, kobalt, magnez czy selen.

Do najbardziej przebadanych składników kitu należą polifenole. Jest to grupa czynnych związków, do której należą substancje, takie jak kwasy fenolowe czy flawonoidy. Propolis jest bogaty m. in. w kwas kumarowy, kawowy, kwercetynę, apigeninę czy kemferol. W skład żywic kitu wchodzą również związku zwane terpenoidami, takie jak: geraniol i nerol.

Dzięki blisko 300 różnym związkom chemicznym propolis wykazuje dużą aktywnością farmakologiczną. Do najważniejszych jego właściwości zalicza się działanie przeciwdrobnoustrojowe. Wrażliwe na wyciągi z propolisu są paciorkowce, gronkowce, dermatofity i grzyby drożdżoidalne. Pszczeli kit jest skuteczny także w walce z wirusami chorobotwórczymi.

Mówiąc o właściwościach propolisu podkreśla się jego działanie przecwigrzybcze. Zawarte w nim składniki przyspieszają regenerację tkanek miękkich, gojenie się ran, zasklepianie blizn. Wykazują również właściwości chemoprewencyjne, co można wykorzystywać w profilaktyce nowotworów. Ważną cechą bioaktywnych związków kitu jest działanie immunomodulujące. Stymulują układ odpornościowy, a dodatkowo działają antyoksydacyjnie neutralizując nadmiar wolnych rodników w organizmie. Działają także hepatoprotekcyjnie, co oznacza, że chronią komórki wątroby.

Propolis – zastosowanie

Propolis właściwości lecznicze zawdzięcza licznym związkom bioaktywnym, które zawiera w sowim składzie. Podstawową właściwością kitu pszczelego, jaką wykorzystuje się w praktyce jest działanie przeciwdrobnoustrojowe. Wrażliwość na wyciągi z propolisu wykazują zarówno bakterie, jak i wirusy i grzyby. Właściwości antybiotyczne kitu wynikają z zawartych w nim flawonoidów i kwasów fenolowych. Te m. in. hamują agregację komórek bakterii, obniżają ich ruchliwość oraz zaburzają przepuszczalność ich błon cytoplazmatycznych. Blokują także namnażanie się niektórych wirusów. Dlatego zastosowanie pszczelego kitu można polecić w stanach infekcyjnych oraz profilaktyce chorób bakteryjnych czy wirusowych.

Doskonale sprawdzi się również w zapobieganiu i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego. Wszystko to za sprawą silnych właściwości antyoksydacyjnych i działania antyagregacyjnego przeciwdziałającego zlepianiu się płytek krwi i powstawaniu skrzepów. Nalewka z propolisu wykazuje również właściwości immunostymulujące, czyli pobudzające układ odpornościowy. Można przyjmować ją profilaktycznie w okresach częstych zachorowań, np. jesienią i zimą.

Substancje zawarte w propolisie wykazują właściwości antynowotworowe i cytotoksyczne. Z tego powodu poleca się, jako składnik diety w profilaktyce tego typu chorób. Warto podkreślić właściwości przeciwutleniające zawartych w kicie pszczelim bioaktywnych związków. Pozwalają one neutralizować nadmiar wolnych rodników ograniczając nie tylko ryzyko wielu chorób, ale również zwalniając procesy starzenia się organizmu. Wyciągi przyspieszają odnowę tkanek, dlatego wykorzystuje się także propolis na rany. Można stosować je zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Sprawdzają się jako element terapii wielu schorzeń dermatologicznych, takich jak:

  • przewlekłe zapalenie mieszków włosowych,
  • zakażenia bakteryjne (przebiegające z ropniami),
  • zapalenia gruczołów potowych,
  • piodermie przewlekłe wrzodziejące.

Propolis używa się również pomocniczo w przypadku grzybic czy termicznych uszkodzeń skóry (oparzenia, odmrożenia). Miejscowo można także stosować propolis na hemoroidy i szczeliny odbytu. Skuteczny jest w leczeniu chorób jamy ustnej, gardła i krtani. Znajduje wykorzystanie również w stomatologii.

Propolis na gardło będzie doskonałym rozwiązaniem w przypadku sezonowych infekcji. Dzięki działaniu hepatoprotekcyjnemu kit pszczeli może znaleźć zastosowanie u pacjentów we wczesnych stadiach wirusowego zapalenia wątroby.

Cena różni się w zależności od postaci pszczelego kitu. Produkty zazwyczaj dostępne są w aptekach, sklepach z ekologiczną żywnością oraz pszczelarskich. Propolis opinie ma dobre wśród osób wykorzystujących naturalne sposoby leczenia.

Maść propolisowa i nalewka propolisowa

Kit pszczeli w sprzedaży można znaleźć pod wieloma postaciami. Popularny jest surowiec, czyli nieprzetworzony propolis. Można z niego przygotowywać maść propolisową, masło propolisowe, nalewkę, wyciąg czy mleko propolisowe.

Na rynku dostępne są też gotowe nalewki, maści, krople, tabletki czy czopki propolisowe. Nabyć można również miód propolisowy. Należy pamiętać, że w każdej postaci kit pszczeli wykazuje właściwości lecznicze. Można stosować go zarówno wewnętrznie, jak i zewnętrznie. Przykładem może być propolis na zatoki. Podawany doustnie oraz w postaci maści będzie wspomagał leczenie infekcji i stanów zapalnych. Najczęściej kit pszczeli stosuje się w postaci nalewek. Istnieją jednak w handlu również propolisowe krople bez dodatku alkoholu, a ich dawkowanie to na czczo zwykle 2–3 razy w ciągu dnia. Zaleca się podawać je na miodzie lub cukrze. Propolis znajdziemy także w innych preparatach, takich jak czopki dopochwowe.

Propolis w ciąży i u dzieci

Mimo wielu właściwości leczniczych propolis nie jest produktem zalecanym każdemu. Brakuje jednoznacznych wytycznych dotyczących stosowania kitu pszczelego w ciąży. Warto tutaj jednak zwrócić uwagę na formę preparatów propolisowych. Kit pszczeli na spirytusowe ze względy na zawartość etanolu nie może być stosowany w ciąży. W przypadku kropel zaleca się wcześniejszą konsultację z lekarzem celem oszacowania ryzyka, jakie niesie za sobą użycie tego preparatu. Istnieje tu, bowiem pewne niebezpieczeństwo związane z możliwą reakcją alergiczną.

Kolejną kontrowersyjną sprawą jest, jakość preparatów z propolisem. Sam proces jego wytwarzania jest żmudny i trudny. Wymaga zastosowania dobrej praktyki produkcyjnej. Dodatkowo w przypadku tak szczególnej grupy konsumentów należy zwrócić uwagę na pochodzenia surowca. Istnieje, bowiem możliwość zanieczyszczenia go m. in. przez pozostałości antybiotyków przy niezachowaniu odpowiednich okresów karencji w hodowli pszczół.

Reasumując zakazuje się stosowania preparatów z dodatkiem alkoholu w ciąży. Nie zaleca się też przyjmowania innych produktów propolisowych ze względu na ryzyko wystąpienia reakcji alergicznej. Propolis w ciąży zastosować można tylko po konsultacji z lekarzem prowadzącym. W przypadku pszczelego kitu dladzieci również podkreśla się konieczność wyboru preparatów bezalkoholowych.

Bibliografia

  1. Kędzia B., Pochodzenie propolisu w świetle teorii i badań naukowych, Herba Polonica, 2008, 4, 179-186.
  2. Kędzia B., Hołderna-Kędzia E., Wykorzystanie propolisu i miodu w zakażeniach, Postępy Fitoterapii, 2007, 4, 202-206.
  3. Kędzia B., Skład chemiczny i aktywność biologiczna propolisu pochodzącego z różnych rejonów świata. Post Fitoter 2006; 1: 23-35.
  4. Olczyk P., Komosinska-Vassev K., Winsz-Szczotka K., Stojko J., Klimek K., Kozma E. M., Propolis induces chondroitin/dermatan sulphate and hyaluronic acid accumulation in the skin of burned wound, Evidence based Complementary and Alternative Medicine, 2013, Nr art. 290675.
  5. Kubina R., Kabała-Dzik A., Wojtyczka R.D., Szaflarska-Stojko E., Tylka Przeciwnowotworowe oraz cytotoksyczne działanie propolisu, Farm Przegl Nauk 2009,9,22-24.
  6. Ishihara M i wsp.,Growth inhibitory activity of ethanol extracts of Chinese and Brazilian propolis in four human colon carcinoma cell lines. Oncol Rep 2009; 22:349-354.
  7. Van Loveren C., Broukal Z., Oganessian E., Functional foods/ingre-dients and dental caries, Eur. J. Nutr., 2012, 51, 15.
  8. Nakamura T., Ohta Y., Ohashi K., Ikeno K., Watanabe R., Tokunaga K., Harada N., Protective effect of Brazilian propolis against liver damage with cholestasis in rats treated with α -naphthylisothiocyanate, Evidence-based Complementary and Alternative Medicine, 2013, Nr art. 302720.
  9. Szostak-Węgierek D, Cichocka A. Żywienie kobiet ciężarnych. Wydanie II. Warszawa: Wyd. Lek. PZWL; 2012.
Opublikowano: ; aktualizacja: 01.02.2019

Oceń:
4.4


Może cię

Miód malinowy – właściwości, kalorie, zastosowanie, cena

Miód malinowy ma przyjemny owocowy smak i zapach. Jest dobrym zamiennikiem białego cukru, jednak należy ...

Inulina – właściwości, zastosowanie, wpływ na zdrowie i odchudzanie

Inulina jest polisacharydem należącym do fruktanów, który zalicza się do frakcji błonnika rozpuszczalnego. Pozyskiwana jest ...

Owoce tarniny – właściwości lecznicze, skład i przeciwwskazania

Właściwości lecznicze owoców tarniny są znane od dawna. Owoce o kwaśnym i cierpkim smaku swoje ...

Ogórek zielony i gruntowy – właściwości, kalorie, witaminy

Ogórki zawierają wiele cennych składników odżywczych, a także przeciwutleniaczy, które mogą pomóc w zapobieganiu wielu ...

Woda źródlana – dla niemowląt i na odchudzanie – jaka woda jest najlepsza?

Woda źródlana to woda niskozmineralizowana. Często znajduje zastosowanie w diecie niemowląt oraz osób z chorobami ...

Kokos, czyli orzech kokosowy – właściwości, zastosowanie, jak jeść kokosa?

Kokos, a dokładnie kokos właściwy jest owocem palmy kokosowej, która pochodzi z Azji południowo-wschodniej. Orzech ...

Mąka orkiszowa – właściwości, kalorie, gluten i przepisy

Mąka orkiszowa jest zdrowszą alternatywą dla mąki pszennej. Zawiera więcej błonnika i składników mineralnych. Wykorzystywana ...

Grejpfrut – właściwości i zastosowanie. Czy warto pić sok z grejpfruta?

Właściwości grejpfruta są bardzo bogate. Doskonale sprawdza się w odchudzaniu, u osób w cukrzycą, a ...

Kwas linolowy – występowanie, suplementy, dawkowanie i działanie

Kwas linolowy to kwas tłuszczowy należący do grupy omega-6. Jest on zaliczany do tzw. niezbędnych ...

Bakłażan – właściwości, kalorie i proste przepisy – jak przyrządzić bakłażana?

Bakłażan pieczony, z patelni, faszerowany, leczo z bakłażana – te i wiele innych potraw można ...

Kiwano (ogórek kolczasty) – właściwości, jak smakuje, jak wybrać, jak jeść owoc?

Kiwano to żółty, kolczasty owoc galaretkowatej konsystencji. Wygląd, zapach i smak kiwano przypomina kiwi i ...

Ananas – kalorie, właściwości, wartości odżywcze, witaminy

Ananas jest rośliną uprawną z rodziny bromeliowatych. Największe uprawy tego owocu znajdują się w Brazylii, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon