Agnozja

Agnozja (nieświadomość, nieznajomość) definiowana jest jako trudność lub całkowity brak zdolności rozpoznawania otaczających nas obiektów i bodźców. Pojawia się najczęściej w skutek uszkodzenia płatów ciemieniowych mózgu oraz jak wskazują wstępne badania naukowe ciała modzelowatego. Wyróżniamy kilka rodzajów agnozji. Zmysły oraz pamięć pacjenta dotkniętego tym schorzeniem funkcjonują bez zarzutów.

Czym jest agnozja?

U osób dotkniętych agnozją pojawiają się silne zaburzenia czuciowe, jak również trudność bądź całkowita niemożność rozpoznawania bodźców czy też obiektów. Dotyczy to zarówno przedmiotów i obiektów znanych, jak i całkowicie nam obcych. Osoba chora reaguje na bodźce czuciowe w ten sposób, jakby nigdy wcześniej nie miła z nimi kontaktu (nie spotkała, nie nazywała, nie dotykała), a co ważne, myli je z innymi bodźcami i nazywa nieprawidłowo.

Z agnozją mamy do czynienia zwykle po uszkodzeniu płatów ciemieniowych mózgu. W chwili obecnej prowadzone są także badania nad rolą uszkodzeń w obrębie ciała modzelowatego. Głównym powodem rozwoju tego schorzenia są nieprawidłowości i uszkodzenia struktur korowych mózgu w obrębie tkanki nerwowej w mózgu. Ich przyczyną mogą być przebyty guz mózgu, wylew krwi do mózgu, udar niedokrwienny oraz inne choroby i czynniki.

Agnozja – objawy

Symptomami, które mówią nam o tym, iż dana osoba cierpi na agnozję, są:

  • nieumiejętność rozpoznania obiektów za pomocą wzroku oraz dotyku,
  • brak zdolności określenia kształtu obiektu, dobrze znanego osobie chorej, a także każdego nowego,
  • trudności z rozpoznaniem mowy, dźwięków z otoczenia,
  • brak zdolności w rozróżnianiu kolorów,
  • pojawiające się nagle zaburzenia przestrzenne czy brak orientacji w terenie,
  • brak umiejętności rozpoznawania części własnego ciała oraz lokalizowania we właściwy sposób jego części (ręki, nogi, oka itp.),
  • brak umiejętności rozpoznawania twarzy,
  • brak zdolności do rozpoznawania więcej niż jednej rzeczy w tym samym czasie.

Jakie są postacie agnozji?

Agnozja wzrokowa

Z agnozją wzrokową (ślepotą korową bądź psychiczną) mamy do czynienia najczęściej po uszkodzeniu prawej półkuli mózgowej. Objawia się ona trudnościami w rozpoznawaniu i nazywaniu widzianych obiektów (twarzy, palca, nogi, przedmiotów, barw). Chory nie jest w stanie rozpoznać konkretnych obiektów za pomocą wzroku. Jest ona zatem wynikiem dysfunkcji narządu wzroku.

W przypadku tego typu agnozji wyróżniamy pięć różnych jej rodzajów:

  • agnozja barw, w której osoba chora nie rozpoznaje barw,
  • agnozja twarzy (prozopagnozja) – wada ta polega na tym, iż chory nie rozpoznaje twarzy bliskich z rodziny, krewnych, znajomych mu osób, a nawet zdarzają się sytuacje, iż nie poznaje własnego odbicia w lustrze,
  • agnozja ciała (autopagnozja) – charakteryzuje się tym, iż chory nie ma świadomości topografii własnego ciała, tzn. nie potrafi rozpoznać i umiejscowić poszczególnych części swojego ciała. Dodatkowo często nie jest ich w stanie nazwać. Tutaj wyróżniamy: agnozję palców, w której chory nie potrafi wskazać poszczególnych palców u ręki czy u nogi oraz anozognozję, w której osoba chora nie jest świadoma własnej choroby, np. nie poznaje swojej ręki, nie poznaje własnego odbicia w lustrze,
  • agnozja przestrzenna – osoba chora ma problemy z odnalezieniem się w znanym mu otoczeniu, nie potrafi zidentyfikować miejsca, w którym przebywa czy trafić do domu, nie umie znaleźć drogi na mapie, gubi się w miejscach dobrze jej znanych, nawet w domu,
  • agnozja przedmiotów jest wtedy, gdy chory nie widzi poszczególnych cech przedmiotów. Chory ma także problemy z rozpoznawaniem rysunków.

Agnozja słuchowa

Agnozja słuchowa polega na braku możliwości identyfikacji dźwięków, melodii, tonów, w tym również mowy, przy czym osoba chora może być świadoma, iż popełnia błędy w mowie. Występuje brak zdolności powtarzania melodii. Jest to wada typowa dla uszkodzenia płatów skroniowych.

Agnozja czuciowa

Agnozja czuciowa jest wadą, w której osoba chora nie potrafi za pomocą dotyku rozpoznać przedmiotów. W tym typie wyróżniamy astereognozję, która polega na całkowitym braku zdolności rozpoznawania kształtów. Zachowana zostaje jednak zdolność identyfikowania rozmiarów czy faktury danego przedmiotu.

Diagnostyka agnozji

Diagnostykę agnozji rozpoczyna się od bardzo szczegółowego wywiadu z pacjentem oraz rozmowy z osobami mu bliskimi (rodzina, krewni, znajomi). Jeśli w trakcie badania za pomocą różnych metod oraz technik lekarz wykaże znaczne trudności z odczytywaniem i rozumieniem przez pacjenta bodźców czuciowych, słuchowych czy wzrokowych, może mówić o rozpoznaniu agnozji. W celu dokładnego określenia przyczyny zaburzenia wykonywane są badania obrazowe mózgu: tomografia komputerowa, ultrasonografia dopplerowska czy jądrowy rezonans magnetyczny.

Leczenie agnozji

W przypadku leczenia agnozji zwraca się szczególną uwagę na postać, z którą mamy do czynienia, gdyż od tego jest zależne leczenie. W leczeniu przyczynowym agnozji stosowane są m.in. preparaty z melatoniną, miłorzębem japońskim czy żeń-szeniem, które w znaczący sposób hamują procesy neurodegeneracyjne zachodzące w mózgu. Bardzo często wykorzystuje się także radioterapię – to specjalny rodzaj energii, który kieruje się na obszary dotknięte chorobą.

W sytuacji, gdy chory ma problemy ze zrozumieniem mowy, dźwięków, tonów czy nie rozpoznaje przedmiotów oraz elementów własnego ciała, stosowana jest m.in. terapia logopedyczna. W trakcie pracy z pacjentem należy wykazać duże zrozumienie, cierpliwość oraz opanowanie. W przypadku, gdy agnozja jest wynikiem np. udaru mózgu, guza mózgu czy innych uszkodzeń mechanicznych, możliwe jest tylko i wyłącznie leczenie objawowe. Leczenie operacyjne stosowane jest w sytuacjach, gdy przyczyną rozwoju zaburzeń czucia, mowy, słuchu i innych jest np. guz czy nowotwór w obrębie mózgu.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.2


Może cię

Osobowość psychopatyczna – przyczyny, cechy, objawy, test, leczenie, związki

Osobowość psychopatyczna (psychopatia) to jedno z najcięższych zaburzeń osobowości. Psychopaci cechują się całkowitym ignorowaniem norm ...

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne

Zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne nazywane również nerwicą natręctw to grupa schorzeń, których cechą charakterystyczną jest występowanie nawracających, ...

Myśli samobójcze – u kogo i kiedy się pojawiają – przyczyny, objawy, leczenie

Myśli samobójcze – u dorosłych, osób starszych, nastolatków i dzieci – mogą mieć szereg przyczyn. ...

Stres – czy może być przyczyną zawału serca i nasilenia chorób serca?

Stres może działać mobilizująco, jednakże zbyt silny, a także długotrwały stres wpływa destrukcyjnie na funkcjonowanie ...

Migrena – objawy

Migrena jest jednostką chorobową charakteryzującą się napadami bólów głowy, które mają specyficzne cechy. Migreną klasyczną ...

Astereognozja – przyczyny, objawy, leczenie

Astereognozja, brak możliwości rozpoznawania przedmiotu za pomocą dotyku bez kontroli wzroku, stanowi jedną z postaci ...

Lunatyzm

Lunatyzm (somnambulizm) może występować u osób w każdym wieku. Jako przyczynę jego powstawania wymienia się ...

Problemy z pamięcią i koncentracją

Problemy z koncentracją i pamięcią najczęściej są wynikiem stresu, zmęczenia i braku snu. Najlepszym sposobem ...

Sztywność karku – jakie są przyczyny sztywnego karku?

Sztywność karku to jeden z objawów oponowych, który można wywołać w sytuacji podrażnienia opon mózgowo-rdzeniowych. ...

Ciągłe zmęczenie – przyczyny, objawy, leczenie

Cechą charakterystyczną modelu pracy w ostatnich latach jest branie na siebie większej liczby obowiązków, wykraczających ...

Ból głowy – jakie są nietypowe przyczyny bólu głowy?

Wymieńmy kilka nietypowych przyczyn bólu głowy: zjedzenie lodów lub wypicie ciepłego napoju może spowodować bardzo ...

Życie ze stwardnieniem rozsianym

Stwardnienie rozsiane nie musi oznaczać rezygnacji z życia zawodowego, rodzinnego oraz aktywności fizycznej. Osoby chore ...

Komentarze (0)