Skąd wywodzi się terapia Gestalt?
Słowo „gestalt” w języku niemieckim oznacza w wolnym tłumaczeniu „kształt” lub „formę” i bazuje w dużej mierze na psychologii postaci. Ten wyraz stał się także nazwą nurtu terapeutycznego, który zapoczątkowali psycholog Fritz Perls i jego żona Laura, Paul Goodman oraz Ralph Hefferline. Wydali oni w 1951 r. kluczowe dla rozwoju nurtu dzieło „Gestalt therapy”.
Koncepcja, która została stworzona pod przewodnictwem Perlsa, kładła mocny nacisk na rozwój samoświadomości, relację z terapeutą i holistyczne podejście do człowieka. W późniejszych latach psychoterapia Gestalt zyskiwała na popularności, a dziś jest jednym z najczęściej stosowanych podejść w pracy terapeutycznej. Relacja terapeutyczna w procesie terapeutycznym Gestalt zawiera w sobie również wiele z psychologii humanistycznej, z której się bezpośrednio wywodzi, a terapeuci Gestalt także skupiają się na rozwoju.
Czym jest terapia Gestalt i na czym polega?
Psychoterapia Gestalt zakłada, że całość jest czymś więcej niż sumą jej części. Stąd koncentracja na holistycznym podejściu do człowieka.
Psychoterapia Gestalt kładzie nacisk na zrozumienie potrzeb pacjenta, odkrywanie własnej tożsamości i uważność względem własnych zachowań.
Pacjenci w terapii zdobywają wiedzę na temat indywidualnych potrzeb, rozwoju osobistego i rozwijają własny potencjał. Zdobywają również świadomość odnośnie do swojego ciała i tego, że każda osoba ma własne potrzeby, które muszą być szanowane. Choć emocje mogą przysporzyć trudności, psychoterapeuta jest po to, by pomóc pacjentowi zrozumieć zależności chwili obecnej i przyszłości oraz to, dlaczego ciało reaguje trudnymi emocjami.
Przeczytaj również:
Zdrowie psychiczne – do jakiego specjalisty zgłosić się po pomoc w kryzysie?
Dla kogo terapia Gestalt jest odpowiednia?
Terapia Gestalt pomaga osobom, które przechodzą kryzys życiowy, a w wyniku tego pojawiają się negatywne objawy: poczucie braku sensu, kłopoty w relacjach z innymi ludźmi i w wyrażaniu emocji, uporczywe powracanie myślami do trudnych doświadczeń z przeszłości. Nurt praktykowany jest w przypadku osób, które doświadczają zaburzeń odżywiania, zaburzeń lękowych, depresji i trudności emocjonalnych.
Podejście Gestalt przykłada ogromną wagę do samoświadomości i pracy z ciałem, a stosowane techniki nieco różnią się od tych używanych w behawioryzmie lub psychoanalizie, jeśli chodzi o leczenie depresji. Terapia Gestalt również cechuje się dużą skutecznością, zwłaszcza gdy towarzyszy jej doświadczenie terapeuty oferującego bezwarunkową akceptację pacjentowi w trakcie prowadzonej terapii. Terapia Gestalt sprawdzi się u osób mających problemy w relacji z ciałem i doświadczających trudności w zakresie odczuwania emocji.
Jak wygląda pierwsza i kolejne sesje w terapii Gestalt?
Terapia Gestalt koncentruje się na teraźniejszości i świadomości chwili obecnej, a nie na przeszłości. Psychoterapeuta pomaga pacjentowi omówić myśli i emocje, których ten doświadcza. Dzieli się wiedzą i wspiera przy analizowaniu odczuwanych stanów i myśli w danym momencie. Oczywiście doświadczenie z przeszłości również ma znaczenie, jednak psychoterapia Gestalt to przede wszystkim koncentracja na teraźniejszości, uważność na potrzeby „tu i teraz”, i zależności między konstruktami takimi jak uczucia i pragnienia. To dzięki samoświadomości pacjenta, jego pracy z ciałem i rozumieniu różnorodnych procesów, które zachodzą w organizmie jako całości, człowiek ma szansę zrozumieć swoje mechanizmy obronne, złożone uczucia, podstawowe emocje i różnorodne aspekty zachowań w teraźniejszości – a terapeuci Gestalt mu w tym pomagają.
Przeczytaj również:
Terapia traumy – jaka najlepsza, efekty
Jakie techniki wykorzystuje terapia Gestalt?
W nurcie Gestalt istnieje kilka bardzo charakterystycznych dla tego rodzaju terapii metod, które znacząco odróżniają ją od klasycznej psychoanalizy czy behawioryzmu. Psychoterapia Gestalt stosuje takie techniki jak odgrywanie ról, dialog egzystencjalny czy pracę z pustym krzesłem. Bardzo dużo uwagi poświęca się pracy z ciałem: praca terapeutyczna wykorzystuje wiele aspektów pozwalających na zwiększoną świadomość własnej cielesności. Terapeuta bierze odpowiedzialność za to, by praca terapeutyczna przebiegła dla pacjenta bezpiecznie i pozwoliła mu w pełni odczuć korzyści, jakie przynieść może sesja w nurcie Gestalt.
Skuteczność terapii Gestalt – co mówią badania?
Według badań przywoływanych przez Instytut Integralnej Psychoterapii Gestalt niemal trzy czwarte pacjentów doświadcza ulgi w procesie terapeutycznym. W trakcie terapii pacjent odczuwa poprawę. Fakt ten sprawia, że możemy uznać ten nurt psychoterapeutyczny za charakteryzujący się dużą skutecznością w kontekście poprawy komfortu życia pacjenta. Stąd duża popularność tego rodzaju terapii. Sama psychoterapia Gestalt zwykle trwa minimum rok, wliczając w to spotkania raz na tydzień. Jednak o zakończeniu terapii decydują postępy w wyrażaniu emocji i stopień realizacji założonych celów, jakie terapeuta i pacjent wspólnie ustalili na początku tego procesu.
Terapia Gestalt – wady i zalety
Psychoterapia Gestalt z pewnością może przynieść znaczącą poprawę w zakresie komfortu życia, emocji pacjenta oraz usprawnić jego relacje z innymi. Jest jednak terapią dość wymagającą pod kątem zaangażowania. Celem psychoterapii Gestalt jest praca „tu i teraz”, co może doprowadzić do pominięcia pewnych kwestii z przeszłości. Nie sprawdzi się również na każdym etapie życia pacjenta: niektóre cięższe stany mogą stanąć na przeszkodzie zakończeniu terapii. Terapeuta Gestalt musi odpowiednio ocenić stan pacjenta na początku i wziąć odpowiedzialność za rozpoczęty proces – być może w przypadku niektórych pacjentów cenniejsze będą inne metody terapii.
Jak znaleźć psychoterapeutę pracującego w nurcie Gestalt?
By znaleźć terapeutę pracującego w nurcie Gestalt, warto zwrócić uwagę na Integralny Instytut Psychoterapii Gestalt i inne organizacje zrzeszające ekspertów tego kierunku terapii. Dobry terapeuta posiada zarówno kwalifikacje, jak i doświadczenie umożliwiające mu prawidłowe poprowadzenie terapii. Dzięki odpowiedniemu specjaliście pacjent ma duże szanse na rozwój osobisty i ulepszenie swojego funkcjonowania – warto więc rozważyć pójście na terapię.
