Heparyna – działanie, stosowanie, dawkowanie, przeciwwskazania, skutki uboczne

Heparyna to lek o działaniu przeciwzakrzepowym stosowany m.in. w leczeniu zakrzepicy żylnej. Dawkowanie zależy od jej postaci. Dostępna jest heparyna bez recepty (w maści, żelu, tabletkach) oraz zastrzykach podawanych w brzuch i wydawanych z przepisu lekarza. Przeciwwskazaniem do stosowania tego leku przeciwzakrzepowego jest np. karmienie piersią. Wśród skutków ubocznych leczenia heparyną wymienia się m.in. nasiloną skłonność do krwawień.

Co to jest heparyna?

Heparyna to mukopolisacharyd wykorzystywany w leczeniu od 1938 roku. Jako jeden z najlepszych środków przeciwzakrzepowych dostępna jest głównie w maściach, w zastrzykach z heparyną w brzuch, podskórnych oraz we wlewach dożylnych. Znajduje zastosowanie w leczeniu zakrzepicy żylnej, tętniczej i sercowej.

Budowa chemiczna heparyny to anionowy łańcuch polisacharydowy o ładunku ujemnym. W organizmie jest wytwarzana wyłącznie w komórkach tucznych. Najwięcej jej w wątrobie, płucach i błonach śluzowych jelit, nosa i skóry. Często mówi się, że nie ma lepszego środka przeciwzakrzepowego niż heparyna. Działanie w przypadku tego środka można uznać za wielorakie – począwszy od hamowania krzepnięcia krwi, aż po działanie obniżające stężenie cholesterolu we krwi.

W medycynie najczęściej stosuje się heparynę drobnocząsteczkową zamiast niefrakcjonowanej. Cechuje się ona lepszą biodostępnością i jest bardziej bezpieczna w stosowaniu.

Heparyna – działanie

Jak działa heparyna? Substancja ta działa głównie przeciwzakrzepowo, jednak wymienia się jeszcze szersze spektrum jej zastosowania. Oprócz hamowania krzepnięcia krwi wykazuje również działanie:

  • przeciwwirusowe,
  • immunosupresyjne,
  • pomocne w leczeniu łuszczycy,
  • obniżające stężenie cholesterolu.

W mniejszych dawkach jest dostępna bez recepty, głównie jako maść z heparyną, żel bądź aerozol.

Tabletki z heparyną stosuje się rzadko, ze względu na małą wchłanialność z przewodu pokarmowego. Zastrzyki kupimy tylko na podstawie recepty lekarskiej. Wlewy dożylne wykonuje się tylko w warunkach szpitalnych.

Heparyna – lek – zastosowanie

Heparyna nadal ulega ciągłym biotechnologicznym przemianom i udoskonaleniom. Najczęściej wykorzystuje się ją jako lek w zastrzykach na zakrzepicę żylną, tętniczą i sercową. Substancja ta rozpuszcza skrzepy.

Zakrzepica może towarzyszyć również pacjentom po operacjach ortopedycznych lub po złamaniach, w których konieczne jest unieruchomienie, tj. opatrunek gipsowy albo orteza ortopedyczna. Heparynę podaje się wtedy profilaktycznie, aby nie dopuścić do tworzenia się wspomnnianych zakrzepów.

Ponadto stosuje się ją także:

  • w chirurgii sercowo-naczyniowej,
  • przy przetaczaniu krwi,
  • po przeszczepach narządów,
  • u chorych, u których konieczne jest krążenie pozaustrojowe,
  • w leczeniu zawału mięśnia sercowego,
  • przy operacjach i zabiegach u chorych z trombofilią, ze względu na dużą skłonność do tworzenia się skrzepów w naczyniach.

Szerokie spektrum zastosowań heparyny niewątpliwie jest jej ogromną zaletą. Dodatkowym plusem jest fakt, że podczas stosowania heparyn drobnocząsteczkowych nie ma konieczności monitorowania wskaźnika krzepnięcia krwi (badanie INR), jak w przypadku innych leków przeciwzakrzepowych.

Preparaty i leki z heparyną bez recepty i na receptę – dawkowanie

Najczęściej stosuje się łatwe w użyciu ampułkostrzykawki, w których jest heparyna. Zastrzyki na receptę wykonuje się podskórnie, w fałd brzuszny lub w udo. Dostępne są w kilku dawkach: 500025 000 j.m., w zależności od stanu i potrzeb chorego. Zazwyczaj zaleca się wykonanie 1 zastrzyku dziennie.

Przeczytaj więcej o tym kiedy i jak długo stosować leki przeciwzakrzepowe w zastrzykach.

Do podań dożylnych stosuje się 5000 j.m. heparyny rozpuszczone w 0,9 proc. roztworze NaCl. W kroplówce dawkowanie ustala się na podanie od 1000 do 1500 j.m. na godzinę.

Nie ma jasnej informacji co do dawkowania tabletek, w których jest heparyna. Tabletki nie są obecnie stosowane. Maści, aerozole czy żele dawkuje się kilka razy dziennie, stosownie do potrzeb.

Maść heparynowa, spray i żel są dostępne bez recepty. Kupimy je w każdej aptece. Substancja ta występuje także w maściach wieloskładnikowych, np. w połączeniu z escyną. Jest to doskonała maść na siniaki z heparyną.

Heparyna – skutki uboczne

Opisywany środek ma działanie silnie przeciwzakrzepowe i zawsze powinien być stosowany zgodnie z przeznaczeniem i tylko wtedy, gdy zachodzi taka potrzeba. Leki z heparyną mają skutki uboczne.

Możliwe skutki uboczne heparyny to:

  • nasilona skłonność do krwawień,
  • małopłytkowość zauważalna w morfologii,
  • osteoporoza – przy długotrwałej terapii tym lekiem,
  • martwica skóry,
  • wypadanie włosów,
  • reakcje alergiczne,
  • świąd w miejscu wkłucia – po iniekcjach podskórnych,
  • wylewy podskórne w miejscach wkłucia,
  • krótkotrwały zwiększony poziom enzymów wątrobowych.

Heparynę podawaną w ampułkostrzykawkach należy aplikować szybko. Jest wtedy mniejsze ryzyko powstania wylewu pod skórą.

Jakakolwiek reakcja niepożądana podczas leczenia heparyną w żelu, maści czy zastrzykach powinna skłonić do konsultacji z lekarzem lub do niezwłocznego odstawienia leku.

Przeciwwskazania do stosowania heparyny

Heparyny na pewno nie mogą stosować pacjenci ze skłonnością do krwawień i ze skazą krwotoczną. Leków z jej zawartością nie wolno łączyć z pochodnymi kwasu acetylosalicylowego (aspiryną), który także ma działanie przeciwzakrzepowe i może nasilać działanie heparyny. Podobnie jak niesteroidowe leki przeciwzapalne, które też nasilają działanie tego leku.

Chorzy po udarach stosujący leki przeciwkrzepliwe powinni odstawić lek, jeśli stosują preparaty z heparyną. Jednak mogą to zrobić tylko i wyłącznie za zgodą lekarza prowadzącego.

Jeśli chodzi o leczenie heparyną, ostrożność muszą zachować chorzy z niewydolnością wątroby, ponieważ zwiększa ona aktywność enzymów wątrobowych. Także pacjenci z chorobą wrzodową żołądka i jelit powinni się skonsultować z lekarzem, nim zaczną stosować heparynę. Warto też zwrócić uwagę na poziom potasu we krwi podczas jej stosowania. Zwiększa ona stężenie potasu we krwi, co może być niebezpieczne dla pacjentów z cukrzycą i chorobami nerek.

Heparynę w ciąży można stosować pod warunkiem, że jest to konieczne i tylko za zgodą lekarza. Jest ona pomocna u kobiet, u których dochodziło do poronień, ponieważ poprawia ukrwienie macicy. Leku nie można włączać do leczenia w przypadku kobiety karmiącej piersią.

Choć żel z heparyną, zastrzyki czy maści są sprawdzoną metodą leczenia u wielu pacjentów, nie należy bagatelizować ich działania. Jak każdy lek, mają swoje plusy i minusy. Zachowajmy więc ostrożność, jeśli przyjmujemy jeszcze inne leki lub cierpimy na choroby przewlekłe.

Bibliografia:

  • Gierlak W., Sadkowska K., Heparyny: standardowa i drobnocząsteczkowe w ostrych incydentach wieńcowych. Służba Zdrowia, 2002, 2629: 31223126.
  • Borawski J., Myśliwiec M., Nowe właściwości farmakologiczne heparyny i sulodeksydu. Borgis – Postępy Nauk Medycznych, 2009, 10: 764770.
  • Leksykon Leków, Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Opublikowano: ; aktualizacja: 27.02.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Jak działa witamina E?

Witamina E spełnia w organizmie wiele ważnych funkcji biologicznych. Jest przeciwutleniaczem, chroni struktury komórkowe przed ...

Maść na siniaki – jaka będzie najlepsza i skuteczna?

Siniaki powstają zazwyczaj na skutek uderzenia, a przyczyną ich powstania jest pękanie "naczynek" pod skórą. ...

Leki na ból głowy

Bóle głowy to częsta i przykra dolegliwość, na którą cierpi wiele osób. Diagnozowanie przyczyn tej ...

Zioła żółciopędne – jakie są najlepsze na woreczek żółciowy?

Zioła żółciopędne i żółciotwórcze to naturalny i bezpieczny sposób na zaburzenia pracy pęcherzyka (woreczka) żółciowego ...

Leczenie pajączków na nogach (teleangiektazji)

Skłonność do widocznych i popękanych naczynek często ma podłoże dziedziczne. Panie wstydzą się nieestetycznych „pajączków” ...

Leki na żylaki – jak wybrać najlepsze tabletki, maść i zioła bez recepty?

Żylaki nóg powstają w wyniku zaburzonego odpływu krwi z kończyn dolnych. Żylaki kończyn górnych o ...

Zapalenie cewki moczowej – leki bez recepty – jakie są najlepsze?

Zapalenie cewki moczowej spowodowane jest najczęściej bakteriami Escherichia coli. W tym przypadku bardzo ważne staje ...

Co na zgagę?

Zgaga objawia się najczęściej uczuciem palenia w przełyku. Ponadto może towarzyszyć jej odbijanie i cofanie ...

Jakich ziół nie można łączyć? Jakie są interakcje ziół z lekami?

Warto pamietać, że niektóre zioła mogą wpływać na działanie i wchłanianie się niektórych przyjmowanych leków. ...

Maść na żylaki – jaka maść na żylaki nóg jest skuteczna?

Żylaki nóg oznaczają zaburzenia w odpływie krwi z kończyn dolnych. Przyczyny popękanych naczynek na nogach ...

Co to jest leczenie biologiczne?

Leczenie biologiczne to jedna z najnowszych metod terapeutycznych, która zrewolucjonizowała współczesną medycynę. Stanowi alternatywę dla ...

Inhibitory pompy protonowej

Inhibitory pompy protonowej (IPP) są najpopularniejszymi i najskuteczniejszymi lekami zmniejszającymi kwaśność treści żołądkowej. Znajdują zastosowanie ...

Komentarze i opinie (1)


poniewaz musze miec dializy, wiec podaje sie mi rowniez heparyne, iii ano, wlosy wychodza mi garsciami wrrrrr
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon