Jakie są przyczyny swędzenia pochwy?
Uczucie pieczenia i swędzenie pochwy to dość często zgłaszane przez kobiety objawy, która powodują ogólny dyskomfort i utrudniają codzienne funkcjonowanie. Jest to jednak symptom stosunkowo mało specyficzny, który może mieć różnorakie podłoże, począwszy od niegroźnych podrażnień, aż po infekcje i stany chorobowe.
Najczęściej przyczyną świądu pochwy i sromu są:
podrażnienie przez kosmetyki, środki piorące lub środki higieny osobistej, takie jak wkładki czy podpaski, a nawet zapachowy papier toaletowy;
podrażnienia mechaniczne;
reakcje alergiczne;
zmiany hormonalne, zwłaszcza w okresie okołomenopauzalnym, rzadziej w ciąży czy w trakcie miesiączki;
infekcje intymne, w tym zwłaszcza grzybica pochwy, rzadziej waginoza bakteryjna,
choroby przenoszone drogą płciową (m.in. chlamydia, rzeżączka, opryszczka, rzęsistkowica).
Rzadziej swędzenie pochwy i sromu jest wynikiem:
łuszczycy,
atopowego zapalenia skóry,
nowotworu sromu,
zaburzeń psychicznych,
przewlekłego stresu.
Co zwiększa ryzyko pojawienia się uporczywego swędzenia pochwy? To między innymi:
nieodpowiednia higiena okolic intymnych, zarówno zbyt rzadka jak i nadmierna (np. częste irygacje pochwy),
duża ilość partnerów seksualnych, przy jednoczesnym niestosowaniu prezerwatyw,
nadwrażliwość skórna,
cukrzyca.
Przeczytaj również:
Suchość pochwy przed okresem – swędzenie, dyskomfort, suchość w pochwie przed miesiączką
Świąd i pieczenie po stosunku – co oznacza?
Niektóre kobiety skarżą się na swędzenie i pieczenie pochwy po stosunku. Może to być wynikiem:
mikrourazów błony śluzowej pochwy, spowodowanych podrażnieniem mechanicznym, np. w wyniku zbyt długiego lub intensywnego stosunku;
suchości pochwy i sromu (spowodowanej spadkiem estrogenów lub częstymi irygacjami pochwy);
reakcji alergicznej na substancje zapachowe lub inne zawarte w lubrykantach, środkach plemnikobójczych czy na lateks prezerwatywy,
infekcji intymnej.
Jak widać problem ten może mieć zarówno charakter niegroźny, jak również wymagać leczenia. Kluczowa jest więc obserwacja, kiedy dokładnie pojawia się świąd pochwy i sromu.
Jak złagodzić swędzenie pochwy preparatami bez recepty?
Sposoby łagodzenia świądu pochwy i sromu w dużej mierze zależą od przyczyny. Swędzenie pochwy na tle alergicznym lub powstałe w wyniku podrażnień najłatwiej złagodzić rezygnując z kosmetyków czy środków higieny osobistej zawierających substancje zapachowe czy barwniki, które mogą być czynnikiem pobudzającym reakcję alergiczną. Dobrze sprawdzają się również maści lub żele intymne zawierające składniki o działaniu łagodzącym, takie jak pantenol czy alantoinę. Tego typu składników warto również szukać w kosmetykach do higieny intymnej. Popularne są także preparaty lecznicze w formie globulek lub maści dopochwowych, zawierające kwas mlekowy lub hialuronowy oraz glikogen, wspierające odbudowę nabłonka i błony śluzowej pochwy, a także przywracające prawidłowe pH miejsc intymnych.
Jeżeli swędzenie okolic intymnych i pochwy jest wynikiem infekcji, konieczne może być zastosowanie leków o działaniu miejscowym. W przypadku infekcji bakteryjnych pomocne mogą okazać się probiotyki ginekologiczne, zawierające pałeczki kwasu mlekowego Lactobacillus spp., przywracające równowagę mikroflory pochwy. Z kolei do leczenia grzybicy pochwy i sromu warto wybrać preparaty zawierające substancje o działaniu przeciwgrzybiczym, np. klotrimazol. W takich przypadkach można także stosować irygacje pochwy i sromu preparatami zawierającymi składniki antyseptyczne, np. chlorheksydynę.
Niezależnie od tego, na jaki produkt leczniczy się zdecydujemy, niezwykle ważna jest również właściwa higiena intymna i unikanie czynników potencjalnie drażniących. Pamiętajmy, że stosowanie preparatów dostępnych bez recepty jest możliwe pod warunkiem, że objawy są krótkotrwałe i łagodne. Jeżeli świądowi pochwy towarzyszą inne objawy, np. brzydki zapach okolic intymnych czy upławy, konieczna jest konsultacja z lekarzem.
Przeczytaj również:
Perimenopauza – jakie są pierwsze objawy zbliżającej się menopauzy?
Domowe sposoby na swędzenie pochwy
Jeżeli swędzenie i pochwy i sromu ma charakter nieinfekcyjny, może być skutecznie zwalczane domowymi sposobami. Obejmują one nie tylko doraźne metody pozwalające złagodzić dyskomfort, ale również działania profilaktyczne, zapobiegające ponownemu swędzeniu pochwy.
Wśród najpopularniejszych, stosowanych od lat rozwiązań są:
zmiana środków higienicznych i piorących na produkty hipoalergiczne, pozbawione barwników i środków zapachowych,
używanie osobnych ręczników do stref intymnych,
nasiadówki z naparów ziołowych. np. kory dębu czy rumianku lub sody oczyszczonej,
unikanie nadmiernej higieny i niepotrzebnych irygacji pochwy,
używanie przewiewnej bielizny o klasycznym kroju,
regularna zmiana środków higienicznych, takich jak wkładki czy podpaski, tak by okolice intymne pozostawały suche,
rezygnacja z tamponów,
dieta bogata w naturalne probiotyki (kiszonki, fermentowane przetwory mleczne itd.),
podmywanie się zawsze od przodu do tyłu,
stosowanie preparatów dopochwowych o działaniu probiotycznym i regeneracyjnym.
Kiedy konieczna jest wizyta u ginekologa?
Świąd okolic intymnych nie zawsze wymaga wizyty u ginekologa. Jeżeli jednak towarzyszą mu poniższe objawy lub swędzenie pochwy i sromu jest na tyle silne, że uniemożliwia codzienne funkcjonowanie, warto jak najszybciej zgłosić się do specjalisty, może to bowiem świadczyć o infekcji intymnej. Co powinno nas zaniepokoić?
zaczerwienienie okolic intymnych,
upławy o nietypowym kolorze i konsystencji (np. białe, gęste, z grudkami lub wodniste o zielonym zabarwieniu),
nieprzyjemny, rybi zapach z pochwy,
pieczenie w trakcie oddawania moczu,
częste oddawanie moczu,
ból w trakcie stosunku.
Przeczytaj również:
Flora bakteryjna pochwy – jaki jest prawidłowy ekosystem pochwy?
Ginekolog w pierwszej kolejności przeprowadzi wnikliwy wywiad lekarski, obejmujący nie tylko pytania o nasilenie i czas trwania dolegliwości, ale również codzienną higienę intymną, stosunki płciowe, metody antykoncepcyjne (np. stosowanie wkładki wewnątrzmacicznej), przebyte choroby, a nawet dietę. Następnie wykona badanie ginekologiczne, w trakcie którego nie tylko będzie mieć możliwość dokładnie obejrzeć zewnętrzne okolice intymne, ale również przedsionek pochwy i jej wnętrze przy pomocy wziernika. W razie podejrzenia infekcji intymnej może zdecydować o pobraniu wymazu i wykonaniu posiewu wydzieliny z pochwy, co pozwoli na precyzyjny dobór metody leczenia swędzenia pochwy. W trakcie wizyty lekarz może również wykonać cytologię oraz zlecić dodatkowe, laboratoryjne badania krwi lub moczu (m.in. w celu wykluczenia chorób przenoszonych drogą płciową).
Na podstawie przeprowadzonego badania, a także wspomnianych badań dodatkowych lekarz dobierze odpowiednie leczenie. W przypadku:
infekcji grzybiczej – leki przeciwgrzybicze,
infekcji bakteryjnej – antybiotyki lub inne chemioterapeutyki o działaniu bakteriobójczym,
chorób przenoszonych drogą płciową – odpowiednie chemioterapeutyki, np. nifuratel lub leki przeciwwirusowe hamujące nawroty choroby,
świądu w obrębie narządów płciowych związanego z atrofią sromu lub zaburzeniami hormonalnymi – preparaty zawierające estrogeny,
swędzenia pochwy i sromu związanego ze zmianami dermatologicznymi, np. liszajem – miejscowe leki zawierające steroidy.
By szybko i skutecznie pozbyć się świądu pochwy należy stosować się do zaleceń lekarskich, a ponadto dokładnie przestrzegać podstawowych zasad higieny intymnej.
