Nienasycone kwasy tłuszczowe – jaka jest ich rola w organizmie? Jakie są źródła NNKT?

Nienasycone kwasy tłuszczowe są niezbędnym składnikiem odpowiednio zbilansowanej diety. Kwasy omega-3 i omega-6 pomagają zbić tzw. zły cholesterol, usprawniają pracę serca, a także wykazują korzystny wpływ na skórę, włosy i paznokcie. Zdrowe tłuszcze, chociaż wysokokaloryczne, wspomagają także proces odchudzania. NNKT zapobiegają również niekontrolowanym napadom głodu i przyspieszają przemianę materii.

Nienasycone kwasy tłuszczowe – źródła

Nienasycone kwasy tłuszczowe dzieli się na jednonienasycone i wielonienasycone. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe organizm jest w stanie wytworzyć samodzielnie. Mogą one pozytywnie wpływać na wzrost tzw. dobrego cholesterolu i zapobiegać chorobom serca. Ich źródłem jest oliwa z oliwek, olej rzepakowy, migdały, orzechy laskowe, pistacjowe, orzeszki ziemne, awokado.

Z kolei wielonienasycone kwasy tłuszczowe, nazywane także niezbędnymi nienasyconymi kwasami tłuszczowymi (NNKT), nie są wytwarzane przez organizm człowieka – należy je dostarczać wraz z dietą. Można wśród nich wyróżnić dwie grupy:

  • kwasy omega-3 – należy do nich kwas α-linolenowy (zawarty w oleju rzepakowym, sojowym, lnianym, orzechach włoskich, rybach morskich, zielonych warzywach liściastych) oraz kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA), które można znaleźć w tłustych rybach morskich, takich jak łosoś, śledź, makrela, sardynki, pstrąg.
  • kwasy omega-6 – główny przedstawiciel to kwas linolowy obecny głównie w oleju rzepakowym, słonecznikowym, sojowym, sezamie, soi, kiełkach pszenicy, pestkach winogron.

Zdrowe tłuszcze – jaką rolę pełnią w organizmie?

Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe pełnią w organizmie wiele istotnych funkcji, przez co tak ważne jest spożywanie produktów bogatych w NNKT.

  • Obniżają poziom cholesterolu i trójglicerydów we krwi, przez co pełnią ważną rolę w profilaktyce miażdżycy.
  • Mogą zapobiegać powstawaniu zakrzepów naczyniowych – mniejsze prawdopodobieństwo wystąpienia zawału czy udaru mózgu.
  • Pozytywnie oddziałują na pracę serca.
  • Korzystnie działają na wygląd włosów, paznokci i skóry.
  • Poprawiają koncentrację, pamięć, pracę mózgu, wzrok i funkcjonowanie układu nerwowego, a także mogą pozytywnie wpływać na zaburzenia emocjonalne.
  • Regulują ciśnienie krwi, zapobiegając tym samym nadciśnieniu tętniczemu.

Niedobór NNKT może spowodować wiele zaburzeń, jak np. zahamowanie wzrostu u dzieci, zmiany skórne, wypadanie włosów, podatność na alergie i zakażenia bakteryjne, spadek napięcia mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, zaburzenia w prawidłowej pracy serca, nerek, wątroby.

NNKT a odchudzanie – czy warto jeść zdrowe tłuszcze na diecie?

Codzienna dieta, obfitująca w nasycone kwasy tłuszczowe obecne głównie w produktach zwierzęcych, jak np. masło, sery, produkty mięsne, pełnotłuste mleko i jogurty czy ciasta nie pomoże pozbyć się zbędnych kilogramów. Tłuszcz dostarcza najwięcej kalorii ze wszystkich składników odżywczych – 1 g węglowodanów lub białka to tylko 4 kcal, zaś 1 g tłuszczu aż 9 kcal.

W związku z tym codzienne żywienie powinno być odpowiednio zbilansowane – czy to w przypadku osoby zdrowej, z masą ciała w normie, czy osoby odchudzającej się. Zbyt duże spożycie tłuszczów nasyconych może prowadzić nie tylko do rozwoju nadwagi i otyłości, ale i do szeregu innych chorób, jak np. hiperlipidemia, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, cukrzyca.

Poziom tłuszczu ogółem powinien wahać się na poziomie 25–30% energii dostarczanej w ciągu dnia. Należy przy tym minimalizować spożycie nasyconych kwasów tłuszczowych, a zwiększać spożycie nienasyconych kwasów tłuszczowych.

Mimo że tłuszcz jest kaloryczny, to rodzaj tłuszczu i jego odpowiednie spożycie może pozytywie wpływać na odchudzanie. Tłuszcz bowiem daje dłużej uczucie sytości, ponieważ jego trawienie jest wolniejsze. Przy próbach eliminacji tłuszczu z diety organizm szybciej odczuwa głód i ostatecznie jemy więcej.

Nienasycone kwasy tłuszczowe wpływają także na przemianę materii – pomagają spalać tkankę tłuszczową – wynika to z dobroczynnego wpływu kwasów omega-3 i omega-6 na mózg. Dzięki nim prawidłowo reaguje on na leptynę – hormon, wpływający na tworzenie tkanki tłuszczowej, odpowiedzialny m.in. za zmniejszone łaknienia i utrzymanie prawidłowego poziomu cukru we krwi.

Osoby z nadmierną masą ciała mają tego hormonu za dużo, przez co mózg przestaje prawidłowo reagować i odczuwanie apetytu jest nieprawidłowe. Spożywanie produktów bogatych w kwasy omega-3 i omega-6 wpływa korzystnie na ten proces, w związku z czym tkanka tłuszczowa w organizmie nie jest kumulowana.

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.02.2018

Oceń:
4.4


Może cię

Co obniża cholesterol?

Przekroczenie norm cholesterolu zwiększa ryzyko rozwoju szeregu chorób, zwłaszcza schorzeń układu krążenia. Prawidłowa dieta cholesterolowa ...

Wideo – Kwasy tłuszczowe

Kwasy tłuszczowe nasycone od nienasyconych, różnią się w budowie chemicznej rodzajem wiązań w łańcuchu węglowodorowym. ...

Zdrowe tłuszcze – które produkry zawierają najwięcej zdrowych tłuszczów nienasyconych?

Zdrowe tłuszcze są niezbędnym elementem każdej diety, w tym diety odchudzającej. Najbardziej wartościowe są nienasycone ...

Produkty bogate w magnez

Magnez jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego przebiegu wielu procesów życiowych. Jednak bardzo duża część populacji ...

Jak działa tran? Jakie ma właściwości?

Tran, czyli olej z wątroby ryb z rodziny dorszowatych, zawiera duże ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych ...

Dieta na dobry wzrok

Dieta na dobry wzrok zakłada, że w codziennym jadłospisie pojawią się produkty o wysokiej wartości ...

Kwasy omega-3 (zdrowe tłuszcze) – działanie i źródła omega-3

Kwasy tłuszczowe omega-3 to tzw. zdrowe tłuszcze, które chronią przed zachorowaniem na różnego rodzaju schorzenia, ...

MUFA i PUFA – nienasycone kwasy tluszczowe – źródła i rola w organizmie

Tłuszcz pokarmowy stanowi ważny składnik zdrowej diety. Spożywany w odpowiednich frakcjach i proporcjach przyczynia się ...

Tłuszcze roślinne – jak wybrać zdrowy tłuszcz pochodzenia roślinnego?

Tłuszcze roślinne to tzw. zdrowe tłuszcze, które w umiarkowanych ilościach powinny być obecne w codziennej ...

Tłuszcze

Tłuszcze stanowią stały składnik budowy organizmu ludzkiego. Obecnie rośnie spożycie tłuszczów nasyconych i trans, powodujących ...

Tran – sposób na wzmocnienie odporności

Tran jest bogaty w witaminy A i D oraz kwas tłuszczowy omega-3. Dzięki temu wspomaga ...

Najlepsze diety w okresie menopauzy

Okres przekwitania wiąże się z wieloma zmianami hormonalnymi w ciele kobiety, co skutkuje nieprzyjemnymi objawami, ...

Komentarze (0)