Co na łupież działa najlepiej? Jak skutecznie pozbyć się łupieżu ze skóry głowy?

Skąd bierze się łupież?

Łupież to przede wszystkim nadmierne łuszczenie naskórka owłosionej skóry głowy. Objawia się charakterystycznymi białymi płatkami, które są złuszczonym martwym naskórkiem. Za powstawanie łupieżu odpowiada przede wszystkim grzyb Malassezia, który naturalnie występuje na skórze człowieka. W normalnych warunkach jest częścią typowej mikroflory skóry. Kiedy jednak zaczyna się nadmiernie namnażać, rozkłada sebum produkowane przez gruczoły łojowe. Powstające w tym procesie produkty metaboliczne drażnią skórę, przyspieszają odnowę komórek naskórka i powodują nadmierne łuszczenie. Efektem są właśnie widoczne płatki łupieżu, świąd oraz podrażnienie skóry.

Co sprzyja rozwojowi łupieżu?

Do czynników nasilających problem należą przede wszystkim:

• nadmierna ilość sebum i łojotok,

• zmiany hormonalne (np. okres dojrzewania),

• mocno przetłuszczające się włosy,

• stres i obniżona odporność,

• niewłaściwe kosmetyki do pielęgnacji włosów,

• przesuszenie skóry głowy przez agresywne detergenty,

• predyspozycje genetyczne.

Przeczytaj również:

Suche plamy na skórze – przyczyny szorstkich zmian skórnych

Kto jest narażony na rozwój łupieżu?

Łupież może wystąpić w różnych grupach wiekowych, zarówno u dzieci, jak i u dorosłych. Co drugi nastolatek w okresie dojrzewania zmaga się z tym problemem. Częściej jest on obserwowany u chłopców. U najmłodszych zmiany najczęściej zlokalizowane są na twarzy i kończynach (tworzą białe skupiska). W okresie młodzieńczym łupież zwykle przybiera postać zwykłą. U dorosłych znacznie częściej dotyczy skóry owłosionej głowy. Konsekwencją są stopniowo słabnące włosy, bardziej suche i łamliwe. Zjawisko łupieżu jest stosunkowo rzadko obserwowane u osób łysiejących.

Wraz z wiekiem dochodzi do zwiększenia produkcji gruczołów łojowych z nasilonym świądem tej okolicy skóry, co prowadzi do przewlekłej postaci choroby. Łupież objawia się charakterystycznymi żółtymi strupami. Jeżeli dojdzie do ich zakażenia w miejscu pozbawionym przydatków skóry, może to spowodować trwałe wyłysienie tej okolicy. Ponadto częste drapanie swędzących miejsc sprzyja wtórnym nadkażeniom.

Zwiększone prawdopodobieństwo łupieżu obserwuje się u osób:

• przewlekle chorych,
• z zaburzeniami hormonalnymi,
• z niedoborami odporności,
• leczonych immunosupresyjnie.

W tym przypadku konieczna jest kontynuacja leczenia schorzenia podstawowego i niezwłoczna konsultacja z lekarzem.

Przeczytaj również:

Szampon DX2 do włosów siwych z fioletowym pigmentem

Rodzaje łupieżu – dlaczego mają znaczenie w leczeniu?

Nie każdy łupież wygląda tak samo. W praktyce dermatologicznej wyróżnia się kilka rodzajów łupieżu, a ich rozpoznanie ma znaczenie dla skutecznego leczenia.

Łupież suchy

Łupież suchy objawia się drobnymi, jasnymi płatkami, które łatwo opadają z włosów na ubranie. Towarzyszy mu przesuszenie skóry głowy, podrażnienie i świąd. Ten typ łupieżu częściej występuje u osób z wrażliwą skórą lub przy nadmiernym stosowaniu silnych detergentów.

Łupież tłusty

Łupież tłusty, inaczej łojotokowy, jest związany z łojotokowym zapaleniem skóry. W tym przypadku płatki łupieżu są większe i żółtawe, przylegają do skóry głowy oraz pojawiają się stany zapalne i intensywne swędzenie skóry głowy. Problem może obejmować również inne części ciała, np. brwi, okolice nosa czy klatkę piersiową.

Inne choroby przypominające łupież

Warto pamiętać, że nie każda łuszcząca się skóra głowy to typowy łupież. Do podobnych chorób należą:

• łupież pstry – grzybica skóry tułowia,

• łupież biały,

• łupież Gilberta.

W takich sytuacjach konieczna jest diagnostyka różnicowa przeprowadzona przez dermatologa.

Co na łupież działa najlepiej? Leczenie krok po kroku

Najskuteczniejszą metodą walki z łupieżem jest leczenie przyczynowe, czyli ograniczenie rozwoju grzyba Malassezia. W pierwszej kolejności stosuje się szampon przeciwłupieżowy zawierający składniki o działaniu przeciwgrzybiczym.

Faza leczenia (2–4 tygodnie)

Polega na stosowaniu szamponu przeciwłupieżowego 2 razy w tygodniu. Należy wmasować go w mokrą skórę głowy i pozostawić na 3–5 minut, tak aby substancje aktywne mogły zacząć działać. Szampony tego typu dokładnie oczyszczają skórę głowy, ograniczają namnażanie grzybów i zmniejszają nadmierne łuszczenie naskórka. Pierwsze efekty leczenia zwykle pojawiają się już po 1–2 tygodniach.

Faza podtrzymująca

Po ustąpieniu objawów warto stosować szampon przeciwłupieżowy raz w tygodniu, aby zapobiegać nawrotom łupieżu. Regularne stosowanie preparatów jest kluczowe, ponieważ łupież ma dużą skłonność do nawrotów.

Przeczytaj również:

Siwienie włosów u mężczyzn – dlaczego mężczyźni siwieją i jak radzić sobie z siwieniem?

Najlepsze składniki w szamponach przeciwłupieżowych

Dobry szampon przeciwłupieżowy powinien zawierać składniki aktywne, które działają przeciwgrzybiczo, regulują pracę gruczołów łojowych i wspierają pielęgnację skóry głowy.

Najważniejsze z nich to:

• ketokonazol – uważany za złoty standard leczenia łupieżu. Substancja ta wykazuje właściwości grzybobójcze i działa bezpośrednio na grzyba Malassezia;

• pirytionian cynku – lek ten działa przeciwgrzybiczo i antybakteryjnie, reguluje produkcję sebum oraz wzmacnia włosy i poprawia ich kondycję.

• siarczek selenu – ogranicza namnażanie komórek naskórka oraz zmniejsza populację grzybów.

• kwas salicylowy – kwas salicylowy działa keratolitycznie. Usuwa martwy naskórek, dzięki czemu inne substancje aktywne mogą lepiej działać

• cyklopiroks – silna substancja przeciwgrzybicza stosowana w leczeniu bardziej uporczywych postaci łupieżu.

Dobry przeciwłupieżowy szampon powinien również nawilżać skórę, aby zapobiegać przesuszeniu skóry głowy.

Domowe sposoby na łupież – czy naprawdę działają?

Domowe sposoby na łupież mogą wspierać leczenie, ale rzadko rozwiązują problem samodzielnie. Mogą jednak poprawić komfort skóry i zmniejszyć dyskomfort. Co można stosować w domu na łupież?

• Olejek z drzewa herbacianego – ma naturalne właściwości grzybobójcze i antybakteryjne. Kilka kropli dodanych do szamponu może wspomóc terapię.

• Ocet jabłkowy – płukanka z octu zakwasza środowisko skóry głowy, co utrudnia rozwój grzybów.

• Olej kokosowy – działa nawilżająco i łagodząco. Może pomóc przy suchej skórze i podrażnieniach (ale u osób z łojotokiem jego stosowanie może być problematyczne).

• Wcierki do skóry głowy – preparaty apteczne z kwasem salicylowym, cynkiem lub ekstraktami roślinnymi mogą wspierać pielęgnację skóry głowy i poprawiać efekty leczenia.

Przeczytaj również:

Łuszczyca plackowata – jak wygląda? Przyczyny, objawy, diagnostyka i leczenie

Jak zapobiegać nawrotom łupieżu?

Aby ograniczyć nawroty łupieżu, warto zadbać o właściwą pielęgnację włosów i skóry głowy.

Najważniejsze zasady:

• stosuj odpowiedni szampon do typu skóry,

• unikaj agresywnych detergentów powodujących przesuszenie,

• myj włosy delikatnym szamponem, gdy nie używasz leczniczego,

• nie chodź spać z mokrą skórą głowy,

• ogranicz stylizację i ciężkie kosmetyki,

• dbaj o dietę i redukcję stresu.

Kiedy iść do dermatologa?

W niektórych przypadkach konieczna jest konsultacja specjalistyczna. Warto zgłosić się do dermatologa, gdy:

• objawy nie ustępują po 4 tygodniach leczenia,

• pojawiają się silne stany zapalne,

• łupież obejmuje inne części ciała,

• występuje nasilone wypadanie włosów,

• pojawia się silny świąd i ból skóry.

Lekarz może zalecić wyroby medyczne, leki miejscowe lub w ciężkich przypadkach leczenie doustne.

Wypowiedź dermatologa na temat leczenia łupieżu

Agnieszka Żebrowska, dermatolog

Łupież jest jedną z częstszych dolegliwości, z powodu których pacjenci pojawiają się na wizycie u dermatologa. Wyróżnia się dwa rodzaje łupieżu: suchy oraz pstry. W przypadku pierwszego skóra głowy jest sucha i dochodzi do jej drobnopłatkowego łuszczenia się, co często spowodowane jest szeregiem kosmetycznych zabiegów lub stosowaniem nieprawidłowych szamponów, pianek czy żeli do włosów. Łupież pstry (tłusty) natomiast charakteryzuje się powstawaniem żółtych łusek w obrębie skóry głowy, nadmiernym łojotokiem i dolegliwościami świądowymi lub pieczeniem skóry głowy.

Leczenie łupieżu to leczenie skojarzone. Stosujemy odpowiednie preparaty do mycia skóry głowy, takie jak szampony apteczne, niwelujące przyczynę łupieżu i mające działanie profilaktyczne oraz preparaty do wcierania, które mają zmniejszyć złuszczanie i wygasić stan zapalny. Przy nasilonym i nawracającym łupieżu wskazane jest przyjmowanie suplementów diety, które korygują wydzielanie łoju przez owłosioną skórę głowy.

współpraca: lekarz Magdalena Bizoń