Niedobór magnezu w organizmie – hipomagnezemia

Objawy niedoboru magnezu dotyczą wielu różnych układów. Jego skutkiem są m.in. skurcze mięśni, kołatanie serca, nadciśnienie. Stan hipomagnezemii (zmniejszonego stężenia magnezu we krwi – poniżej 0,65 mmol/l) może być spowodowany bardzo licznymi przyczynami. Często wynika ze zmniejszonego dostarczania magnezu w diecie. Niski poziom magnezu to także efekt chorób ogólnoustrojowych i stosowania niektórych leków.

Przyczyny niedoboru magnezu

W warunkach prawidłowych stężenie magnezu we krwi mieści się w przedziale 0,65–1,2 mmol/l. Niedobór magnezu w większości przypadków spowodowany jest nieprawidłową, ubogą w magnez dietą.

Często jest on wynikiem stosowania restrykcyjnych diet, głodówek oraz nieumiejętnych i radykalnych prób odchudzania. Do niedoboru magnezu może doprowadzić dieta wybiórcza, ograniczona jedynie do kilku stale przyjmowanych produktów.

Jak niedobór magnezu wpływa na serce?

Ze względu na fakt, iż magnez pełni kluczową rolę w funkcjonowaniu wielu układów i narządów, jego niedobór daje szereg licznych i zróżnicowanych objawów. Hipomagnezemia daje wyraźne objawy w układzie sercowo-naczyniowym.

  • Najczęstszym objawem niedoboru magnezu ze strony układu sercowo-naczyniowego jest szybkie, czasami niemiarowe bicie serca.
  • Mogą być odczuwane dodatkowe pobudzenia w układzie elektrycznym serca, które dają uczucie kołatania serca.
  • Objawem, który może być spowodowany niedoborem magnezu jest napad migotania przedsionków.
  • Jony magnezu wpływają na napięcie spoczynkowe mięśniówki naczyń krwionośnych, a podczas hipomagnezemii może dochodzić do ich skurczu. Jeśli skurcz nastąpi w obrębie naczyń wieńcowych, doprowadza do wystąpienia bólu dławicowego (silnego, gniotącego bólu za mostkiem, który jest charakterystyczny dla zawału mięśnia sercowego).
  • Przewlekły niedobór magnezu może stać się przyczyną skurczu i przebudowy ścian dużych naczyń i tym samym wpływać na rozwój nadciśnienia tętniczego.

Jak niedobór magnezu wpływa na układ nerwowy?

Niskie stężenie magnezu w organizmie wywiera wpływ na układ nerwowo-mięśniowy. Widać to szczególnie w postaci zwiększonej pobudliwości nerwowo-mięśniowej. Objawia się to skurczami mięśni, które pojawiają się zarówno w spoczynku, jak i podczas wysiłku. Są one bardzo bolesne, ustępują powoli, często wybudzają ze snu.

Takie symptomy mogą przypominać napady tężyczki wywołane niedoborem wapnia. Jeśli jednak po wyrównaniu zaburzeń gospodarki wapniowej skurcze nadal się pojawiają, najpewniej jest to spowodowane niedoborem magnezu.

Poza skurczami mięśni występować mogą także ich drżenia, a w skrajnych przypadkach, gdy niedobór magnezu jest bardzo duży, mogą wystąpić napady drgawkowe. U kobiet ciężarnych niedobór magnezu może być powodem zwiększonej gotowości skurczowej macicy.

Niedobór magnezu wpływa także na funkcje psychiczne. Objawami hipomagnezemii mogą być:

Inne objawy niskiego poziomu magnezu

Innymi cechami zmniejszonego stężenia magnezu jest nadmierne wypadanie i łamliwość włosów oraz kruchość paznokci.

W zakresie zaburzeń czynności układu pokarmowego często stwierdza się skurcz mięśniówki gładkiej przewodu pokarmowego. Doprowadza to w konsekwencji do zaburzeń połykania (kurcz przełyku), zaburzeń pasażu jelitowego, bólów brzucha.

W przypadku dużych niedoborów magnezu może dojść do niedrożności porażennej jelit.

Przewlekła hipomagnezemia może prowadzić ponadto do zmniejszenia gęstości mineralnej kości.

Diagnostyka i leczenie hipomagnezemii

Stwierdzenie objawów sugerujących niedobór magnezu powinno skłonić do poszerzenia diagnostyki. Zawsze, przed ewentualnym włączeniem leczenia, należy w miarę możliwości ustalić przyczynę hipomagnezemii.

Diagnostyka zwykle opiera się na oznaczeniu stężenia jonów magnezu, potasu i wapnia we krwi, ponieważ najczęściej zaburzenia dotyczą kilku pierwiastków jednocześnie. Gdy istnieje taka konieczność, oznacza się również wydalanie magnezu z moczem po doustnym obciążeniu siarczanem magnezu.

Leczenie hipomagnezemii obejmuje suplementację preparatami magnezu po wcześniejszym wyrównaniu gospodarki wapniowej i potasowej. Gdy objawy niedoboru magnezu są ciężkie (np. zaburzenia rytmu serca), możliwe jest zastosowanie dożylnego wlewu siarczanu magnezu.

Należy pamiętać, iż zarówno niedobór, jak i nadmiar magnezu są niebezpieczne dla organizmu. Dlatego przyjmowanie wszelkich preparatów zawierających magnez powinno być poprzedzone konsultacją z lekarzem.

Dieta bogata w magnez

Najważniejszym źródłem magnezu jest odpowiednio zbilansowana dieta. Naturalnie, w dużych ilościach magnez występuje w:

  • zielonych warzywach,
  • owocach,
  • roślinach strączkowych,
  • produktach pełnoziarnistych,
  • gorzkiej czekoladzie.

Istotnym źródłem magnezu jest wysoko mineralizowana woda pitna.

Ilość magnezu, która zostanie wchłonięta w jelitach, zależy od obecności tzw. naturalnych inhibitorów wchłaniania. Są nimi m.in.:

  • szczawiany,
  • fityniany,
  • metale ciężkie,
  • wapń,
  • fosfor.

Dlatego podczas suplementacji magnezu należy pamiętać o unikaniu produktów zawierających powyższe składniki.

Magnez zawarty w produktach odżywczych wchłania się z jelit do krwi jedynie w 30%. Pozostała część zostaje wydalona z kałem. W przypadku niedoboru magnezu ilość ta może wzrosnąć nawet do 90%, co ma zapewnić odbudowę minimalnej jego puli w organizmie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.0


Może cię

Zapalenie jelit

Stan zapalny jelita cienkiego może być wywołany szeregiem różnych przyczyn. Objawy, diagnostyka i leczenie zależne ...

Dieta w celiakii

W celiakii długotrwałe nieprzestrzeganie zaleceń żywieniowych lub niesystematyczne leczenie dają obraz tzw. „celiakii zaniedbanej”. Dominują ...

Gluten w diecie dziecka

Wprowadzanie nowych składników do diety dziecka budzi wiele emocji wśród rodziców. Jednym z takich składników ...

Alergia na pszenicę

Alergia na pszenicę jest drugą po alergii na mleko najczęściej występującą w populacji alergią pokarmową. ...

Celiakia

Celiakia (choroba trzewna, glutenozależna choroba trzewna) jest przewlekłym jelitowym zespołem złego wchłaniania o podłożu immunologicznym. ...

Zaburzenia trawienia i wchłaniania

Zaburzenia trawienia i wchłaniania stanowią relatywnie częsty problem wielu pacjentów. Mówi się o zespole złego ...

Jak mieszkać bez alergenów?

Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach, mimo że tam alergenów jest mniej. Połączenie ich ze ...

Jakie jest dzienne zapotrzebowanie na magnez i jak je zaspokoić?

Niedobór magnezu wynika najczęściej z nieodpowiedniej diety. Przyczyną może być jednak złe wchłanianie magnezu z ...

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Wskazania dietetyczne dla alergików

Szacuje się, że alergia pokarmowa może dotyczyć nawet 5% populacji ogólnej. W ostatnich latach, zarówno ...

Wzdęcia

Wzdęcie należy do grupy objawów dyspeptycznych, inaczej mówiąc związanych z pracą układu pokarmowego. Jest to ...

Alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa zaliczana jest do grupy chorób alergicznych, które często występują w populacji dziecięcej, ale ...

Komentarze (0)