Wskazania dietetyczne dla alergików

Szacuje się, że alergia pokarmowa może dotyczyć nawet 5% populacji ogólnej. W ostatnich latach, zarówno w Polsce, jak i na świecie, badacze donoszą o gwałtownie rosnącej liczbie osób cierpiących z powodu nadwrażliwości. Wiele osób uczulonych na pyłki roślin wykazuje też reakcję alergiczną na środki spożywcze.

Atopia a alergia

„Atopię” możemy opisać jako dziedziczną predyspozycję do wystąpienia w organizmie wysokich stężeń immunoglobulin klasy IgE. Immunoglobuliny są to cząsteczki wytwarzane przez nasz organizm w odpowiedzi na kontakt z alergenem. Jednak podwyższony poziom przeciwciał tej klasy we krwi nie musi skutkować chorobą. U części osób z atopią przez całe ich życie mogą nie wystąpić objawy choroby. Jeżeli natomiast pojawiają się typowe symptomy, takie jak reakcje skórne, katar sienny, pokrzywka czy astma, możemy mówić o wystąpieniu alergii. Więcej niż połowa osób cierpiących na alergię pokarmową wykazuje też objawy innych chorób atopowych, w szczególności alergii pyłkowej.

Przyczyn nadwrażliwości możemy doszukiwać się zarówno wśród czynników genetycznych, jak i środowiskowych. Nie bez znaczenia pozostaje wysoko przetworzona żywność, konserwanty i barwniki w środkach spożywczych i kosmetykach, a nawet przewlekły stres. Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach. Mimo że tam alergenów jest mniej, to połączenie ich ze skażeniem środowiska sprawia, że problem uderza ze zdwojoną siłą. Przyczyną takiej sytuacji może być także zmniejszenie liczby zachorowań na choroby infekcyjne (teoria higieniczna), przez co nasz układ odpornościowy kieruje swoje działanie w stronę potencjalnie niegroźnych alergenów.

Mechanizm alergii

W sytuacji, gdy atakują nas chorobotwórcze drobnoustroje, układ odpornościowy dzielnie broni dostępu do wnętrza ludzkiego ciała, a także mobilizuje wszystkie siły w zwalczaniu patogenów. U podłoża alergii leży nieprawidłowa reakcja układu immunologicznego na tak zwane alergeny. Są to substancje, które u zdrowego człowieka nie są źródłem choroby, natomiast w organizmie alergika prowadzą do wystąpienia uciążliwych objawów. Ta swoista nadwrażliwość może objawiać się jako: katar sienny, astma, a nawet bardzo groźny w skutkach wstrząs anafilaktyczny. Alergenami mogą być na przykład: pyłki traw, roztocza kurzu domowego, pleśnie, substancje spożywcze, a także leki.

Możemy wyróżnić różne typy alergii:

  • alergia kontaktowa (alergeny wnikają przez skórę);
  • alergia pokarmowa;
  • alergia wziewna.

Alergeny zawarte w pokarmie

Niepożądaną reakcję wywołują nie tylko składniki pokarmu, ale też dodatki, takie jak: konserwanty, barwniki czy polepszacze smaku, a także kwas benzoesowy i kwas hydroksycynamonowy. Każdy środek spożywczy może być alergenem, jednak to, czy wywoła reakcję nadwrażliwości u danej osoby, zależy zarówno od jej predyspozycji genetycznej (atopii), jak i od sposobu przygotowania potrawy, a nawet od pory roku. Na wystąpienie reakcji alergicznej na daną substancję wpływa:

  • częstość spożywania alergenu;
  • sposób przygotowania potrawy;
  • wielkość porcji (ilość alergenu);
  • kompozycja alergenów w potrawie (efekt kumulacyjny);
  • wpływ sezonowy (uczulenie na środki spożywcze u osób z alergią pyłkową);
  • homeostaza (równowaga) wewnętrzna organizmu;
  • połączenie spożycia alergenu z alkoholem, gorącą kąpielą, wysiłkiem fizycznym.

Objawy alergii pokarmowej

Do najważniejszych objawów alergii pokarmowej zaliczamy:

  • objawy skórne – najczęstsza manifestacja alergii pokarmowej (pokrzywka, wysypka, atopowe zapalenie skóry);
  • objawy ze strony układu oddechowego – astma, nieżyt błony śluzowej nosa;
  • objawy gastroenterologiczne – świąd i uczucie obrzmienia warg i podniebienia, bóle brzucha, biegunka, wymioty, zapalenie jelita grubego;
  • objawy ze strony układu krążenia – spadek ciśnienia krwi, częstomocz;
  • wstrząs anafilaktyczny – gwałtowna i niebezpieczna reakcja alergiczna;
  • zaburzenia emocjonalne.

Rozpoznanie alergii

Bardzo ważnym elementem badania pacjenta z alergią jest wywiad, zwłaszcza wywiad rodzinny. Występowanie w najbliższej rodzinie chorób na podłożu atopii pozwala stwierdzić z dużym prawdopodobieństwem, że przyczyną zgłaszanych dolegliwości może być alergia. Następnie należy zwrócić uwagę na sezonowość występowania objawów, okresy remisji i nasilenia czy też gwałtownej reakcji na dane produkty w wywiadzie. Ważne jest określenie, czy dana reakcja ze strony przewodu pokarmowego nie jest spowodowana na przykład niedoborem enzymatycznym. Niedobór laktazy (enzymu trawiącego cukry) jest znacznie częstszą przyczyną nietolerancji mleka niż uczulenie na białka mleka krowiego – pacjent z niedoborem laktazy toleruje małe ilości mleka, natomiast osoba uczulona nie toleruje go nawet w najmniejszej ilości. W przypadku podejrzenia nietolerancji pokarmowej trzeba także wykluczyć choroby przewodu pokarmowego na podłożu organicznym, a następnie przeprowadzić szereg testów diagnozujących alergię:

  • testy skórne – przeprowadzane są za pomocą specjalnie wystandaryzowanych wyciągów alergenów. Zazwyczaj badanie wykonuje się na przedramieniu, skóra nie może być zmieniona chorobowo, a pomiaru dokonuje się po 10-15 minutach. Reakcja na alergen w postaci rumienia lub bąbla wskazuje na obecność przeciwciał wyzwalających reakcje zapalną w skórze;
  • wziewne testy ekspozycyjne – dzięki takim testom możemy sprawdzić skłonność oskrzeli do skurczu. Polegają na podaniu w aerozolu określonej substancji w ilości, która u osób zdrowych nie wywołuje reakcji. Można też badać reakcję oskrzeli na bodźce nieswoiste, takie jak zimne powietrze. Testy wykonuje się wyłącznie w specjalistycznych ośrodkach alergologicznych z niezbędnym zabezpieczeniem medycznym. Stosowane są także prowokacyjne testy donosowe, gdzie alergen aplikuje się do nosa i ocenia reakcję błony śluzowej na daną substancję;
  • oznaczanie stężenia immunoglobulin – całkowite stężenie IgE rośnie we wszystkich chorobach atopowych, ale brak wzrostu nie pozwala na wykluczenie choroby o podłożu alergicznym. Wzrost też nie jest charakterystyczny tylko dla nich, gdyż występuje także w chorobach pasożytniczych, chłoniaku Hodgkina czy szpiczaku mnogim. Oznaczanie stężenia IgE swoistych dla danego alergenu pomaga natomiast w potwierdzeniu uczulenia na daną substancję;
  • ocena liczby lub odsetka granulocytów kwasochłonnych – dla alergii charakterystyczny jest niezbyt wysoki wzrost tych wartości. Duży wzrost może wskazywać na zakażenie pasożytnicze, a nawet chorobę nowotworową. Wyniki badań zawsze powinny być interpretowane przez lekarza.

Wskazówki żywieniowe dla osób z alergią

Kiedy już postawiona zostanie diagnoza alergii pokarmowej, bezwzględnie należy stosować się do zaleceń lekarza, mówiących zwykle o stosowaniu specjalnej diety eliminacyjnej.

Mimo szerokiego wachlarza leków dostępnych na rynku farmaceutycznym podstawą leczenia alergii pokarmowej wciąż pozostaje unikanie ekspozycji na alergeny.

  • jeżeli alergen został zidentyfikowany skrupulatnie, należy unikać spożywania potraw zawierających dany składnik, dokładnie czytać skład produktów, gdyż nawet śladowe ilości mleka czy orzechów mogą wywołać niebezpieczną reakcję organizmu;
  • w miarę możliwości najlepiej samemu przygotowywać swoje posiłki, unikać potraw gotowych i o nieznanym składzie;
  • unikać egzotycznych owoców, mają bardzo silny potencjał alergogenny;
  • gotowanie dezaktywuje wiele alergenów, należy unikać potraw z rusztu i diety bogatoresztkowej;
  • nie powinno stosować się mieszanek przypraw, często zawierają seler – jest on warzywem silnie uczulającym;
  • należy unikać spożywania alkoholu i soków owocowych; także temperatura napoju może być istotna – częściej uczulają napoje zimne;
  • nie powinno się stosować jakiegoś produktu w dużej ilości, należy unikać obfitych posiłków – nawet gdy przez przypadek alergen dostanie się do organizmu, łatwiej mu będzie sobie z tym problemem poradzić;
  • należy unikać pokarmów wysokohistaminowych (sery, czekolada, tuńczyk, czerwone wino) – histamina jest jednym z głównych mediatorów alergii;
  • udowodniono, że karmienie dziecka mlekiem matki przez pierwsze 6 miesięcy życia może zmniejszyć ryzyko alergii. Jeżeli rodzina obciążona jest wywiadem atopowym, matka karmiąca powinna stosować dietę ubogoalergenową;
  • u niemowląt z potwierdzoną alergią powinno się stosować mieszanki o wysokim stopniu hydrolizy białek. Nie zaleca się natomiast stosowania mleka koziego.
Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Niedobór magnezu w organizmie – hipomagnezemia

Objawy niedoboru magnezu dotyczą wielu różnych układów. Jego skutkiem są m.in. skurcze mięśni, kołatanie serca, ...

Jak mieszkać bez alergenów?

Liczba alergików wzrasta, zwłaszcza w miastach, mimo że tam alergenów jest mniej. Połączenie ich ze ...

Alergie pokarmowe u dzieci

Alergie pokarmowe występują najczęściej u niemowląt. Objawy alergii na pokarm są bardzo zróżnicowane i dotyczą ...

Alergie pokarmowe u dorosłych

Alergia pokarmowa zaliczana jest do grupy chorób alergicznych, które często występują w populacji dziecięcej, ale ...

Testy alergiczne u dziecka

Rozpoznanie alergii u dzieci składa się z kilku etapów, takich jak: zebrania dokładnego wywiadu oraz ...

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa i zatok jest wynikiem reakcji organizmu na alergen, z którym ...

Testy skórne punktowe (testy typu prick) – technika wykonania, wyniki i interpretacja

Punktowe alergiczne testy skórne typu prick służą do określania rodzaju i siły alergii. Są bardzo ...

Zatrucie pokarmowe a alergia

Zatrucie pokarmowe objawia się biegunką, bólem brzucha, wzdęciami i nudnościami. Zdarza się jednak, że u ...

Testy alergiczne

Testy alergiczne to podstawowe badania diagnostyczne, wykonywane w celu wykrycia lub potwierdzenia alergenu wywołującego objawy. ...

Alergia na soję

Alergia na soję spotykana jest zarówno u dzieci (również tych najmłodszych), jak i u osób ...

Alergia na pszenicę

Alergia na pszenicę jest drugą po alergii na mleko najczęściej występującą w populacji alergią pokarmową. ...

Wideo – Alergia pokarmowa

Alergię może wywoływać każdy produkt spożywczy, są jednak takie, które wywołują ją znacznie częściej niż ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon