Zaparcia

Zaparcia są dolegliwością, która występuje u co czwartej osoby, przede wszystkim u osób, które przekroczyły 60 roku życia. Częściej dotyczą kobiet niż mężczyzn. Zaparcie definiuje się jako utrudnione, wymagające wysiłku oddawanie stolca lub wypróżnienia występujące rzadziej niż raz na 3 dni. Stolce takie zazwyczaj są twarde, podczas parcia występuje ból oraz uczucie niepełnego wypróżnienia.

Jak powstają zaparcia?

Najczęstszym typem zaparcia są zaparcia idiopatyczne, które powstają w wyniku zwolnienia przesuwania się treści pokarmowej w świetle jelita. Proces pobierania wody przez organizm z pożywienia jest dłuższy, co powoduje, że stolec staje się twardszy. W niektórych chorobach może dojść do nadmiernego wchłaniana wody z jelit przy prawidłowym czasie pasażu jelitowego, wówczas również dochodzi do zatwardzenia mas kałowych. Zaparcia mogą powstawać w wyniku zaburzenia funkcji mięśni dna miednicy i zwieraczy odbytu.

Główną przyczyną powstawania zaparć jest nieprawidłowa dieta i styl życia.

Nieprawidłowa dieta

Polega ona głównie na spożywaniu pokarmów ubogich w błonnik, np. białego pieczywa, makaronów, produktów typu fast food. Posiłki są często przyrządzane z przetworzonych półproduktów, zawierających znikomą ilość błonnika, za to obfitujących w tłuszcze i węglowodany. Zbyt mała ilość wypijanych niskosłodzonych płynów także przyczynia się do zatwardzenia stolca. Kawa, alkohol, słodzone napoje gazowane pogłębiają problem, przyczyniając się do odwodnienia organizmu. Nieprawidłowe odżywianie prowadzi również do objawów niestrawności, w tym zaparć stolca.

Nieprawidłowy styl życia

Osoby prowadzące siedzący tryb życia często skarżą się na zaparcia. Zbyt mała aktywność fizyczna przyczynia się do osłabienia mięśni jamy brzusznej i spowolnienia pracy jelit. Życie w biegu, nienormowany czas pracy, ciągły pośpiech mają negatywny wpływ na nasz organizm.

Inne przyczyny powstawania zaparć

Wśród innych przyczyn powstawania zaparć wyróżnia się:

  • zmianę stylu życia spowodowaną długotrwałymi podróżami, unieruchomieniem, hospitalizacją,
  • ciążę, w wyniku której dochodzi do zmian hormonalnych i nacisku macicy na jelita, co utrudnia oddawanie stolca,
  • leki, np. leki przeciwbólowe, przeciwdepresyjne, preparaty żelaza, leki stosowanie w chorobie Parkinsona, leki przeciwdrgawkowe, blokery kanału wapniowego, beta-blokery, sartany, diuretyki,
  • tłumienie parcia na stolec wynikające z niechęci do korzystania z toalety poza domem, braku czasu, u dzieci niechęci do przerwania zabawy lub stresu związanego z nauką, niechęci do korzystania z toalety bądź bólu podczas defekacji.

Zaparcia a choroby

Zaparcie może być również spowodowane schorzeniami, które wymagają diagnostyki i odpowiedniego leczenia, takimi jak:

  • schorzenia układu pokarmowego, np. choroba uchyłkowa, nieswoiste zapalenia jelit, zespół jelita drażliwego, zwężenia odbytu, guzki krwawnicze, nowotwory,
  • schorzenia ginekologiczne, np. endometrioza, nowotwory narządu rodnego,
  • schorzenia układu nerwowego, np. choroba Hirschsprunga, stwardnienie rozsiane, choroba Parkinsona, neuropatia autonomiczna, choroby naczyniowe mózgu,
  • schorzenia endokrynologiczne, np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy, niedoczynność przysadki mózgowej, nadczynność przytarczyc,
  • choroby psychiczne, np. depresja, anoreksja.

Diagnostyka i postępowanie

Bardzo ważny jest wywiad, podczas którego lekarz zbiera informacje dotyczące sposobu żywienia, nawyków, stylu życia, charakteru objawów, dodatkowych dolegliwości. Jest to niezbędne, ponieważ ukierunkowuje dalsze postępowanie i rodzaj zleconych badań.

Najczęściej zadawane pytania, jakie mogą paść w czasie wizyty u lekarza, to:

  • jak długo trwa zaparcie?
  • czy w kale obecna jest krew, śluz?
  • czy potrzebie wypróżnienia towarzyszy silne parcie na stolec i ból?
  • czy występuje uczucie niepełnego wypróżnienia?
  • czy pojawił się ból brzucha (jeżeli tak, to gdzie)?
  • czy po oddaniu stolca ból ustępuje?

Lekarz może zlecić wykonanie badań laboratoryjnych krwi. W trakcie wizyty może być konieczne badanie per rectum, czyli badanie przez odbyt. Pacjent ustawia się w pozycji łokciowo-kolanowej, a lekarz przy użyciu miejscowego środka znieczulającego wprowadza palec do odbytu. W niektórych sytuacjach konieczne może okazać się wykonanie badań, szczególnie w przypadku wystąpienia poniższych objawów alarmowych:

  • obecność krwi w stolcu,
  • smolisty stolec,
  • utrata masy ciała,
  • przedłużająca się biegunka (powyżej 14 dni),
  • gorączka,
  • osłabienie,
  • niedokrwistość,
  • stały ból brzucha,
  • obciążające choroby rodzinne.

Wspomniane badania to:

  • badanie na krew utajoną w kale,
  • badanie rektoskopowe – badanie, podczas którego przez odbyt wprowadza się sztywny wziernik do końcowego odcinka przewodu pokarmowego,
  • kolonoskopia – jest to badanie obrazowe, polegające na wprowadzeniu elastycznego przewodu do światła jelita grubego przez odbyt.

Skuteczne leczenie zaparć

W leczeniu zaparcia istotne jest postępowanie niefarmakologiczne w postaci zmiany stylu życia i nawyków żywieniowych. Rozpoczynamy od diety i zwiększenia ilości spożywanego błonnika. Zalecane jest przyjmowanie około 20 do 30 g na dobę w kilku porcjach. Naturalnie błonnik znajduje się w otrębach pszennych i owsianych, naturalnych płatkach zbożowych, warzywach i owocach, kaszy. Należy spożywać warzywa i owoce 5 razy w ciągu dnia.

Ważna jest także ilość spożywanych napojów, zwiększamy ilość wypijanej wody powyżej 3 l na dobę. Odstawiamy wysokosłodzone, gazowane napoje i produkty typu fast food. W miarę możliwości, po konsultacji lekarz może ustalić zmianę leków, które mogą się przyczyniać do zatwardzenia.

Zmiana stylu życia polega głównie na regularnej aktywności fizycznej, podczas której wzmacniane są mięśnie jamy brzusznej. Należy zadbać także o higienę wypróżnień, tzn. podejmować próby regularnego wypróżnienia, nie spieszyć się przy tym, starać się załatwiać codziennie, nie wstrzymywać parcia na stolec i nie odwlekać pójścia do toalety.

W sytuacjach, kiedy postępowanie takie nie daje oczekiwanego efektu, można wspomagać się stosowaniem środków przyspieszających oddanie stolca, czyli leków przeczyszczających.

Do leków przeczyszczających zaliczamy:

  • środki pęczniejące, np. siemię lniane, otręby pszenicy, nasiona babki płesznika – są to łagodne środki, które zwiększają objętość treści jelitowej i przyspieszają wydalanie stolca;
  • leki osmotycznie czynne, np. makrogole, mannitol, laktuloza, wlewki z fosforanów – zmniejszają wchłanianie wody w jelicie lub powodują zwiększenie wydzielania wody do światła jelit;
  • leki hamujące wchłanianie jonów sodu oraz wody ze światła jelita (np. olej rycynowy, antranoidy, bisakodyl);
  • środki zmiękczające kał (np. parafina ciekła, dokusat) ułatwiają przenikanie wody i tłuszczów w głąb mas kałowych.

Każdy lek powinno się stosować przez krótki czas, ponieważ ich nadużywanie może doprowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej i w konsekwencji nasilić problem zaparć. Zaparcia często prowadzą do hemoroidów (żylaków odbytu).

Opublikowano: ; aktualizacja: 24.08.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Zaparcia nawykowe

Zaparcia nawykowe to utrudnione oddawanie stolca, które może trwać nawet przez kilka dni. Przyczyną uporczywych ...

Leki i zioła na zaparcia

Wielu pacjentów skarży się na różnego rodzaju dolegliwości ze strony układu trawiennego. Jednym z najczęściej ...

Co na zaparcia – jaka jest najlepsza dieta przy zaparciach?

Przyczyną częstych i uporczywych zaparć są najczęściej błędy dietetyczne oraz zbyt mała ilość ruchu, który ...

Wideo – Dieta na zaparcia

Dieta w zaparciach jest zależna od tego, z jakim rodzajem zaparć się zmagamy. Istnieją dwa ...

Kamienie kałowe

Kamienie kałowe to ciężka postać uporczywych zaparć. Przyczyny powstawania kamieni kałowych to przede wszystkim siedzący ...

Skuteczne sposoby na zaparcia – jak zapobiegać zaparciom?

Zaparcie definiowane jest jako zbyt mała częstość wypróżnień lub oddawanie z trudnością twardych stolców. Najczęściej ...

Błonnik w diecie

Błonnik to grupa związków chemicznych, których źródłem są pokarmy pochodzenia roślinnego. Mimo, że nie ulegają ...

Wideo – Leczenie zaparć

Według definicji, zaparcie jest to oddawanie trzech lub mniej stolców na tydzień o bryłowatej, twardej ...

Zaparcia – leczenie

Prawie każdy z nas w jakimś momencie swojego życia doświadcza zaparcia. Należy pamiętać, że zaparcie ...

Przyczyny zaparć u dziecka

Zaparcia są częstym problemem u dzieci i młodzieży. Przyjmuje się, że dziecko cierpi na zaparcia, ...

Dieta na zaparcia – co jest skuteczne na zaparcia?

To, co na zaparcia sprawdza się najlepiej, to odpowiednia dieta. Najczęstszymi przyczynami zaparć jest brak ...

Zaparcia u dzieci

Zaparcie to nieprawidłowa częstość wypróżnień, nieprawidłowa konsystencja stolca, bolesne wypróżnienia lub wszystkie te objawy razem. ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon