Biegunka przewlekła – przyczyny, rodzaje, objawy, leczenie przewlekłej biegunki

Brak zdjęcia

28 sierpnia 2017

Biegunka przewlekła jest często występującym objawem, a lista jej przyczyn jest również niezwykle długa. Wyróżnia się przewlekłą biegunkę tłuszczową, osmotyczną, wydzielniczą (sekrecyjną) oraz zapalną. Objawy, w zależności od typu schorzenia, to m.in. tłuszczowe lub wodniste stolce czy krew w kale. Przewlekła biegunka u dziecka może prowadzić do objawów odwodnienia. Jak leczyć częste wodniste stolce?

Przewlekła biegunka – jakie są rodzaje biegunki?

O biegunce mówimy wtedy, gdy pacjent oddaje luźne stolce ze zwiększoną częstością bądź też w zwiększonej ilości. Luźne stolce to takie, które mają konsystencję płynną lub półpłynną, zwiększona częstość to więcej niż 3 razy na dobę, a zwiększona ilość to więcej niż 200 g.

Dzielimy ją na biegunkę ostrą i biegunkę przewlekłą. Ostra trwa poniżej 14 dni, a przewlekła powyżej 4 tygodni. Biegunce często towarzyszy: ból, uczucie parcia na stolec, dyskomfort w okolicy odbytu i nietrzymanie stolca.

Podział biegunki przewlekłej: biegunka wydzielnicza (sekrecyjna), biegunka osmotyczna, biegunka tłuszczowa (tłuszczowe stolce), biegunka zapalna.

Biegunka wydzielnicza (sekrecyjna) – co to znaczy?

Biegunka wydzielnicza spowodowana jest przez leki, toksyny, kwasy żółciowe, kwasy tłuszczowe krótkołańcuchowe oraz niektóre nowotwory. Jeśli chodzi o leki, to najczęściej jest powodowana przez środki przeczyszczające z grupy środków pobudzających (bisacodyl, sennozydy, aloes).

Do toksyn powodujących przewlekłą biegunkę zaliczamy przewlekłe nadużywanie alkoholu. Wymienione powyżej kwasy żółciowe powodują biegunkę przewlekłą, gdy występuje zaburzenie ich wchłaniania. Taką sytuację mamy, gdy: wzrasta stężenie bakterii w jelicie, współistnieje zapalenie jelita krętego bądź wykonano resekcję odcinka jelita krętego.

Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe wytwarzane są w jelicie grubym jako produkt fermentacji niewchłoniętych dwucukrów i błonnika pokarmowego. Rzadką przyczyną biegunki przewlekłej sekrecyjnej są nowotwory: rakowiak, VIP-oma, guz gastrynowy, rak rdzeniasty tarczycy.

Nowotworom tym jednakże towarzyszy szereg innych objawów, tak więc po samej biegunce przewlekłej nie należy podejrzewać nowotworu. Gdy mamy szereg objawów, a jednym z nich jest wodnista biegunka, możemy się zastanawiać nad nowotworem, ale dopiero w dalszej analizie. Biegunka ta utrzymuje się nawet u pacjentów będących na czczo.

Biegunka osmotyczna – jakie są przyczyny?

Przyczyny biegunki osmotycznej to:

  • leki, nieco inne niż w biegunce sekrecyjnej – siarczan magnezu, laktuloza, orlistat, przewlekłe przyjmowana cholestyramina, neomycyna,
  • niektóre produkty spożywcze i słodycze – zawierające sorbitol, mannitol,
  • niedobór laktazy (wrodzony lub nabyty, wynikający z procesów zapalnych toczących się w jelicie),
  • zespół krótkiego jelita,
  • przetoki jelitowe.

Biegunka ta wiąże się z nadmierną osmotycznością substancji znajdujących się w świetle jelita i ustępuje u pacjentów będących na czczo.

Biegunka tłuszczowa – chora trzustka i wątroba?

Ten stosunkowo częsty typ biegunki jest spowodowany zaburzeniami trawienia bądź wchłaniania. Zaburzenia trawienia występują przy chorobach trzustki, w których narząd nie spełnia swojej funkcji wydzielniczej, nie wydziela bądź wydziela za mało soku trzustkowego. Wówczas nie są trawione i wchłaniane niektóre substancje w jelicie, zwłaszcza tłuszcze.

Zaburzenia wchłaniania występują także wtedy, gdy wzrasta stężenie bakterii w jelicie oraz przy niektórych (cholestatycznych) chorobach wątroby.

Do zaburzeń wchłaniania powodujących biegunkę tłuszczową zaliczamy: celiakię, chorobę Wipple'a (układowa infekcja bakteryjna obejmująca głównie jelito cienkie) oraz niedokrwienie jelita. Biegunka tłuszczowa związana z zaburzeniami wchłaniania wiąże się z oddawaniem dużych, rzadkich stolców i ustępuje u pacjentów będących na czczo.

Biegunka zapalna – chore jelita

Przyczyną biegunki zapalnej są nieswoiste zapalenia jelit, czyli: choroba Leśniowskiego-Crohna oraz wrzodziejące zapalenie jelita grubego, popromienne zapalenie jelita grubego, nadwrażliwość pokarmowa, niedobory odporności, nowotwory (takie jak rak okrężnicy), leki z grupy cytostatyków i NLPZ oraz pierwotniaki zasiedlające jelito. Również ta biegunka występuje stosunkowo często.

Jednostki chorobowe, takie jak: zespół jelita drażliwego, nadczynność tarczycy i leki prokinetyczne (metoklopramid, cisapryd) mogą powodować biegunkę ze względu na to, że przyspieszają motorykę jelita. Ta grupa charakteryzuje się dużą różnorodnością wydalania, objętości i konsystencji stolców.

Biegunka przewlekła – objawy, rozpoznanie

 

W poszukiwaniu przyczyny biegunki przewlekłej należy najpierw ustalić, czy mamy do czynienia z biegunką ostrą, czy przewlekłą. Tak jak było wspomniane na początku, biegunka ostra trwa mniej niż 14 dni, a przewlekła utrzymuje się powyżej 4 tygodni. Granica ta ustalona została umownie, lecz pozwala na podział i rozróżnienie biegunek.

Kolejnym krokiem w diagnostyce jest ustalenie, z jaką biegunką przewlekłą mamy do czynienia. W niektórych przypadkach możemy od razu dojść do ustalenia przyczyny, ale nie zawsze jest to takie proste, więc warto postępować "krok po kroku”.

Obraz kliniczny w każdym typie biegunek przedstawia się następująco:

  • biegunkę sekrecyjną charakteryzują bardzo obfite, wodniste stolce, najczęściej nie towarzyszy im ból brzucha; na czczo biegunka ta nie ustępuje;
  • w biegunce osmotycznej występują najczęściej pieniste stolce; ustępują u pacjentów na czczo;
  • w przypadku tłuszczowych, częstych biegunek po jedzeniu mamy do czynienia z tłustymi stolcami, które są połyskliwe i trudne do spłukania w toalecie, często towarzyszy im bardzo nieprzyjemny zapach;
  • w biegunce zapalnej stolce są krwiste (krew w kale, krwista biegunka), ropne i często towarzyszą jej objawy ogólnoustrojowe toczącego się procesu zapalnego (gorączka, dreszcze, zwiększona potliwość).

Zatem sama analiza i badanie stolca wskazuje na konkretną grupę, rodzaj biegunki i jednocześnie grupę przyczyn, jakie będziemy brali pod uwagę. Kolejna wskazówka po analizie stolca to sprawdzenie, czy nawracająca biegunka ustępuję na czczo, czy nie.

Ciągła biegunka – jak leczyć biegunkę?

 

Diagnostyka opiera się najpierw na wywiadzie, w którym ustalamy, czy mamy do czynienia z biegunką ostrą czy przewlekłą biegunką. Następnie dokonujemy analizy stolca i sprawdzamy, czy biegunka ustępuje na czczo. To wszystko plus parę pytań dodatkowych pozwala na ustalenie przyczyny biegunki.

Kiedy mamy do czynienia z biegunką przewlekłą, ważne jest, aby wykonać podstawowe badania krwi, gdyż może ona doprowadzić do poważnych powikłań. Do podstawowych badań krwi zaliczamy:

  • pełną morfologię krwi,
  • oznaczenie stężenia Ca,
  • oznaczenie stężenia witaminy B12,
  • oznaczenie stężenia kwasu foliowego,
  • oznaczenie stężenia Fe,
  • sprawdzenie czynności wątroby i tarczycy,
  • badania w kierunku celiakii.

W zależności od przyczyny biegunek wykonuje się dalsze badania w celu jej potwierdzenia i podejmuje adekwatne leczenie.

Co jeść przy biegunce? Podstawą leczenia jest nawadnianie oraz żywienie delikatnymi, gotowanymi produktami. Ponadto stosuje się probiotyki na biegunkę i (w zależności od przyczyny) albo leki zwalniające perystaltykę (np. loperamid), albo leki przeciwdrobnoustrojowe. Jeżeli przyczyną biegunki są leki, wówczas należy je odstawić.

Nie zawsze leczenie częstych biegunek jest proste, np. kiedy mamy do czynienie z nieswoistymi zapaleniami jelit (chorobą Leśniowskiego-Crohna bądź wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego).

Wówczas stosuje się objawowe leczenie częstych biegunek u dorosłych i dąży się do zmniejszenia stopnia nasilenia objawów. Ważne jest także wyrównywanie zaburzeń elektrolitowych oraz niedoboru pierwiastków śladowych, gdyż one także mogą prowadzić do groźnych powikłań.

Nawracająca biegunka – jakie powikłania?

Najczęstszym zaburzeniem jest odwodnienie (zapobiegać należy mu szczególnie w przypadku przewlekłych biegunek u dzieci). To niewielkiego stopnia nie jest bardzo groźne, ale gdy dochodzi do utraty większej ilości wody, może zagrażać życiu. Objawami odwodnienia są m.in.:

  • uczucie silnego pragnienia,
  • utrata masy ciała,
  • suchość w jamie ustnej,
  • zmniejszenie wydzielania śliny,
  • utrata elastyczności skóry,
  • zapadnięte, podkrążone oczy,
  • bladość spojówek, skóry,
  • suche, popękane usta,
  • silny ból głowy, zawroty,
  • zmniejszona ilość oddawanego moczu,
  • tachykardia, omdlenia.

Duże odwodnienie może doprowadzić do wstrząsu hipowolemicznego, dlatego tak ważne jest zapobieganie i leczenie odwodnienia.

Do innych powikłań biegunki przewlekłej należą: zaburzenia elektrolitowe, kwasica metaboliczna (zaburzenie równowagi kwasowo-zasadowej) czy niedobór witamin i pierwiastków śladowych.

Reasumując, przewlekła biegunka jest częstym objawem, a lista jej przyczyn jest niezwykle długa. Jednakże z racji jej powikłań nie należy jej bagatelizować, lecz udać się do lekarza, by jak najszybciej ustalić przyczynę i wdrożyć leczenie. Należy pamiętać, by w czasie biegunki spożywać duże ilości płynów, bo skutki odwodnienia mogą być groźne dla zdrowia.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.08.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Biegunka ostra

Biegunka jest częstym objawem, niepokojącym niejednego pacjenta. Może dotykać zarówno dzieci (co jest częstsze i ...

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Zaburzenia perystaltyki jelit

Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego są bardzo powszechnym problemem, dotykającym pacjentów w różnym wieku. Zarówno przyśpieszona, ...

Biegunka u dziecka – jak leczyć rozwolnienie u dziecka?

Łagodna biegunka u dziecka w większości przypadków leczona jest w warunkach domowych. Jeśli jednak trwa ...

Zespół Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona jest chorobą polegającą na nadmiernym wydzielaniu gastryny, czyli substancji odpowiadającej za wydzielanie kwasu ...

Grypa żołądkowa (jelitówka, grypa jelitowa) – objawy, leczenie, zarażanie, czas trwania, profilaktyka

Grypa żołądkowa, czyli jelitówka lub grypa jelitowa, to wirusowe zapalenie żołądka i jelit. Przyczyną jest ...

Wideo – Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych jest to choroba dotykająca ok. 40% turystów wyjeżdżających głównie do Afryki Północnej, czyli ...

Ból brzucha u dziecka – co oznacza?

Ból brzucha u dziecka ma bardzo wiele przyczyn. Ból może obejmować cały brzuch, być ostry, ...

Wideo – Biegunka

Biegunka, według definicji, jest to oddawanie powyżej trzech luźnych stolców na dobę o zwiększonej objętości. ...

Biegunka

Biegunki ostre trwają zwykle do 2 tygodni i najczęściej są spowodowane przez czynniki zakaźne, bakterie ...

Częste biegunki

W większości przypadków biegunka jest uciążliwa, jednakże szybko mija i nie niesie za sobą poważnych ...

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych (łac. diarrhoea viatorum) jest to reakcja organizmu na zmianę wody oraz sposobu przygotowywania ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon