Migotanie przedsionków – przyczyny, objawy, rodzaje, leczenie, konsekwencje

Migotanie przedsionków to najczęstsze zaburzenie rytmu serca. Przyczyny arytmii tego typu to m.in. nadciśnienie tętnicze i choroba niedokrwienna. W migotaniu przedsionków objawy to głównie palpitacje i kołatanie serca, duszności, ból w klatce piersiowej. Choroba może jednak nie dawać objawów, wówczas diagnozowana jest przypadkowo, np. dzięki rutynowemu EKG. W terapii stosuje się leki i leczenie inwazyjne (kardiowersja, ablacja)

Co to jest migotanie przedsionków?

Migotanie przedsionków jest najczęściej spotykaną arytmią serca, zwłaszcza wśród ludzi w podeszłym wieku. Według statystyk może dotyczyć ono nawet u 3 proc. populacji ogólnej, a w wieku >80 lat wynosi nawet 10 proc. Migotanie przedsionków (AF – atrial fibrillation) jest szczególnie ważną dla systemu opieki zdrowotnej arytmią ze względu na związanie z nim konsekwencje, tj. powikłania zakrzepowo-zatorowe, w tym udary niedokrwienne mózgu – występowanie migotania przedsionków zwiększa aż 5-krotnie ich ryzyko. Ponadto migotanie przedsionków serca odpowiedzialne jest za pogorszenie jakości życia, rozwój objawów niewydolności serca, zwiększenie częstości hospitalizacji.

Migotanie przedsionków – tachyarytmia nadkomorowa – należy do grupy arytmii nadkomorowych, czyli takich, w których zaburzenie rytmu serca wywodzi się z rejonów serca położonych nad węzłem przedsionkowo-komorowym (anatomiczną strukturą odpowiedzialną za przewodzenie bodźców elektrycznych odpowiedzialnych za pobudzenia komórek mięśnia sercowego za skurcz). Ogniska wywołujące arytmię najczęściej znajdują się w okolicy ujść żył płucnych – 4 naczynia żylne doprowadzające utlenowaną w płucach krew do lewego przedsionka, skąd przedostaje się ona do lewej komory, aorty, a następnie do tętnic całego organizmu. W fizjologicznych warunkach skurcz przedsionków „wtłacza” krew do lewej komory. W trakcie arytmii praca przedsionków jest zaburzona, co prowadzi do zmniejszenia ilości krwi przechodzącej do aorty i układu tętniczego i tym samym odczucia zmęczenia, pogorszenia tolerancji wysiłku. Ponadto rytm w czasie migotania przedsionków z reguły jest bardzo szybki – nawet do 130–160/min, co odczuwane jest jako kołatania serca, palpitacje.

Przyczyny migotania przedsionków serca

Istnieje wiele czynników ryzyka wpływających na możliwość wystąpienia migotania przedsionków, większość z nich to choroby cywilizacyjne, głównie przyczyny sercowe dotyczące większości populacji powyżej 65. roku życia:

  • nadciśnienie tętnicze,
  • otyłość,
  • cukrzyca,
  • obturacyjny bezdech senny,
  • przewlekła obturacyjna choroba płuc,
  • choroby zastawek serca, wady zastawkowe – ma to związek z przebudową, przeciążeniem przedsionków,
  • przewlekła niewydolność nerek,
  • wiek, zwłaszcza >75 roku życia,
  • niewydolność serca,
  • choroba niedokrwienna serca,
  • płeć męska.

Ponadto przyczyny arytmii to także stany pozasercowe, do jej wystąpienia może prowadzić wiele problemów ogólnoustrojowych. Należą do nich:

  • nadczynność tarczycy,
  • infekcje, zwłaszcza przebiegające z wysoką gorączką,
  • odwodnienie, niedobór elektrolitów (zwłaszcza potasu), w trakcie biegunki, wymiotów.

Toksyczne działanie niektórych substancji, zwłaszcza pobudzających, psychoaktywnych, również może przyczynić się do przejściowej arytmii. Nierówne bicie serca bywa skutkiem takich czynników, jak nadmierne spożycie alkoholu, kofeiny, narkotyków – kokainy, amfetaminy.

Zdarza się również, że uprawianie sportów wytrzymałościowych (maratony, siłownia) związanych z bardzo intensywnym wysiłkiem może spowodować arytmię.

Migotanie przedsionków – objawy

Objawy migotania przedsionków bywają mniej lub bardziej charakterystyczne. Związane są one głównie z szybką czynnością serca, jak i z jego zmniejszoną wydolnością. Należą do nich:

  • kołatania serca, palpitacje, uczucie nierównej pracy serca, szybkie bicie serca – często można określić dokładny początek dolegliwości, rozpoczynają się one nagle,
  • osłabienie,
  • pogorszenie tolerancji wysiłku, szybkie męczenie się, pocenie się nawet przy niewielkim wysiłku,
  • duszność, uczucie braku powietrza,Przyczyny arytmii tego typu to m.in. nadciśnienie tętnicze i choroba niedokrwienna
  • ból w klatce piersiowej, ucisk w klatce piersiowej – zwłaszcza przy szybkiej arytmii i współistnieniu choroby wieńcowej, co prowadzi do typowych objawów niedokrwienia,
  • stany przedomdleniowe – zawroty głowy, mroczki przed oczami oraz omdlenie, utrata przytomności – zwłaszcza przy nagłym początku arytmii, co powoduje gwałtowny spadek przepływu krwi do ośrodkowego układu nerwowego

Konsekwencje migotania przedsionków mogą być bardzo poważne, dlatego należy pamiętać, że stany przedomdleniowe, omdlenie oraz ból w mostku wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, w żadnym wypadku nie wolno ich lekceważyć.

Objawy migotania przedsionków w części przypadków nie są tak typowe, zwłaszcza u ludzi starszych z długo trwającą arytmią. Bezobjawowe migotanie przedsionków wykrywane jest przypadkowo, np. podczas badania tętna, w trakcie pomiarów ciśnienia aparatem elektronicznym, bądź na zapisie EKG w czasie rutynowej kontroli u lekarza.

Rodzaje migotania przedsionków

Klasyfikacja migotania przedsionków opiera się głównie na czasie trwania arytmii oraz nasilenia jej objawów niemiarowego bicia serca. Wyróżniamy:

  • migotanie przedsionków rozpoznane po raz pierwszy – arytmia nie była rozpoznawana wcześniej, niezależnie od nasilenia arytmii oraz czasu jej trwania;
  • migotanie przedsionków napadowe,
  • migotanie przedsionków przetrwałe,
  • migotanie przedsionków długotrwałe przetrwałe,
  • migotanie przedsionków utrwalone.

Napadowe migotanie przedsionków ustępuje samoistnie, zazwyczaj w ciągu 48 godzin od początku arytmii. Przetrwałe migotanie przedsionków trwa dłużej niż tydzień. O długotrwałym przetrwałym migotaniu przedsionków mówimy, kiedy objawy arytmii serca utrzymują się ponad rok. Utrwalone migotanie przedsionków może utrzymywać się całymi latami, jest zaakceptowane przez pacjenta.

Migotanie przedsionków – EKG, Holter i inne badania serca

Migotanie przedsionków bez objawów ze względu na związane z arytmią wysokie ryzyko incydentów zakrzepowo-zatorowych, w tym głównie udarów mózgu, jest szczególnie niebezpieczną odmianą arytmii. Osoba nie odczuwająca objawów nieregularnego bicia serca może przez wiele miesięcy być narażona na ryzyko wystąpienia najgorszych powikłań z uwagi na brak koniecznego leczenia przeciwkrzepliwego. Z tego powodu bardzo ważne jest regularne monitorowanie, poszukiwanie arytmii, zwłaszcza u osób powyżej 65. roku życia oraz cierpiących na nadciśnienie tętnicze, cukrzycę. Większość metod służących do wykrycia arytmii to nieinwazyjne, rutynowe, proste i tanie badania serca.

  • Badanie tętna i pulsu – można je przeprowadzić samemu, wykonuje się je głównie na tętnicy promieniowej – wewnętrzna strona przedramienia, należy pamiętać, że do pomiaru tętna nie powinno się używać kciuka. Istnieje również wiele aplikacji na smartfony, które pomagają zmierzyć puls, a także ocenić jego miarowość.
  • EKG spoczynkowe – proste, szybkie i tanie badanie, które może być wykonane w każdym gabinecie medycznym, a następnie zinterpretowane przez lekarza – w migotaniu przedsionków zapis EKG odbiegający od normy jednoznacznie potwierdza jego rozpoznanie i upoważnia do wdrożenia odpowiedniego leczenia.
  • Pomiar ciśnienia tętniczego za pomocą automatycznych aparatów – większość z nich dokonuje jednocześnie pomiaru tętna. Prawidłowe tętno jest miarowe, a jego częstość wynosi około 60–80 uderzeń na minutę. Podczas napadu arytmii można zaobserwować niskie ciśnienie i wysoki puls, a ciśnieniomierz wykazuje błąd pomiaru, co jest oznaką niemiarowej pracy serca.
  • Holter EKG – zapis trwający najczęściej 24 godziny, możliwe jest również wykonanie zapisu 3 dniowego. Jest to szczególnie przydatna forma diagnostyki, zwłaszcza w wypadku epizodów arytmii napadowej, występujących okresowo. Aparat do zapisu EKG jest niewielki, lekki, na czas badania na skórze przyczepione są elektrody połączone kablami z rejestratorem.
  • Urządzenia wszczepialne – u osób posiadających rozrusznik serca (PCM), kardiowerter – defibrylator (ICD), układ resynchronizujący (CRT) z innych powodów, np. ciężka niewydolność serca, bloki przedsionkowo-komorowe, zespół chorego węzła zatokowego. W pamięci urządzeń zapisywane i przechowywane są epizody arytmii, co może być wykorzystywane w czynnym poszukiwaniu jej występowania.
  • Wszczepialny rejestrator arytmii – gdy arytmia jest trudna do uchwycenia, objawy występują rzadko, raz na kilka tygodni – miesięcy, jej wykrycie za pomocą zapisu EKG czy Holtera staje się niemal niemożliwe. Okres rejestracji arytmii może wynosić nawet 3 lata.

Każda osoba z wykrytym migotaniem przedsionków powinna mieć wykonane badanie ECHO serca. Echokardiografia pomaga ocenić czynność skurczową, występowanie ewentualnych wad zastawkowych, wielkość i przebudowę przedsionków.

Migotanie przedsionków – leczenie

Leczenie migotania przedsionków ma dwa podstawowe cele – należą do nich redukcja objawów arytmii oraz zapobieganie jej powikłaniom, czyli incydentom zakrzepowo-zatorowym – udarom mózgu, zatorowości obwodowej – np. ostremu niedokrwieniu kończyny.

W migotaniu przedsionków leki stosowane są, wówczas kiedy możliwa jest terapia nieinwazyjna. Pacjentom podaje się:

  • leki przeciwkrzepliwe – doustne leczenie mające na celu zmniejszenie krzepliwości krwi, a co za tym idzie ryzyko powstawania skrzeplin prowadzących do wystąpienia udaru niedokrwiennego
  • leki stare – antagoniści witaminy K – acenokumarol, warfaryna – stosując je należy pamiętać o regularnej kontroli wskaźnika INR poprzez badania krwi – jego wartość terapeutyczna wynosi 2,0–3,0; na podstawie wyników dawkę ustala lekarz;
  • leki nowe – rywaroksaban, dabigatran, apiksaban – przyjmowane w stałych dawkach; stosując je nie ma potrzeby wykonywania regularnych pobrań krwi.
  • leki przeciwarytmiczne – beta-blokery, propafenon, amiodaron – służą utrzymaniu prawidłowego rytmu komór, zwalniają rytm serca, redukując tym samym objawy arytmii.

Do inwazyjnych metod leczenia migotania przedsionków zalicza się:

  • kardiowersja elektryczna – zsynchronizowane z pracą serca wyładowanie elektryczne przeprowadzane w szpitalu w krótkotrwałym, kilkuminotowym znieczuleniu dożylnym; zabieg można wykonać planowo, po odpowiednim przygotowaniu przeciwkrzepliwym. Hospitalizacja trwa zazwyczaj kilkanaście godzin
  • ablacja migotania przedsionków – leczenie mające na celu likwidację ognisk arytmii i wykluczenie jej nawrotów. Jest to zabieg wykonywano przeznaczyniowo, z dostępu poprzez naczynia (najczęściej w pachwinie)
  • ablacja chirurgiczna – wykonywana w trakcie kardiochirurgicznego zabiegu wymiany zastawki.

U osób mających przeciwwskazania do długotrwałego leczenia przeciwkrzepliwego (np. czynna choroba wrzodowa, krwawienia z przewodu pokarmowego, przebyty udar krwotoczny) można wykorzystać wszczepienie zatyczki do uszka lewego przedsionka, która eliminuje przedostanie się ewentualnych skrzeplin do układu tętniczego.

Migotanie przedsionków – konsekwencje braku leczenia

W wyniku migotania przedsionków dochodzi do pogorszenia efektywnej pracy serca, wywołanej zbyt szybką oraz nieskoordynowaną pracą przedsionków i komór. W skrajnym przypadku może dojść do znacznego uszkodzenia serca określanego jako kardiomiopatia tachyarytmiczna, która może doprowadzić do niewydolności serca.

Kolejnym i bardzo tragicznym w skutkach powikłaniem migotania przedsionków jest udar niedokrwienny mózgu wywołany zatkaniem naczyń mózgowych skrzeplinami powstałymi w przedsionkach objętych migotaniem. Udary te są zazwyczaj rozległe i często prowadzą do trwałego, znacznego inwalidztwa, a nawet zgonu.

Nieleczone migotanie przedsionków lub niewłaściwie prowadzona terapia to także znaczny dyskomfort psychiczny związany z obawą przed następnym napadem arytmii i towarzyszącymi mu nieprzyjemnymi objawami. Szczególnie dotyczy on osób, u których migotanie pojawia się na przemian z prawidłowym rytmem serca.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.05.2018

Oceń:
4.5


Może cię

Ból w klatce piersiowej – jakie są przyczyny i co to znaczy, kiedy boli w klatce piersiowej?

Ból w klatce piersiowej może być objawem wielu różnych schorzeń (np. nerwicy, zapalenia opłucnej, refluksu ...

Neuralgia międzyżebrowa – objawy, przyczyny, badania, leczenie i stosowane leki

Neuralgia międzyżebrowa należy do rodziny schorzeń zwanych nerwobólami i obok neuralgii nerwu trójdzielnego jest jedną ...

Zapalenie chrząstek żebrowych u dzieci

Zapalenie chrząstek żebrowych (łac. costochondritis) znane jest także pod nazwą zespołu Tietzego (ang. Tietze's syndrome). ...

Nadczynność tarczycy a serce

Nadczynność tarczycy, a w konsekwencji przyspieszony metabolizm ma negatywny wpływ na wszystkie narządy, także na ...

Ból dławicowy – jakie są objawy i jak rozpoznać ból wieńcowy?

Ból dławicowy towarzyszący chorobie wieńcowej (dławienie, ucisk lub gniecenia za mostkiem) zwany jest bólem wieńcowym ...

Nerwica serca – przyczyny, objawy, leki, leczenie domowe, skutki

Nerwica serca to problem, który dotyczy coraz większej liczby osób, między 20. a 40. rokiem ...

Krioablacja – wskazania, powikłania, skuteczność

Krioablacja jest jedną z metod wykorzystywanych w leczeniu migotania przedsionków. Jest to bezpieczna, mało inwazyjna ...

Wideo – Bóle w klatce piersiowej

Bóle w klatce piersiowej mogą być spowodowane bardzo groźnymi chorobami, dającymi daleko idące konsekwencje dla ...

Wideo – Migotanie przedsionków

Serce składa się z dwóch części - lewej i prawej – a każda z nich ...

Ablacja serca – co to jest, powikłania, ryzyko, wskazania, rekonwalescencja

Ablacja serca przezskórna i chirurgiczna to inwazyjne metody leczenia zaburzeń rytmu serca, czyli arytmii. Zabieg ...

Ból w klatce piersiowej po wysiłku

Ból w klatce piersiowej jest jednym z najważniejszych objawów chorób serca. Bardzo często związany jest ...

Nadczynność tarczycy a nadciśnienie i kołatanie serca

Jednym z najczęściej diagnozowanych i obserwowanych przez samych pacjentów objawów nadczynności tarczycy są dolegliwości ze ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon