Blaszka miażdżycowa – przyczyny powstawania, objawy i leczenie blaszek miażdżycowych

Blaszka miażdżycowa zbudowana jest głównie z cholesterolu LDL. Powstawanie blaszek miażdżycowych może doprowadzić do istotnego zwężenia tętnicy szyjnej czy serca, czego skutkiem bywa zawał lub udar. Szczególnie groźne są blaszki niestabilne, grożące pęknięciem. Objawy stopniowego zamykania naczyń obejmują zmniejszoną tolerancję na wysiłek, duszności. Jak leczyć blaszkę miażdżycową i jak zapobiegać powstawaniu miażdżycy?

Co to jest blaszka miażdżycowa i jaka jest jej budowa?

Miażdżyca tętnic, inaczej arteriosclerosis, to poważna, przewlekła choroba, której konsekwencją jest stwardnienie naczyń. Schorzenie polega na odkładaniu mas lipidowych, komórek zapalnych oraz włóknika na ścianach tętnic. Złogi cholesterolu tworzą tzw. blaszkę miażdżycową, która uwypuklając się do naczynia, zmniejsza jego średnicę.

W wyniku tego dochodzi do niedrożności naczyń, zmniejsza się przepływ krwi przez tętnice, co może doprowadzić do niedokrwienia narządów zaopatrywanych przez dane naczynie. Znaczne powiększenie lub powstanie skrzepliny – w wyniku pęknięcia blaszki miażdżycowej – może doprowadzić do całkowitego zamknięcia światła naczynia. Powstawaniu blaszki miażdżycowej sprzyja wysoki poziom cholesterolu.

Złogi lipidowe tworzą się w wyniku powolnego procesu przenikania cholesterolu z krwi i odkładaniu się go po wewnętrznej stronie ścian naczyń. Dodatkowo w skład blaszki miażdżycowej wchodzą elementy morfotyczne krwi i włóknik. Ponadto dochodzi do odkładania się wapnia i zwapnienia blaszki miażdżycowej. Gromadzący się materiał powoduje stwardnienie i sztywność tętnic. Typowa blaszka miażdżycowa zbudowana jest z centralnie położonego rdzenia (z lipidów) i otaczającej go warstwy utworzonej z włókien kolagenu.

Blaszki miażdżycowe mają skłonności do pękania. W oparciu o to kryterium wyróżniamy blaszkę miażdżycową stabilną i niestabilną. Bardziej podatne na uszkodzenia blaszki nazywamy blaszkami miażdżycowymi niestabilnymi. Jeżeli pęknięcie jest duże, może to doprowadzić do powstania zakrzepu i istotnego zwężenia światła naczynia.

Blaszki miażdżycowe mogą odkładać się we wszystkich tętnicach w organizmie: tętnicach wieńcowych (może doprowadzić do niedotlenienia mięśnia sercowego), tętnicach mózgu (ryzyko udaru), naczyniach doprowadzających krew do mózgu (blaszka miażdżycowa w tętnicy szyjnej także może być przyczyną udaru; miażdżyca tętnic szyjnych może powodować silne bóle głowy czy niedowłady), tętnicach kończyn dolnych i wszystkich innych tętnicach narządów wewnętrznych.

Jakie są przyczyny powstawania blaszki miażdżycowej?

Miażdżyca tętnic to przewlekła choroba, często o wieloletnim przebiegu. Początkowo mogą wystąpić pojedyncze uwapnione blaszki miażdżycowe, z czasem problem się pogłębia. Istnieje wiele czynników ryzyka wystąpienia tego schorzenia. Częściej chorują na nie mężczyźni oraz osoby z predyspozycjami genetycznymi. Również starszy wiek sprzyja odkładaniu się blaszki miażdżycowej.

Ponadto do czynników ryzyka zwężenia tętnic zaliczają się:

  • nieprawidłowo kontrolowana cukrzyca,
  • wysoki cholesterol (hiperlipidemia),
  • nikotynizm (palenie tytoniu),
  • nadciśnienie tętnicze (szczególnie nieprawidłowo kontrolowane nadciśnienie tętnicze),
  • otyłość,
  • stres.

Na powstawanie blaszki miażdżycowej w tętnicach wpływa także brak aktywności fizycznej, siedzący tryb życia oraz nieprawidłowa dieta (wysokotłuszczowa, z dużą zawartością węglowodanów).

Blaszki miażdżycowe – objawy zwężenia tętnic

Niezależnie od tego czy blaszka miażdżycowa gromadzi się w tętnicy szyjnej czy w łuku aorty serca, stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia. Blaszka miażdżycowa powoduje zwężenie światła naczynia oraz jego zesztywnienie (zmniejszenie elastyczności), zwiększając ryzyko powstania miażdżycy. Konsekwencją tego jest niedostateczny przepływ krwi przez tętnice i niedokrwienie narządów przez nią zaopatrywanych. Objawy miażdżycy zależą od stopnia zaawansowania choroby i rodzaju zajętych tętnic

Miażdżyca naczyń rozwija się skrycie, początkowo nie daje symptomów. Dopiero przy znacznym zmniejszeniu średnicy naczynia (często dopiero powyżej 50 proc.) pojawiają się dolegliwości, zwykle związane z aktywnością ruchową lub stresującymi sytuacjami. Typowe jest przede wszystkim zmniejszenie tolerancji na wysiłek, któremu może towarzyszyć ból i duszność. Zwężenie krytyczne wywołuje objawy już przy niewielkim wysiłku, a nawet w spoczynku.

Pęknięcie blaszki i wytworzenie skrzepliny w tętnicy może doprowadzić do całkowitego zamknięcia naczynia. Skutki tego są dramatyczne. Zamknięcie naczyń wieńcowych prowadzi do zawału serca, naczyń mózgowych – do udaru mózgu. Zajęte mogą być również inne tętnice doprowadzające krew do różnych narządów wewnętrznych (np. nerki, wątroba) lub kończyn.

Blaszka miażdżycowa – jak leczyć płytkę?

Miażdżyca tętnic to poważna choroba, która niesie za sobą ryzyko ciężkich powikłań. Aby jej zapobiec, konieczna jest modyfikacja stylu życia. Duże znaczenie odgrywa odpowiednia dieta – niskotłuszczowa, z małą zawartością węglowodanów. Diecie miażdżycowej odpowiada dieta śródziemnomorska. Warto wzbogacić swój jadłospis w warzywa i owoce, tłuste mięso zastąpić chudym. Przy blaszce miażdżycowej dieta – co najmniej raz w tygodniu – powinna być wzbogacona o ryby, takie jak dorsz, łosoś, sandacz. Najlepiej zrezygnować z tłustych, smażonych potraw i zastąpić je lekkostrawnymi, gotowanymi na parze.

Zapobieganiu odkładania płytki miażdżycowej sprzyja również modyfikacja trybu życia na zdrowszy. Ograniczmy spożywanie alkoholu, rzućmy palenie, unikajmy stresujących sytuacji. W przypadku otyłości koniecznie jest pozbycie się zbędnych kilogramów. Duże znaczenie odgrywa również aktywny tryb życie, racjonalny wysiłek fizyczny, zajęcia ruchowe (np. pływanie, jazda na rowerze i inne dyscypliny sportowe).

W przypadku zaawansowanej choroby lub postępujących zmian, mimo modyfikacji trybu życia, konieczne jest włączenie leczenia farmakologicznego.

W leczeniu miażdżycy stosuje się leki obniżające poziom cholesterolu – statyny i fibraty. Przydatne są również środki stosowane w celu obniżenia ciśnienia krwi (np. inhibitory konwertazy angiotensyny).

Dodatkowo stosowanie leków obniżających krzepliwość krwi (niskie dawki kwasu acetylosalicylowego) pomaga zapobiegać tworzeniu skrzeplin. Zaawansowane stadium miażdżycy tętnic niekiedy wymaga interwencji chirurgicznej (założenia stentów lub baloników).

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.03.2018

Oceń:
4.7


Może cię

Zespół zatoki szyjnej

Zespół zatoki szyjnej nie jest schorzeniem częstym. Jest jednak dość spektakularny w swoim przebiegu. Zwykłe ...

Wideo – Choroby naczyń mózgowia

Najczęstszymi chorobami naczyń mózgowia jest miażdżyca tętnic. Znacznie rzadziej występuje stwardnienie tętnicze ośrodkowego układu nerwowego, ...

Miażdżyca aorty – przyczyny, objawy, leczenie, dieta przy aorcie miażdżycowej

Miażdżyca aorty to stan, w którym w aorcie brzusznej lub w aorcie piersiowej doszło do ...

Owrzodzenia żylne nóg, podudzi, goleni, kostek – badania, leczenie, operacja

Owrzodzenia żylne podudzi, będące skutkiem zaawansowanej niewydolności żylnej, są bardzo poważnym problemem. Owrzodzenia na podudziach, ...

Miażdżyca nóg – przyczyny, objawy, leczenie miażdżycy kończyn dolnych

Miażdżyca kończyn dolnych w największej liczbie przypadków jest powikłaniem przewlekłej hipercholesterolemii (wysokiego cholesterolu). Objawy miażdżycy ...

Ból dławicowy – jakie są objawy i jak rozpoznać ból wieńcowy?

Ból dławicowy towarzyszący chorobie wieńcowej (dławienie, ucisk lub gniecenia za mostkiem) zwany jest bólem wieńcowym ...

Miażdżyca mózgu – przyczyny, objawy, leczenie miażdżycy naczyń mózgowych

Miażdżyca mózgu jest efektem miejscowego zapalenia i zwłóknienia tętnic. Jej następstwem jest ograniczony przepływ krwi ...

Miażdżyca tętnic szyjnych – przyczyny, objawy, leczenie zwężania naczyń szyjnych

Miażdżyca tętnic szyjnych zwiększa ryzyko udaru mózgu. Może dawać też dokuczliwe objawy – bóle głowy, ...

Stan przedzawałowy – jakie są objawy przed zawałem?

Stan przedzawałowy to pewnego rodzaju sygnał alarmowy, który świadczy o rozwoju miażdżycy. Objawy przed zawałem ...

Chromanie przestankowe – przyczyny, objawy, leczenie, zapobieganie

Chromanie przestankowe to wynik zwężeń lub niedrożności w obrębie tętnic obwodowych. Skutkuje to niedokrwieniem kończyn ...

Jakie są przyczyny i objawy miażdżycy?

Skąd się bierze miażdżyca? Miażdżyca to choroba charakteryzująca się bardzo podstępnym przebiegiem. Przez wiele lat ...

Dodatkowe skurcze serca – komorowe i nadkomorowe – jakie przyczyny?

Skurcze dodatkowe w sercu określa się jako ekstrasystolie. Są to pobudzenia powstające poza fizjologicznym (czyli ...

Komentarze (0)