Ostre zapalenie trzustki

Głównym objawem ostrego zapalenia trzustki, z którym chory zgłasza się do lekarza, jest uporczywy i silny ból w nadbrzuszu, który utrzymuje się przez wiele godzin. Objawy choroby najczęściej trwają dłużej niż 24 godziny, pojawiają się nagle oraz stopniowo przybierają na sile. OZT towarzyszą również nudności oraz wymioty, a czasami także gorączka. W OZT nierzadko pojawiają się powikłania, np. zakażenie, torbiele okołotrzustkowe, ropień lub martwica trzustki.

Ostre zapalenie trzustki – co to jest?

Ostre zapalenie trzustki (OZT) jest spowodowane działaniem czynnika uszkadzającego komórkę pęcherzykową trzustki i w konsekwencji upośledzeniem wydzielania przez nią enzymów. W Polsce w około 80% przypadków choroba jest następstwem kamicy żółciowej bądź spożycia nadmiernej ilości alkoholu. Mechanizm wywoływania OZT przez te dwa najczęstsze czynniki nie został dotąd dokładnie poznany. Kolejne 10% przyczyn zachorowań na ostre zapalenie trzustki to:

  • stosowanie niektórych leków,
  • powikłania po zabiegach na drogach żółciowych,
  • wady rozwojowe trzustki,
  • dziedziczone mutacje genetyczne.

W przypadku, gdy nie jesteśmy w stanie ocenić przyczyny powstania OZT, mówimy o idiopatycznym ostrym zapaleniu trzustki – dotyczy to pozostałych 10% chorych.

Ostre zapalenie trzustki – objawy

Głównym objawem ostrego zapalenia trzustki, z którym chory zgłasza się do lekarza, jest uporczywy i silny ból w nadbrzuszu, który utrzymuje się przez wiele godzin. Najczęściej trwa on dłużej niż dobę, pojawia się nagle i stopniowo przybiera na sile, towarzyszą mu nudności i wymioty, a często także gorączka.

Chorzy z łagodną postacią ostrego zapalenia trzustki, z bólem o niewielkim nasileniu mogą nie trafić do lekarza lub nie zostać poprawnie zdiagnozowani. W niektórych przypadkach natężenie bólu jest większe po prawej lub lewej stronie nadbrzusza, a u około połowy chorych ból opasuje lub promieniuje do pleców. Opisywano dolegliwości, które poprzedzone są tzw. „błędem dietetycznym” – np. spożyciem obfitego i tłustego posiłku z dodatkiem alkoholu.

Ostre zapalenie trzustki – diagnostyka

Ostre zapalenie trzustki rozpoznajemy na podstawie wywiadu zebranego od chorego oraz stwierdzenia nieprawidłowości w badaniach laboratoryjnych krwi i moczu. Jako badanie uzupełniające stosuje się tomografię komputerową jamy brzusznej. USG jest badaniem mniej przydatnym ze względu na utrudniony dostęp do trzustki (częste przesłonięcie jej przez gazy jelitowe).

Ostre zapalenie trzustki – leczenie

W przeważającej części przypadków (około 80%) mamy do czynienia z łagodną postacią ostrego zapalenia trzustki, objawiającą się obrzękiem trzustki. Leczenie tej formy OZT jest stosunkowo proste i polega na krótkotrwałej głodówce (3–4 dni), której towarzyszy dożylne nawadnianie chorego i podawanie leków przeciwbólowych, a czasami antybiotyku. Jeżeli USG lub tomografia komputerowa jamy brzusznej wskazują na obecność kamicy żółciowej jako przyczyny OZT, w czasie tej samej hospitalizacji powinno być wykonane usunięcie pęcherzyka żółciowego lub endoskopowy zabieg usuwania kamieni z dróg żółciowych, a czasami obie procedury jednocześnie.

Poważnym problemem jest natomiast leczenie ciężkiej postaci ostrego zapalenia trzustki, które wymaga intensywnej opieki medycznej. Jak dotąd nie znamy skutecznej metody leczenia, specyficznej dla ostrego zapalenia trzustki. Już od pierwszych kilku godzin lub dni choroby mogą rozwinąć się groźne powikłania, takie jak:

  • zakażenie,
  • torbiele okołotrzustkowe,
  • ropień lub martwica trzustki,
  • krwawienie wewnątrz jamy brzusznej,
  • tworzenie się przetok,
  • niewydolność wielonarządowa prowadząca w konsekwencji do śmierci chorego.

Łagodna postać ostrego zapalenia trzustki ustępuje u niemal wszystkich chorych bez pozostawienia trwałych uszkodzeń w narządach jamy brzusznej. W przypadku ataku ciężkiej postaci OZT śmiertelność wynosi do 10% chorych, Po zakończeniu szpitalnego leczenia ciężkiej postaci OZT chory powinien unikać pokarmów ciężkostrawnych i alkoholu. Zaleca się wspomagające leczenie preparatami enzymów trzustkowych, najczęściej przez okres około 12 miesięcy.

Opublikowano: ; aktualizacja: 06.04.2015

Oceń:
4.7


Może cię

Przewlekłe zapalenie trzustki

Przewlekłe zapalenie trzustki – PZT (łac. pancreatitis chronica) to przewlekły, najczęściej długotrwały proces zapalny toczący ...

Dieta w chorobach trzustki

Najczęstszymi chorobami trzustki występującymi u osób dorosłych jest ostre zapalenie trzuski, przewlekłe zapalnie trzustki, rak ...

Badanie LDH (dehydrogenaza mleczanowa)

Dehydrogenaza mleczanowa (LDH) jest enzymem występującym powszechnie w komórkach ludzkiego organizmu. Zwiększenie poziomu LDH nie ...

Przyczyny ostrego zapalenia trzustki, objawy, leczenie i powikłania

Ostre zapalenie trzustki (OZT) to ostry stan zapalny trzustki spowodowany przedwczesną aktywacją proenzymów trzustkowych, prowadzący ...

Kamica żółciowa – przyczyny, objawy, leczenie

Kamica żółciowa jest chorobą polegającą na powstawaniu złogów w przewodach żółciowych lub, częściej, kamieni w ...

Kamica żółciowa

Najbardziej powszechną i najłatwiej dostępna metodą diagnostyczną jest badanie ultrasonografii jamy brzusznej. W badaniu USG ...

Choroby trzustki

Trzustka (łac. pancreas) to niezbyt duży, ale niezwykle ważny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu narząd znajdujący ...

Ostre zapalenie trzustki – leczenie zabiegowe

Do ostrego zapalenia trzustki dochodzi, gdy zaburzona jest regulacja enzymów trzustkowych biorących udział w procesie ...

Kamica pęcherzyka żółciowego – objawy, badania, leczenie

Kamica pęcherzyka żółciowego (kamica żółciowa) oznacza obecność złogów zbudowanych z cholesterolu, bilirubiny bądź – rzadziej ...

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego

Rezonans magnetyczny (MRI) układu pokarmowego jest to jeden ze sposobów obrazowania tego układu. Odznacza się ...

Dieta w kamicy pęcherzyka żółciowego

Dieta w kamicy pęcherzyka żółciowego zakłada eliminację produktów bogatych w tłuszcze zwierzęce, cholesterol i smażonych. ...

Dieta w zapaleniu trzustki

W przebiegu ostrego zapalenia trzustki, podczas pierwszych 3 dób, konieczna jest bezwzględna głodówka, której celem ...

Komentarze (0)