Tężyczka – przyczyny, objawy, leczenie

Tężyczka to różne objawy kliniczne, pojawiające się u pacjenta w sytuacji, gdy w jego organizmie występuje tak zwana hipokalcemia, czyli znaczne obniżenie stężenia wapnia w surowicy krwi. O hipokalcemii mówimy wtedy, gdy stężenie tego pierwiastka w surowicy jest niższe niż 2,25 mmol/l (czyli poniżej 9 mg/dl). Przyczynami tężyczki są choroby, w przebiegu których rozwija się hipokalcemia. Najczęściej są to zaburzenia czynności przytarczyc oraz niedobory wapnia i witaminy D.

Jakie są objawy tężyczki?

Objawy tężyczki w zdecydowanej większości przypadków są na tyle charakterystyczne, że pozwalają na szybkie postawienie rozpoznania i wdrożenie odpowiedniego leczenia. Symptomem tężyczki, który występuje u zdecydowanej większości pacjentów są skurcze mięśniowe, drętwienia oraz mrowienia skóry (odczuwane głównie w okolicy ust).

Tężyczka może przebiegać pod trzema postaciami klinicznymi – są to:

  • napad tężyczkowy (czyli tężyczka jawna),
  • tężyczka utajona,
  • równoważniki tężyczki.

Postacie te różnią się przede wszystkim nasileniem objawów.

Napad tężyczkowy charakteryzuje się występowaniem drętwienia i skurczów mięśniowych. Kurcze mięśniowe mogą dotyczyć rożnych grup mięśni – najczęściej zajęte są mięśnie rąk, nieco rzadziej przedramion, ramion. Może dojść również do skurczów mięśni w obrębie twarzy, co objawi się skurczem powiek (dochodzi do przymknięcia lub całkowitego zamknięcia oczu) oraz skurczem mięśni ust, co prowadzi do charakterystycznego ich ułożenia w tak zwany „rybi pyszczek”. Czasami może dojść do zagrażającego życiu z powodu zaburzeń oddychania skurczu mięśni krtani. Podczas napadu tężyczkowego nie dochodzi do zaburzeń świadomości, co oznacza tyle, że chory jest świadomy tego, co się z nim dzieje i może na bieżąco zgłaszać lekarzowi swoje odczucia.

W przypadku tężyczki utajonej objawy są bardziej subtelne, trudniej zauważalne. Zaliczamy do nich:

  • objaw Chvostka (czyli skurcz mięśni twarzy, do którego dochodzi po uderzeniu młoteczkiem neurologicznym w okolicę nerwu twarzowego, to jest około 2 cm przed płatkiem ucha),
  • objaw Trousseau (czyli wystąpienie charakterystycznego ułożenia ręki podczas założenia na przedramieniu i napełnienia do określonego poziomu mankietu służącego do mierzenia ciśnienia tętniczego). Charakterystyczne jest również nasilenie objawów pojawiające się wtedy, gdy pacjent zacznie szybciej i głębiej oddychać.

Z kolei do równoważników tężyczki zaliczamy:

Jakie mogą być przyczyny wystąpienia tężyczki?

Tężyczka jest objawem hipokalcemii, więc wszystkie stany, w przebiegu których dochodzi do znacznego obniżenia stężenia wapnia w surowicy, mogą prowadzić do wystąpienia tężyczki. Do głównych przyczyn zaliczamy:

  • Zbyt małą, w stosunku do zapotrzebowania organizmu, podaż wapnia z pożywieniem;
  • Upośledzone wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego – pojawia się ono w przypadku niedoboru witaminy D oraz we wszystkich zespołach upośledzonego wchłaniania i trawienia;
  • Zbyt duże odkładanie się wapnia w tkankach miękkich i kościach – w stanach tych dochodzi do odkładania się wapnia, co powoduje obniżenie jego stężenia w surowicy krwi. Zaliczamy tu takie jednostki chorobowe, jak ostre zapalenie trzustki (w jego przebiegu dochodzi do powstawania zwapnień w trzustce gromadzących wapń), zespół głodnych kości (jest to schorzenie pojawiające się u części pacjentów po usunięciu gruczolaka przytarczyc), stosowanie bisfosfonianów (na przykład w przebiegu leczenia osteoporozy);
  • Nadmierna utrata wapnia wraz z moczem – dochodzi do niej w przypadku stosowania leków, takich jak diuretyki pętlowe (używane między innymi w leczeniu nadciśnienia tętniczego) oraz w chorobach nerek, takich jak kwasice cewkowe;
  • Stany przebiegające z niedoborem witaminy D – zaliczamy tutaj sytuacje, w których obróbka witaminy D w organizmie przebiega nieprawidłowo, w związku z czym witamina ta nie może wykazywać swojego działania w ustroju. Inną przyczyną może być niedostateczne wchłanianie tej witaminy z przewodu pokarmowego (witamina D jest witaminą rozpuszczalną w tłuszczach), zwiększona inaktywacja tej witaminy (spowodowana na przykład stosowaniem niektórych leków), zespół lizy nowotworu oraz obniżone stężenie fosforu w organizmie;
  • Niedoczynność przytarczyc – w jej przebiegu dochodzi do niedoboru hormonu przez nie produkowanego jakim jest parathormon. Tężyczka stosunkowo często występuje u pacjentów, u których w wyniku różnych operacji (najczęściej operacji tarczycy) doszło do usunięcia gruczołów przytarczycznych.

Jak leczyć tężyczkę?

Leczenie tężyczki opiera się na wyrównaniu poziomu wapnia w surowicy krwi, co uzyskuje się poprzez podawanie pacjentowi dożylnie glukonolaktobianu wapnia, a rzadziej chlorku wapnia. Konieczne bywa także podawanie witaminy D. W niektórych przypadkach korzystne efekty przynosi podawanie preparatów magnezu. Niezwykle ważne jest to, aby leczenie tężyczki prowadzone było pod stałą kontrolą stężenia wapnia w surowicy krwi chorego. Najlepiej jest oznaczać je w odstępach czasu nie przekraczających 4 do 6 godzin.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.5


Może cię

Niedobór wapnia w organizmie – hipokalcemia

Hipokalcemia to stan obniżenia poziomu wapnia zjonizowanego we krwi poniżej dolnej granicy normy. Może być ...

Drętwienie rąk i nóg – jakie mogą być przyczyny drętwienia i mrowienia kończyn?

Drętwienie, cierpnięcie i mrowienie rąk i nóg (kończyn) to dolegliwość, której doświadczył każdy. Przyczyn drętwienia ...

Objaw Chvostka – co oznacza, przyczyny, objawy, leczenie

Objaw Chvostka obejmuje mięśnie twarzy, powodując ich gwałtowny skurcz. Jest to jeden z symptomów tężyczki ...

Wapń w pożywieniu

W organizmie dorosłego człowieka znajduje się około 1200 g wapnia, z czego 99 % występuje ...

Drętwienie twarzy i mrowienie twarzy

Wielu pacjentów skarży się na przykre dolegliwości w obrębie twarzy. Najczęściej opisują je jako drętwienie ...

Neuropatie

Neuropatie to cała grupa schorzeń nerwów obwodowych, czyli struktur anatomicznych przekazujących impulsy nerwowe do różnorodnych ...

Drętwienie kończyn – jakie przyczyny są najczęstsze?

Przyczyną drętwienia kończyn – rąk i nóg najczęściej jest ucisk lub niedokrwienie. Szereg chorób neurologicznych ...

Zespół Albrighta (rzekoma niedoczynność przytarczyc)

Zespół Albrighta to rzekoma niedoczynność przytarczyc. W chorobie tej komórki organizmu są niewrażliwe na działanie ...

Parestezje (drętwienie i mrowienie)

Parestezje, określane często jako czucie opaczne, to nic innego jak nieprzyjemne odczucia, najczęściej przyjmujące charakter ...

Bolesne skurcze mięśni

Bolesne, niespodziewane, nagłe i krótkotrwałe skurcze występują coraz częściej zarówno u osób młodych jak i ...

Osteomalacja – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Osteomalacja (krzywica u dorosłych lub rozmiękanie kości) to metaboliczna choroba przebiegająca z upośledzoną mineralizacją substancji ...

Tężyczka utajona – przyczyny, objawy, badania, leczenie spazmofilii

Spazmofilia, czyli tężyczka utajona, to objaw związany z niedoborem wapnia we krwi. Jej najczęstszą przyczyną ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon