Hemipareza (niedowład połowiczy, porażenie) – przyczyny, objawy, leczenie

Hemipareza to niedowład lewostronny bądź prawostronny. Prawostronna lokalizacja objawów hemiparezy świadczy o uszkodzeniu w lewej półkuli mózgu, natomiast lewostronna informuje nas, że uszkodzenie mózgu nastąpiło w prawej półkuli. Wyróżniamy różnorodne przyczyny niedowładu połowiczego, najczęstszą z nich u dorosłych osób jest udar mózgu. Niedowład kończyn należy niezwłocznie zgłosić lekarzowi. Rehabilitacja jest ważnym elementem poprawy sprawności ruchowej przy porażeniu połowiczym. Ćwiczenia powinny zostać dobrane indywidualnie do każdego pacjenta.

Co to jest hemipareza (definicja)?

Hemipareza (łac. hemiparesis) jest to niedowład połowiczy,czyli upośledzenie siły mięśniowej oraz zakresu ruchów kończyny górnej i dolnej po tej samej stronie (niedowład prawostronny bądź lewostronny). Niedowład może mieć różny stopień zaawansowania, lekarze umownie oceniają siłę mięśniową według tak zwanej skali Lovett'a. Na jej podstawie mogą porozumiewać się między sobą, jak oceniają niedowład u pacjenta.

Na przykład niedowład nogi, może powodować upośledzenie poruszania się. W zależności od rozległości ogniska w mózgowiu, chory może wymagać jedynie podparcia przy chodzeniu, ale może okazać się iż potrafi wykonać jedynie niewielkie zakres ruchu kończyną dolną na łóżku. Niedowład ręki może powodować nieprecyzyjność jej ruchów, upośledza pisanie, malowanie,utrzymanie sztućców w dłoni. Należy pamiętać, iż niedowład połowiczy lewostronny jest spowodowany uszkodzeniem w prawej półkuli mózgu, natomiast niedowład połowiczy prawostronny wywołany jest ogniskiem zlokalizowanym w lewej półkuli.

Hemipareza a hemiplegia – jaka jest różnica?

Wartym wyjaśnienia jest nad różnicą między hemiparezą a hemiplegią. Hemiplegia (inaczej porażenie połowicze) oznacza całkowitą niezdolność wykonywania ruchów jednej połowy ciała. Mamy tutaj więc do czynienia z całkowitą utratą funkcji ruchowych kończyny górnej i dolnej jednej połowy ciała.Tradycyjnie całkowitą niemożność wykonywania ruchów, możemy także nazwać paraliżem. Natomiast hemipareza jest częściowym upośledzeniem funkcji ruchowych prawej bądź lewej połowy ciała.

Paresis z języka łacińskiego oznacza niedowład, a więc hemiparesis niedowład połowiczy. Pod pojęciem niedowład (paresis) medycy rozumieją spadek siły mięśniowej, zmniejszenie zakresy ruchów kończyną. Podsumowując, czym różni się niedowład a porażenie, niedowład jest jak gdyby formą pośrednią między porażeniem a prawidłową czynnością ruchową.

Hemipareza przyczyny

Niedowład połowiczy prawostronny bądź niedowład połowiczy lewostronny mogą mieć następujące przyczyny:

  • przemijający napad niedokrwienny (tzw. mały udar, TIA),
  • udar mózgu niedokrwienny,
  • udar mózgu krwotoczny,
  • żylny udar mózgu,
  • guz mózgu,
  • zapalenie mózgu zarówno infekcyjne jak i nieinfekcyjne,
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych,
  • stwardnienie rozsiane,
  • stwardnienie koncentryczne (Baló).

Przemijający napad niedokrwienny może spowodować niedowład mięśni, który jednak w ciągu maksymalnie 24 godzin wycofa się. W udarze zarówno niedokrwiennym, krwotocznym czy żylnym objawy mogą utrzymywać się dłużej. Czasem nawet do końca życia.

Z kolei stwardnienie koncentryczne jest wariantem SM, czyli chorobą demielinizacyjną. Objawami tego zespołu oprócz wspomnianej hemiparezy mogą być bóle głowy, zaburzenia czucia, nietrzymanie moczu.

Porażenie połowy ciała (hemiplegia) może nastąpić na skutek udaru mózgu bądź guza mózgu. U dzieci także może występować porażenie połowicze u chorujących na mózgowe porażenie dziecięce. Porażenie mięśni może występować w zespole skrzyżowania dróg piramidowych, występującego na skutek problemów w przepływie krwi w gałęzi tętnicy rdzeniowej przedniej. Porażenie połowicze może wystąpić po napadzie padaczkowym, czas jego trwania wynosi od kilu minut do kilku godzin, a następnie samoistnie wycofuje się, jest to tzw. zespół Todda. Etiologia tego zespołu jak dotąd nie została poznana.

Jakie są objawy hemiparezy?

Hemipareza objawia się wystąpieniem upośledzenia poruszania zarówno kończyną górną jak i dolną jednej połowy ciała. Dochodzi do osłabienia siły mięśniowej kończyn z niedowładem.

Aby lepiej zrozumieć, jak dochodzi do hemiparezy należy przeanalizować drogę przewodzenia impulsu ruchowego. Rozpoczyna się ona w korze mózgowej (dokładniej są to tzw. ośrodki ruchowe mózgowia), gdzie mieści się tzw. górny motoneuron (neuron ruchowy) i prowadzi do rdzenia kręgowego. Tam znajduje się tzw. dolny motoneuron, skąd impuls podąża do odpowiedniego mięśnia i uruchamia jego skurcz. Niedowłady możemy podzielić ze względu na miejsce powstawania uszkodzenia, i tak wyróżniamy:

  • zespół uszkodzenia górnego motoneuronu,
  • zespół uszkodzenia dolnego motoneuronu.

Uszkodzenie górnego neuronu ruchowego może prowadzić do niedowładu połowiczego spastycznego (łac. hemipareza spastica). W tym przypadku osłabionej sile mięśniowej towarzyszy wzmożone napięcie porażonych mięśni, dochodzi także do przykurczu mięśni objętych niedowładem.

Gdy mamy do czynienia z uszkodzeniem dolnego motoneuronu, napięcie mięśniowe uszkodzonych mięśni spada, dochodzi do tzw. niedowładu wiotkiego. Mięśnie w tym przypadku bardzo często ulegają zanikowi. Niedowład wiotki dotyczy pojedynczych mięśni bądź nawet tylko części danego mięśnia. Zespół uszkodzenia dolnego motoneuronu może wywoływać np. niedowład stopy w wyniku uszkodzenia nerwu strzałkowego.

Tak, jak wspominałam wcześniej niedowłady mogą mieć różny stopień zaawansowania. Zależy on między innymi od rozległości uszkodzonego ogniska, czasu, jak długo trwał niedowład oraz wdrożonego postępowania.

Hemipareza – badania i diagnostyka

Jeżeli lekarz zauważy u pacjenta niedowład bądź porażenie najpierw powinien określić zakres niedowładu. Wyróżniamy następujące rodzaje niedowładów w zależności od objętego obszary:

  • tetrapareza jest to niedowład obejmujący cztery kończyny (a więc dotyczy kończyn górnych jak i dolnych); wskazuje na uszkodzenie rdzenia kręgowego obejmującego odcinek szyjny kręgosłupa;
  • parapareza jest niedowładem dotyczącym kończyn dolnych, wskazuje na uszkodzenie rdzenia kręgowego w odcinku piersiowym lub lędźwiowym;
  • monopareza – pod tym pojęciem rozumiemy niedowład obejmujący tylko jedną kończynę; powinna nasunąć ona podejrzenie splotu lub nerwu obwodowego.

Następnie powinno się określić okoliczności wystąpienia, ustalić od jak dawna trwa, czy początkowi towarzyszyła gorączka, objawy infekcji. Powinniśmy też poinformować o naszych chorobach przewlekłych, poprzednich hospitalizacjach. Kolejno lekarz zbada pacjenta, określi ewentualne inne objawy neurologiczne towarzyszące niedowładowi (takie jak zaburzenia czucia, widzenia, dysfunkcje oddawania moczu, stolca).

Powinno zostać wykonane badanie obrazowe, najczęściej w początkowym postępowaniu jest to tomografia komputerowa bez kontrastu bądź z kontrastem. Zostaną także wykonane badania laboratoryjne, właściwe ze względu na postawione przez lekarza rozpoznanie wstępne. Na podstawie wywiadu, badania przedmiotowego oraz badań dodatkowych zostanie postawione rozpoznanie oraz wprowadzone odpowiednie postępowanie lecznicze.

Jak leczyć hemiparezę, jaka rehabilitacja jest odpowiednia?

Leczenie hemiparezy zależy od przyczyny wywołującej niedowład. Jeżeli u kogoś nagle wystąpi niedowład powinniśmy niezwłocznie wezwać karetkę pogotowia. Ważny jest tutaj czas od początku objawów, w jakim zostaną podjęte działania. Jeżeli przyczyną niedowładu połowiczego będzie udar niedokrwienny mózgu mamy tylko 4,5 godziny na podjęcie działania przyczynowego, jakim jest wykonanie trombolizy. Leczenie trombolityczne podawane jest dożylne. Jego wykonanie znacząco poprawia rokowanie pacjentów z niedowładem połowiczym. Jeżeli chodzi o udar krwotoczny, to jeżeli zostaną spełnione odpowiednie warunki można dokonać leczenia neurochirurgicznego, które może poprawić stan chorego.

Jeżeli pozostaje nam leczenie objawowe, jest nim rehabilitacja pacjenta. Pierwsze spotkania z fizjoterapeutą odbywają się już w oddziale neurologii. Następnie chorzy kierowani są do oddziału rehabilitacyjnego. Bardzo ważnym elementem terapii po udarze jest także rehabilitacja w domu pacjenta. Bliscy, opiekunowie powinni czynnie uczestniczyć w rehabilitacji chorego. Pomagać mu zarówno w wykonywaniu ćwiczeń jak i wspierać go emocjonalnie. Osobom, które nagle utraciły sprawność często trudno jest pogodzić się z zaistniałą sytuacją, wymagają one pomocy psychiatrycznej i leczenia przeciwdepresyjnego.

Bibliografia

  • Adam Stępień, Neurologia, Medical Tribune Polska, Warszawa 2014, wyd. I.
  • Andrzej Szczeklik, Interna Szczeklika Podręcznik chorób wewnętrznych, Medycyna Praktyczna, Kraków 2013
Opublikowano: ; aktualizacja: 18.07.2018

Oceń:
4.6


Może cię

Wideo – Niedowład – przyczyny i leczenie

Niedowładem nazywamy osłabienie siły mięśniowej w obrębie kończyny górnej lub dolnej, twarzy, języka, bądź podniebienia. ...

Leczenie nerwic

Nerwicę definiuje się jako „zaburzenia nerwicowe związane ze stresem i pod postacią somatyczną”. Zaburzenie to ...

Jamistość rdzenia kręgowego (syringomielia) – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Syringomielia to inaczej jamistość rdzenia kręgowego. W wyniku choroby w rdzeniu kręgowym powstają jamy, które ...

Torbiel szyszynki – objawy, rozpoznanie i leczenie torbieli na szyszynce

Torbiel szyszynki to rodzaj guza wykrywanego podczas rezonansu lub tomografii głowy. Zwykle daje objawy w ...

Niedowład – przyczyny, rodzaje, leczenie

Niedowład to ograniczenie zakresu ruchów bądź zmniejszenie siły mięśni. Przyczyną ich powstawania są zmiany w ...

Wideo – Co to są halucynacje?

Halucynacje, czyli omamy, to objaw polegający na doznawaniu wrażenia przy braku bodźca zewnętrznego, który to ...

Parapareza – co to jest, jakie są przyczyny, leczenie

Parapareza to inaczej niedowład nóg (obu kończyn jednocześnie). W zależności od przyczyny, wyróżnia się paraparezę ...

Ból neuropatyczny – co to jest, jakie są przyczyny i jak się go leczy?

Ból neuropatyczny to subiektywne doznanie odczuwania bólu bez oddziaływania bezpośrednio na tkanki czynnika, który je ...

Uszkodzenie rdzenia kręgowego

Uszkodzenia rdzenia kręgowego prowadzić mogą do trwałego kalectwa. Będąc najczęściej następstwem urazów powodują: niedowłady, brak ...

Neuroblastoma (nerwiak zarodkowy, zwojak) – objawy, leczenie i rokowanie

Neuroblastoma, inaczej zwojak zarodkowy współczulny to nowotwór, który występuje u dzieci częściej u chłopców niż ...

Wylew krwi do mózgu

Udar krwotoczny mózgu (tzw. krwotok domózgowy) powstaje w wyniku rozerwania naczynia mózgowego, powodującego wynaczynienie krwi ...

Wideo – Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych - objawy

Wśród objawów zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych najbardziej typowe są: wysoka gorączka, silny ból głowy, sztywność karku, ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon