Ataki paniki w nocy – skąd się biorą?
Ataki paniki – zarówno te nocne, jak i dzienne – często pojawiają się razem z zaburzeniami lękowymi. Nocne ataki paniki są wyjątkowo trudne dla człowieka, który ich doświadcza – przytrafiają się bowiem w czasie, w którym zwykle organizm próbuje się zrelaksować. Nie jest to jednak przypadek – w czasie snu ciało pozbawia się kontroli i to właśnie lęk przed utratą kontroli może wywoływać ataki paniki. Tak czy inaczej, lęk napadowy jest niezwykle przykrym doświadczeniem, które może powodować nawet problemy z zasypianiem – pacjent boi się, że kolejny raz doświadczy ataku paniki w nocy.
Nocne ataki paniki – jak wyglądają? Objawy ataku paniki w nocy
Objawy ataku paniki w nocy często przypominają te dzienne. Kiedy masz atak paniki, zazwyczaj odczuwasz przyspieszone bicie serca, zawroty głowy i dojmujące uczucie lęku. Szybkie bicie serca, uczucie duszenia się i nadmierne pocenie się to symptomy charakterystyczne dla ataku paniki i powodują silny strach.
Niekiedy objawy ataku paniki pojawiają się ze względu na doświadczenie koszmarów sennych. Szczególnie zaburzenia snu wpływają na to, że pojawiają się tak zwane lęki nocne. Takie nocne napady to również mówienie do siebie przez sen, krzyk, zimny pot czy wybudzanie się w środku nocy.
Dodatkowo mogą im towarzyszyć objawy ze strony układu oddechowego, na przykład odczucie braku powietrza czy ucisk w klatce piersiowej, a także drżenie rąk i nóg. Intensywne epizody naprawdę potrafią doprowadzić do wyczerpania, ze względu na uczucie silnego lęku i destabilizację układu nerwowego.
Przeczytaj również:
Leki przeciwlękowe – rodzaje, wskazania, skutki uboczne i uzależnienie
Ataki paniki w nocy – konsekwencje
Nocne epizody paniki mają swoje skutki. Przede wszystkim jest to ogromny lęk przed zasypaniem. Pacjent obawia się, że wystąpią nocne ataki paniki i objawy somatyczne, jak kołatanie serca i przyspieszony oddech. Osoby cierpiące na ataki paniki w nocy odczuwają uczucie niepokoju przed zaśnięciem – to z kolei prowadzi do silnego lęku, co może przyspieszyć wystąpienie nocnych napadów. W ten sposób powstaje błędne koło prowadzące do trudności z zasypianiem i osiągnięciem głębokiego snu. Nocny atak paniki redukuje możliwość odpowiedniego odpoczynku.
Nocne ataki paniki a inne objawy psychiczne
Ataki paniki w nocy to nie tylko objawy somatyczne. Często towarzyszą im inne przypadłości psychiczne. Poza doświadczaniem zaburzeń lękowych, osoby cierpiące na nocne ataki paniki często zmagają się z problemem, jakim są zaburzenia obsesyjno-kompulsywne.
Przy OCD zachowanie poczucia kontroli staje się nieraz dojmującą potrzebą pacjenta, a możliwość jej utraty podczas snu powoduje nocne ataki paniki.
Lęk napadowy, duszność w klatce piersiowej i inne objawy fizyczne w środku nocy tylko potęgują nieprzyjemne doznania. Zdarza się również, że napadów paniki mogą doświadczyć osoby zmagające się z somnambulizmem – znanym również jako lunatykowanie w nocy. Atak paniki może towarzyszyć temu problemowi, szczególnie u dzieci.
Ataki paniki w nocy a inne objawy fizyczne – co współwystępuje z atakami paniki w nocy?
Niejednokrotnie ataki paniki w nocy związane są również z przypadłościami czysto fizycznymi. Najczęściej jest to bezdech senny, nadczynność tarczycy czy refluks żołądkowy. Niewiele osób wie, że lęk napadowy może mieć tak „prozaiczne” przyczyny. Przy tych chorobach mogą pojawić się typowe objawy ze strony układu nerwowego.
Innym przypadkiem jest, gdy przy ataku paniki w nocy pojawia się silny ból za mostkiem. Wówczas należy bezwzględnie wezwać pomoc medyczną. Choć uczucie bólu również może być złudne (na przykład mylone z uczuciem duszności, które przy ataku paniki w nocy pojawia się naturalnie), jest to kwestia, którą powinien sprawdzić specjalista.
Przeczytaj również:
Świadomy sen – co to jest? Czy można kontrolować sen? Świadomy sen jako sposób na nocne koszmary, depresję i lęki
Jak leczyć ataki paniki w nocy
Bez względu na pośrednie czy bezpośrednie przyczyny ataku paniki w nocy, powtarzające się ataki lęku mogą mocno rozstroić zdrowie psychiczne. Szczególnie pierwszy atak paniki mocno wpływa na równowagę emocjonalną. Pacjent często nie wie, co się dzieje, myśli, że umiera. Różnego rodzaju ataki paniki w nocy mogą dawać różne objawy somatyczne i stać się przyczyną koszmarów sennych. Nocne napady sprawiają również, że wiele osób zwyczajnie martwi się o swoje zdrowie psychiczne.
Gdy wystąpią ataki paniki, niezbędne jest podjęcie działania. Nie każdy wie jednak, co robić. Tymczasem istnieją metody – zarówno codzienne, domowe, jak i specjalistyczne – które mogą pomóc w tym problemie. Wbrew pozorom, napadów paniki doświadcza wiele osób. To dość częsty problem zdrowotny, czasami będący po prostu objawem chwilowego rozstroju układu nerwowego. Jak jednak sobie pomóc?
Zwalczanie napadów paniki – proste metody domowe
Ataki paniki potrafią dać w kość, można jednak im zapobiegać jeszcze przed położeniem się spać, zanim pojawią się pierwsze objawy. Przede wszystkim, na kilka godzin przed snem, warto ograniczyć niebieskie światło z ekranów – zwłaszcza telefonów czy laptopów. Niestety jego intensywność i wpływ na układ nerwowy może zwiększyć ryzyko ataku i tego, że pojawi się lęk i inne objawy fizyczne.
Kolejny aspekt to aktywność fizyczna. Odpowiednie zmęczenie się przed snem pomoże nam łatwiej i głębiej zasnąć – tymczasem lęk często pojawia się podczas płytkiego, przerywanego snu (na przykład podczas popołudniowych drzemek). Jeśli w środku nocy będziemy spać równym, spokojnym snem, zredukujemy możliwość doświadczenia napadów paniki. Higiena snu jest niezwykle ważna, jeśli chodzi o lęk i ataki paniki.
Również ćwiczenia oddechowe mogą znacząco pomóc w uniknięciu problemu. Możemy robić je w towarzystwie dźwięków natury płynących z przygotowanej playlisty – mają z reguły działanie relaksujące. Taka redukcja stresu z całego dnia może zdecydowanie wpłynąć na zmniejszenie prawdopodobieństwa wystąpienia napadów paniki.
Przeczytaj również:
Sen głęboki – co to jest? Jak go wydłużyć?
Leczenie napadów paniki – do kogo udać się po pomoc?
Czasami ataki paniki są tak intensywne i kłopotliwe, że domowe metody nie wystarczają. Wówczas warto udać się na konsultację do specjalisty. W niektórych przypadkach konieczne jest leczenie farmakologiczne, które pozwala łatwiej zasnąć i efektywnie przejść przez wszystkie fazy snu. Farmakoterapię prowadzi lekarz psychiatra.
Często jednak ataki paniki są skutkiem przewlekłego stresu. Wówczas najbardziej efektywna jest wizyta u psychologa lub psychoterapeuty i psychoterapia. W przypadku zaburzeń snu i napadów paniki bardzo często stosowana jest terapia poznawczo-behawioralna.
Celem terapii poznawczo-behawioralnej jest redukcja stresu, ale także zrozumienie, skąd bierze się lęk i jego ataki w nocy. Zrozumienie tego, a także poprawna higiena snu znacząco wpływają na zmniejszenie problemu. Terapia pomaga także rozwiązać inne problemy psychologiczne, które mogą być przyczynami wywołującymi lęk i ataki.
Ataki paniki – co robić, gdy pojawi się lęk?
Choć wydaje się to banalną poradą, najważniejszym działaniem w momencie, gdy pojawi się lęk, jest... zachowanie spokoju. Paradoksalnie jest to o wiele łatwiejsze, gdy wiemy, czym jest atak paniki i skąd się bierze. Samo uspokojenie organizmu okazuje się wtedy o wiele prostsze, czas ataku skraca się, a jego intensywność słabnie. Można wypróbować również znane behawioralne techniki oddechowe czy wyobrażeniowe: na przykład przywołać obraz przyjemnej rzeczy lub takiej, którą możesz posmakować. Odwrócenie uwagi naprawdę pomaga i umożliwia cieszenie się spokojnym, regenerującym nocnym odpoczynkiem.
