WyleczTo

Choroba lokomocyjna – przyczyny, objawy i zapobieganie

17 marca 2026

Choroba lokomocyjna dotyka niemal połowy podróżujących dzieci, a także wielu dorosłych. Objawy, choć nie są niebezpieczne, bywają dokuczliwe. Są charakterystyczne i obejmują: nudności, wymioty, zawroty głowy, osłabienie. Człowiek często poci się i robi się blady. Istnieje wiele sposobów na chorobę lokomocyjną. Jednym z nich jest podawanie preparatów zawierających imbir. Dostępne są one w postaci syropów i drażetek do ssania.

kobieta w otwartym aucie, zakrywająca dłonią usta
Depositphotos

Jakie są przyczyny choroby lokomocyjnej?

Choroba lokomocyjna, określana także jako kinetoza, dotyczy około 50 proc. populacji dzieci i najczęściej objawia się w wieku 2–12 lat. Mimo że jest to przedział wiekowy, w którym występuje ona najczęściej, należy pamiętać, że u niektórych objawy występują również w dorosłości. Choroba lokomocyjna nie stanowi niebezpieczeństwa zdrowia, ale jej objawy bywają jednak bardzo uciążliwe.

Za objawy choroby lokomocyjnej odpowiedzialny jest błędnik. Jest to narząd znajdujący się w uchu wewnętrznym. Służy on do odbioru informacji na temat położenia ciała, a także przesyła informację o tym, czy jesteśmy, czy też nie jesteśmy w ruchu. Podczas jazdy samochodem błędnik informuje mózg o pozostaniu w miejscu, gdyż faktycznie człowiek sam się nie porusza, natomiast oczy przesyłają sprzeczny sygnał w stosunku do tego, jaki wysyła błędnik, gdyż „obserwują przesuwający się obraz”. Objawy choroby lokomocyjnej występują także podczas podróży statkiem i jest to tzw. choroba morska.

Choroba lokomocyjna – jakie objawy zgłaszają pacjenci?

Choroba lokomocyjna u dzieci, podobnie zresztą jak u dorosłych, występuje w różnym nasileniu. Najczęściej jej objawami są:

  • zawroty głowy,
  • nudności,
  • pocenie się,
  • bladość skóry,
  • wzmożony ślinotok,
  • wymioty,
  • spadek ciśnienia krwi,
  • poczucie osłabienia.

Dodatkowo, w czasie podróży, pewne czynniki mogą nasilać dokuczliwe objawy. Najczęściej są to:

  • nieprzyjemny zapach spalin, benzyny lub środka do spryskiwaczy szyb;
  • brak dostępu świeżego powietrza (tzw. zaduch);
  • raptowne przyspieszanie i hamowanie pojazdu, przechyły na zakrętach;
  • wstrząsy spowodowane nierówną powierzchnią, kołysania.

Jak zapobiegać chorobie lokomocyjnej? Jak się przygotować do podróży?

Podróż przebiegnie bez dodatkowych trudności, jeżeli zastosujemy się do kilku reguł. Choroba lokomocyjna u dzieci i dorosłych ma łagodniejszy przebieg, jeśli zastosujemy się do kilku reguł:

  • Przed podróżą trzeba spożyć lekkostrawny i niewielki posiłek (nie należy przepełniać żołądka), a także popić go niewielką ilością płynów (nie są wskazane napoje gazowane).
  • Nie wolno podróżować na czczo, gdyż głód potęguje ewentualne przykre objawy.
  • Nie powinno się jeść podczas jazdy, a jeśli zajdzie taka potrzeba, to przekąski powinny być lekkostrawne.
  • Do picia w podróży najlepsza jest niegazowana woda mineralna.
  • Pamiętajmy, żeby nie wprowadzać nerwowej atmosfery przed i w trakcie podróży.
  • Podczas jazdy najlepiej siedzieć przodem do kierunku jazdy.
  • Głowa powinna mieć podparcie (najlepsza jest pozycja półleżąca).
  • Podczas podróży warto zatrzymywać się na postoje z możliwością wyjścia na świeże powietrze, a także wietrzyć samochód.
  • W pojazdach wieloosobowych, takich jak np. autokar, należy wybierać miejsca znajdujące się jak najdalej od osi.

Sposoby na chorobę lokomocyjną

Jeżeli podczas podróży pojawią się nieprzyjemne objawy, warto zastosować szybkie i proste sposoby na chorobę lokomocyjną. Część z nich polega jedynie na odpowiednim ułożeniu się i zapewnieniu sobie komfortu.

By podróż przebiegała bez dyskomfortu lokomocyjnego:

  • po pierwsze, należy zamknąć oczy i głęboko, powoli oddychać;
  • można wypić kilka łyków niegazowanej letniej wody;
  • gdy czujesz, że zbliżają się wymioty, należy natychmiast zapewnić dopływ świeżego powietrza, czyli otworzyć okno i solidnie przewietrzyć pojazd, a także – o ile jest to możliwe – zatrzymać się na krótki postój;

By zapewnić dobre samopoczucie podczas podróży, należy:

  • unikać intensywnych zapachów;
  • patrzeć w jeden punkt daleko przed sobą;
  • usiąść w przedniej części pojazdu;
  • ustawić nadmuch na twarz.

Choroba lokomocyjna – leki dla dzieci i dorosłych

Rodzice często decydują się na to, by przed podróżą podać dziecku leki, które zapobiegają lub łagodzą objawy choroby lokomocyjnej. Istnieją różne preparaty o zróżnicowanym czasie i sile działania. Część z nich ma w swoim składzie substancje chemiczne, inne są oparte na naturalnych składnikach.

Stosowanie większości leków, za wyjątkiem tych, w składzie których jest imbir, powinno odbywać się tylko po wcześniejszej konsultacji z lekarzem. Znaczna część z nich wywołuje niepożądane efekty uboczne w postaci drażnienia przewodu pokarmowego oraz uczucia senności.

Co mamy do wyboru, jeśli chodzi o leki na chorobę lokomocyjną?

  • Tabletki na chorobę lokomocyjną z imbirem – najbardziej popularne i najłatwiej dostępne. Mają właściwości przeciwwymiotne. Po nich człowiek nie jest senny ani otępiały. Leki te są bezpieczne i dostępne bez recepty. Występują w postaci syropu i drażetek do ssania. Imbir zmniejsza odczucia wymiotne i uczucie skołowania podczas podróży.
  • Leki przeciwhistaminowe oprócz swojego podstawowego działania przeciwuczuleniowego mają także działanie przeciwwymiotnie. Ich cechą charakterystyczną jest to, że zmniejszają one perystaltykę jelit, a także wywołują senność.
  • Chorobę lokomocyjną łagodzą także leki zawierające hioscynę, która ma działanie uspokajające i rozkurczające mięśnie gładkie przewodu pokarmowego.

Pamiętajmy, że choroba lokomocyjna nie jest powodem do ograniczania podróży z dzieckiem. W przypadkach występowania jej objawów należy przygotować się odpowiednio do podróży, co pozwoli do minimum ograniczyć możliwość wystąpienia przykrych symptomów.

Na pocieszenie należy dodać, że w większości przypadków wraz ze wzrostem dziecka objawy ustępują, a u sporej części całkowicie znikają w wieku dorosłym. Nie wszystkim się to udaje, bo – jak wiadomo – choroba lokomocyjna u dorosłych występuje, jednak znakomita większość z nas z tego po prostu wyrasta.

Bibliografia

W Wylecz.to opieramy się na EBM (Evidence Based Medicine) – medycynie opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.  Więcej o tym, jak dbamy o jakość naszych treści znajdziesz w Polityce Redakcyjnej Wylecz.to.

  1. Szczeklik A. (red.) Choroby wewnętrzne. Stan wiedzy na rok 2023. Kraków: Medycyna Praktyczna.

Więcej na ten temat