WyleczTo

Emla – krem i plasterki – czy są pomocne w pobieraniu krwi?

6 lipca 2026

Pobieranie krwi jest krótkim zabiegiem, jednak u części pacjentów – szczególnie dzieci, osób z lękiem przed igłami lub nadwrażliwością na ból – może wiązać się z dużym stresem. W takich sytuacjach pomocne może być zastosowanie preparatu Emla, dostępnego w postaci kremu oraz plastra znieczulającego. Zawarte w nim substancje miejscowo znieczulające zmniejszają odczuwanie bólu podczas wkłucia, jednak wymagają odpowiedniego czasu aplikacji i właściwego stosowania. Poniżej przedstawiamy informacje oparte na Charakterystyce Produktu Leczniczego (ChPL) oraz aktualnych publikacjach naukowych.

plasterek emla na rączce dziecka
zdjęcie własne

Czym jest Emla i jak działa krem oraz plaster znieczulający

Emla jest lekiem do stosowania na skórę. Zawiera dwie substancje czynne, które są lekami miejscowo znieczulającymi:

  • lidokainę 2,5% (25 mg/g),

  • prylokainę 2,5% (25 mg/g).

Emla działa poprzez miejscowe znieczulenie skóry. Po nałożeniu na nieuszkodzoną skórę substancje przenikają do naskórka i skóry właściwej, gdzie odwracalnie blokują przewodnictwo nerwowe. Dzięki temu impulsy bólowe nie są przewodzone do ośrodkowego układu nerwowego, a miejsce planowanego wkłucia staje się mniej wrażliwe na ból, jednak pacjent nadal może odczuwać ucisk i dotyk.

Preparat jest dostępny jako:

  • krem Emla,

  • plaster Emla, który zawiera odpowiednią dawkę kremu oraz opatrunek okluzyjny ułatwiający prawidłową aplikację.

Pełne znieczulenie skóry przed nakłuciem żyły uzyskuje się zazwyczaj po około 60 minutach od aplikacji na nieuszkodzoną skórę.

Wskazania do stosowania leku Emla

Preparat Emla jest przeznaczony do miejscowego znieczulenia skóry i błon śluzowych przed wybranymi procedurami medycznymi. Standardowo zaleca się stosowanie około 1 g kremu na każde 10 cm² powierzchni skóry, która ma zostać poddana znieczuleniu.

U dorosłych, młodzieży i dzieci stosuje się go przede wszystkim przed nakłuciem skóry, np. podczas pobierania krwi, wykonywania zastrzyków lub zakładania wkłucia dożylnego, a także przed niewielkimi zabiegami chirurgicznymi wykonywanymi na skórze.

U dorosłych i młodzieży lek może być również wykorzystywany do znieczulenia okolicy błon śluzowych narządów płciowych (w celu znieczulenia narządów płciowych) przed niektórymi procedurami, takimi jak podanie znieczulenia miejscowego w formie iniekcji czy usuwanie zmian, np. brodawek. W tych wskazaniach preparat powinien być stosowany pod nadzorem personelu medycznego.

U dorosłych Emla znajduje także zastosowanie przed oczyszczaniem oraz opracowywaniem owrzodzeń kończyn dolnych, pomagając ograniczyć ból związany z tymi zabiegami.

Emla przed pobieraniem krwi – kiedy warto zastosować znieczulenie miejscowe

Stosowanie preparatu Emla nie jest konieczne przed każdym pobraniem krwi, jednak może znacząco poprawić komfort wybranych pacjentów.

Najczęściej zaleca się jego rozważenie u:

  • dzieci poddawanych badaniom laboratoryjnym,

  • osób z wyraźnym lękiem przed igłami (trypanofobią),

  • pacjentów z niskim progiem bólu,

  • osób wymagających częstych pobrań krwi (np. w przebiegu chorób przewlekłych),

  • pacjentów poddawanych zakładaniu kaniuli dożylnej.

Badania kliniczne potwierdzają, że Emla skutecznie zmniejsza ból związany z wenopunkcją zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Nadal pozostaje jednym z najlepiej przebadanych preparatów do miejscowego znieczulenia skóry przed pobraniem krwi. Jednocześnie dostępne są również inne skuteczne metody, takie jak kremy z 4% lidokainą, plastry z lidokainą i tetrakainą, bezigłowe systemy podawania lidokainy oraz urządzenia wykorzystujące chłodzenie i wibracje.

Należy pamiętać, że preparat zmniejsza odczuwanie bólu związanego z wkłuciem, ale nie eliminuje stresu ani lęku przed samym zabiegiem.

Jak prawidłowo stosować krem i plasterki Emla przed badaniem krwi

Skuteczność preparatu zależy przede wszystkim od odpowiedniego czasu aplikacji.

Krem Emla

Przed planowanym pobraniem krwi należy:

  1. nałożyć odpowiednią ilość kremu na miejsce planowanego wkłucia,

  2. przykryć miejsce szczelnym opatrunkiem okluzyjnym,

  3. pozostawić preparat na około 60 minut,

  4. bezpośrednio przed pobraniem usunąć opatrunek i resztki kremu.

Plaster Emla

Plaster jest wygodniejszą alternatywą dla kremu, ponieważ zawiera odmierzoną dawkę preparatu i gotowy opatrunek okluzyjny. Wystarczy przykleić go na planowane miejsce wkłucia około godzinę przed badaniem. Nie zaleca się skracania czasu aplikacji, ponieważ może to zmniejszyć skuteczność znieczulenia.

Czy Emla jest bezpieczna dla dzieci i dorosłych podczas pobierania krwi?

Przy stosowaniu zgodnym z zaleceniami Emla jest uznawana za preparat o dobrze poznanym profilu bezpieczeństwa. Lek może być stosowany zarówno u dorosłych, jak i u dzieci, jednak dawkowanie oraz maksymalny czas aplikacji zależą od wieku dziecka oraz powierzchni skóry objętej leczeniem.

Szczególną ostrożność należy zachować u:

  • wcześniaków,

  • noworodków z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej,

  • pacjentów z wrodzoną lub idiopatyczną methemoglobinemią,

  • osób przyjmujących leki zwiększające ryzyko methemoglobinemii.

Nowsze przeglądy badań potwierdzają korzystny profil bezpieczeństwa preparatu stosowanego zgodnie z zaleceniami. U najmłodszych niemowląt korzyści kliniczne mogą być jednak mniejsze niż u starszych dzieci, dlatego decyzję o zastosowaniu należy zawsze dostosować do wieku oraz wskazań klinicznych.

Emla – możliwe skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania

Najczęściej obserwowane są miejscowe reakcje skórne w miejscu zastosowania leku Emla, takie jak:

  • przejściowe zblednięcie skóry,

  • zaczerwienienie, niewielki obrzęk,

  • uczucie pieczenia lub świądu.

Objawy te zwykle ustępują samoistnie po krótkim czasie.

Do rzadkich, ale istotnych działań niepożądanych należy methemoglobinemia, której ryzyko zwiększa się przede wszystkim przy nieprawidłowym stosowaniu preparatu, przekraczaniu zalecanych dawek lub u osób z czynnikami predysponującymi.

Kiedy nie należy stosować leku Emla?

Przeciwwskazaniem do stosowania jest przede wszystkim nadwrażliwość na lidokainę, prylokainę lub inne miejscowe leki znieczulające z grupy amidów.

Leku Emla nie należy stosować na uszkodzoną skórę, taką jak skaleczenia, zadrapania czy rany, z wyjątkiem owrzodzeń kończyn dolnych, dla których przewidziano odrębne wskazanie. Preparatu nie powinno się również aplikować na obszary objęte wysypką lub zmianami wypryskowymi. Należy unikać kontaktu kremu z oczami oraz jego stosowania w ich okolicy, a także wewnątrz nosa, uszu i jamy ustnej. Emla nie jest przeznaczona do stosowania w obrębie odbytu ani na narządach płciowych u dzieci.

Emla a interakcje z innymi lekami

Przed zastosowaniem leku należy poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach. Szczególną ostrożność zaleca się u osób stosujących: sulfonamidy, nitrofurantoinę, leki stosowane w leczeniu padaczki (np. fenytoinę i fenobarbital), inne leki miejscowo znieczulające, amiodaron oraz cymetydynę lub beta-adrenolityki. Większość tych interakcji nie ma istotnego znaczenia klinicznego podczas krótkotrwałego stosowania leku Emla zgodnie z zaleceniami.

Najczęstsze pytania pacjentów dotyczące stosowania Emla przed pobraniem krwi

Czy Emla całkowicie eliminuje ból?

Nie. Preparat znacząco zmniejsza ból związany z wkłuciem igły, jednak nie zawsze całkowicie go znosi.

Kiedy należy nałożyć krem przed pobraniem krwi?

Najlepiej około 60 minut przed planowanym badaniem, zgodnie z zaleceniami ChPL.

Czy można stosować Emla przed każdym pobraniem krwi?

Tak, jeśli nie występują przeciwwskazania, a preparat jest stosowany zgodnie z zaleceniami lekarza lub informacjami zawartymi w ulotce.

Czy plaster działa tak samo jak krem?

Tak. Substancje czynne leku Emla w plastrach są takie same jak w kremie. Plaster jest wygodniejszy w użyciu, ponieważ zapewnia odpowiednią ilość preparatu oraz opatrunek okluzyjny.

Czy Emla jest odpowiednia dla dzieci?

Tak, jednak dawkowanie i czas stosowania zależą od wieku dziecka. U najmłodszych pacjentów należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń zawartych w ulotce.

Czy można stosować w ciąży?

Dostępne dane wskazują, że sporadyczne stosowanie leku Emla w okresie ciąży nie jest związane ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia działań niepożądanych u płodu.

Bibliografia

W Wylecz.to opieramy się na EBM (Evidence Based Medicine) – medycynie opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.  Więcej o tym, jak dbamy o jakość naszych treści znajdziesz w Polityce Redakcyjnej Wylecz.to.

  1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Emla (lidokaina 2,5% + prylokaina 2,5%).

  2. Zhao L., Q. i P., Wang X. i wsp. Local analgesia for the relief of pain in children undergoing venipuncture and intravenous cannulation: a systematic review and network meta-analysis. BMC Anesthesiology. 2025.

  3. Shahid S., Florez I.D., Mbuagbaw L. i wsp. Efficacy and Safety of EMLA Cream for Pain Control Due to Venipuncture in Infants: A Meta-analysis. Pediatrics. 2019.


Więcej na ten temat