Strzelanie w uchu – jakie sa sposoby, co poamga na trzaski?

Jakie są przyczyny trzasków w uchu podczas przełykania, jedzenia, ziewania?

Najczęściej trzask lub kliknięcie w uchu podczas przełykania, ziewania albo jedzenia jest związane z otwieraniem trąbki słuchowej. Jest to naturalny mechanizm, który pozwala wyrównać ciśnienie w uchu środkowym.

Częstsze lub bardziej dokuczliwe trzaski mogą pojawić się, gdy trąbka słuchowa nie działa prawidłowo. Sprzyjają temu m.in.:

• katar, infekcja nosa lub zapalenie zatok – obrzęk błony śluzowej może utrudniać otwieranie trąbki słuchowej,
  
• alergiczny nieżyt nosa – obrzęk i stan zapalny w nosie mogą wpływać na jej funkcjonowanie,
  
• zmiana ciśnienia – np. po locie samolotem, nurkowaniu lub szybkiej zmianie wysokości,
  
• płyn w uchu środkowym – może pojawić się m.in. po infekcji i powodować uczucie zatkania, pogorszenie słuchu oraz trzaski,
  
• ruchy żuchwy – jeśli trzask występuje głównie przy otwieraniu ust lub żuciu, jego źródłem może być staw skroniowo-żuchwowy.

Czy strzelanie w uchu oznacza problemy z zatokami?

Samo strzelanie w uchu nie oznacza, że przyczyną są zatoki. Można jednak podejrzewać związek z chorobą nosa lub zatok, jeśli trzaskom towarzyszą objawy takie jak katar, niedrożność nosa, spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła, ucisk lub ból twarzy oraz objawy zapalenia zatok.

W takiej sytuacji mechanizm jest pośredni. Obrzęk błony śluzowej nosa i nosogardła może utrudniać otwieranie trąbki słuchowej. W efekcie przy przełykaniu śliny, ziewaniu lub żuciu pojawia się charakterystyczne kliknięcie, któremu może towarzyszyć uczucie zatkania lub ciśnienia w uchu. Choroby nosa i zatok, w tym infekcje i alergie, są wymieniane wśród czynników związanych z dysfunkcją trąbki słuchowej.

Na związek z nosem lub zatokami może wskazywać sytuacja, w której trzaski pojawiają się razem z katarem lub nasilają się w okresie infekcji, a następnie słabną wraz z ustępowaniem objawów. Nie pozwala to jednak samodzielnie rozpoznać przyczyny.

Jeżeli strzelanie utrzymuje się mimo ustąpienia kataru albo towarzyszy mu niedosłuch, szum uszny, ból lub zawroty głowy, warto skonsultować się z laryngologiem. Takie objawy mogą wskazywać na problem dotyczący samego ucha lub trąbki słuchowej, niezależnie od zatok.

Czy to groźny objaw? Czy strzelanie w uchu samo przejdzie?

Samo, krótkotrwałe kliknięcie pojawiające się przy przełykaniu lub ziewaniu zwykle nie jest objawem groźnej choroby. Może być po prostu efektem prawidłowego otwierania trąbki słuchowej.

Jeśli strzelanie pojawiło się po katarze, infekcji nosa lub po zapaleniu zatok, może utrzymywać się jeszcze przez pewien czas po ustąpieniu głównych objawów. Obrzęk błony śluzowej może bowiem zaburzać funkcję trąbki słuchowej także wtedy, gdy infekcja już się kończy.

Łagodna dysfunkcja trąbki słuchowej często ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni, natomiast jeśli utrzymuje się dłużej, szczególnie przez kilka tygodni, wymagają oceny lekarskiej.

Można spróbować przyspieszyć ustępowanie objawów poprzez częste przełykanie, ziewanie i żucie. Pomocne może być również picie wody. Jeżeli przyczyną jest choroba nosa, leczenie tej choroby może poprawić funkcję trąbki słuchowej.
Nie należy jednak stosować leków wyłącznie dlatego, że w uchu pojawia się trzask. Postępowanie powinno zależeć od przyczyny.

Szczególnej uwagi wymaga nagłe pogorszenie słuchu, zwłaszcza jednostronne. Ni należy zakładać, że jest ono skutkiem zatkania ucha lub problemu z trąbką słuchową. Nagła utrata słuchu wymaga szybkiej oceny i badania audiometrycznego.

Jak się pozbyć uczucia strzelania w uchu?

Nie ma jednego sposobu na pozbycie się strzelania, ponieważ trzeba najpierw ustalić, dlaczego trąbka słuchowa nie działa prawidłowo albo skąd pochodzi kliknięcie. Jeśli objawy pojawiają się podczas infekcji nosa lub przy katarze, można przede wszystkim zadbać o oczyszczanie nosa.

Płukanie nosa roztworem soli pomaga usuwać wydzielinę i może łagodzić objawy chorób nosa i zatok.

Przy łagodnych objawach związanych z trąbką słuchową pomocne może być:

• częste przełykanie śliny,
  
• ziewanie,
  
• żucie gumy,
  
• picie wody,
  
• delikatne wykonywanie manewru wyrównującego ciśnienie, jeśli nie powoduje bólu.

Podczas lotu szczególnie przydatne jest przełykanie, ziewanie i żucie podczas zmiany wysokości. Jeśli stosuje się manewr Valsalvy, powinien być wykonywany delikatnie. Zbyt silne zwiększanie ciśnienia nie jest potrzebne.

Również przy smarkaniu należy unikać bardzo silnego wydmuchiwania nosa. Mocne zwiększanie ciśnienia w nosogardle może nasilać nieprzyjemne odczucia w uchu.

Jeśli trzaski utrzymują się mimo ustąpienia objawów z nosa, często powracają albo towarzyszy im niedosłuch, leczenie samego kataru może nie wystarczyć. W takiej sytuacji potrzebna jest ocena ucha środkowego i funkcji trąbki słuchowej.

Jakie badania wykonać przy częstym strzelaniu w uchu?

Przy sporadycznym klikaniu bez innych objawów zwykle nie ma potrzeby wykonywania rozbudowanej diagnostyki. Jeśli jednak strzelanie jest częste, utrzymuje się lub towarzyszą mu inne dolegliwości, pierwszym krokiem jest badanie laryngologiczne.

W zależności od objawów lekarz może zalecić:

• otoskopię – ocenę przewodu słuchowego i błony bębenkowej,
  
• audiometrię – gdy pojawia się pogorszenie lub przytłumienie słuchu,
  
• tympanometrię – gdy podejrzewa się problem z uchem środkowym lub trąbką słuchową,
  
• badanie nosa i nosogardła, a w wybranych przypadkach endoskopię nosa – gdy występuje przewlekły katar, niedrożność nosa lub objawy zatok,
  
• dodatkową diagnostykę laryngologiczną, jeśli pojawiają się szum uszny, zawroty głowy, ból lub inne objawy dotyczące ucha.

Tympanometria pozwala ocenić m.in. warunki panujące w uchu środkowym i może pomóc wykryć zaburzenia związane z jego wentylacją. W wybranych ośrodkach wykonuje się również testy funkcji trąbki słuchowej. Nie ma natomiast podstaw do wykonywania tomografii zatok tylko dlatego, że ucho strzela. W przypadku zapalenia zatok badania obrazowe nie są rutynowo zalecane przy typowym ostrym przebiegu, jeśli nie ma podejrzenia powikłania lub innej przyczyny objawów.

Pytania, które zadają pacjenci

Jaki specjalista najlepiej zajmuje się problemami ze strzelaniem w uchu?
Najbardziej odpowiednim specjalistą jest laryngolog, czyli otorynolaryngolog. Może ocenić ucho, błonę bębenkową, nos i nosogardło oraz sprawdzić, czy objawy mogą być związane z trąbką słuchową. W razie potrzeby może zlecić audiometrię lub tympanometrię.

Czy krople do uszu pomagają na strzelanie w uchu?

Zwykle nie. Krople do uszu działają przede wszystkim w przewodzie słuchowym i nie docierają do trąbki słuchowej ani do ucha środkowego. Błona bębenkowa oddziela przewód słuchowy od ucha środkowego, dlatego krople nie usuwają przyczyny trzasków związanych z funkcją trąbki słuchowej.

Czy strzelanie w uchu po locie samolotem jest normalne?

środkowym. Podczas zmiany wysokości trąbka słuchowa musi okresowo się otwierać, aby wyrównać ciśnienie po obu stronach błony bębenkowej. Jeśli po locie utrzymuje się silny ból, wyraźne pogorszenie słuchu, zawroty głowy lub wyciek z ucha, potrzebna jest konsultacja.

Czy strzelanie w uchu może pochodzić od stawu szczękowego?

Tak. Jeśli trzask pojawia się przede wszystkim przy otwieraniu ust, żuciu lub innych ruchach żuchwy, jego źródłem może być staw skroniowo-żuchwowy. Szczególnie istotne są wtedy dodatkowe objawy, takie jak ból przed uchem, napięcie mięśni żuchwy lub ograniczenie jej ruchomości.

Czy strzelanie w uchu może oznaczać pogorszenie słuchu?

Samo kliknięcie nie oznacza utraty słuchu. Jeśli jednak razem ze strzelaniem pojawia się wyraźne pogorszenie słuchu, szczególnie nagłe i jednostronne, wymaga to szybkiej oceny lekarskiej i badania słuchu.