Dziecko poci się w nocy – jakie są przyczyny?

Czy dziecko powinno pocić się w nocy? Kiedy to jest normalne?

Pocenie się jest fizjologicznym mechanizmem termoregulacji. Pocenie się w nocy jest całkowicie normalne w sytuacjach, gdy temperatura w sypialni przekracza tę optymalną – czy to ze względu na popełniane przez nas samych błędy, czy też ze względu na panującą upalną pogodę.

Przyczyna nadmiernej potliwości w nocy może być różna w różnych grupach wiekowych. Niemowlęta i młodsze dzieci mają jeszcze niedojrzałe mechanizmy termoregulacji, dzieci te nie mają też jeszcze umiejętności odpowiedniego zareagowania na przegrzanie – nie są w stanie same się rozebrać ze zbyt gorącej piżamki, a małe niemowlaki nie potrafią także zrzucić z siebie koca czy kołderki.

W grupie starszych, aktywnych dzieci oraz nastolatków przyczyną nocnych potów może być wzmożona aktywność fizyczna przed snem. W grupie nastolatków za nadmierną potliwość, w tym nocną, odpowiedzialne mogą być zmiany hormonalne zachodzące w dojrzewającym organizmie. Należy wziąć pod uwagę, że u części dzieci występuje rodzinna skłonność do nadmiernego pocenia się.

Dziecko poci się w nocy bez gorączki – co może być przyczyną?

Najczęstszą przyczyną pocenia się w nocy jest przegrzewanie dziecka. Optymalna tem-peratura powietrza w sypialni dziecka to 18–20 stopni C. Wielu rodziców o tym zapomina – często okazuje się, że sypialnie dzieci są zbyt rzadko wietrzone, a kaloryfery rozgrzane do maksimum. Błędem jest także ubieranie dziecka w kilka warstw ubrań, w polarowe, nieprzewiewne piżamki i pajacyki lub w ciepłe śpiworki, których dziecko nie jest w stanie samo zdjąć, gdy jest mu zbyt gorąco.

Jeżeli pocenie nie wynika z przegrzewania, do częstszych przyczyn należą:

• predyspozycje rodzinne do nadmiernego pocenia się,
  
• intensywny wysiłek fizyczny przed snem,
  
• infekcje przebiegające bez gorączki,
  
• lęki nocne,
  
• u nastolatków – zmiany hormonalne związane z okresem dojrzewania.

Rzadziej nadmierna potliwość może towarzyszyć chorobom przewlekłym i zaburzeniom ogólnoustrojowym, m.in. przewlekłym stanom zapalnym, niedokrwistości, zaburzeniom hormonalnym, takim jak nadczynność tarczycy, oraz zaburzeniom gospodarki węglowodanowej, w tym hipoglikemii.

Bardzo rzadko nocne poty mogą być związane z poważniejszymi chorobami, takimi jak gruźlica, niewydolność serca czy choroby hematologiczne – białaczki i chłoniaki. W takich sytuacjach pocenie zwykle nie jest jedynym objawem, dlatego znaczenie mają również inne dolegliwości i ogólny stan dziecka.

Dziecko poci się w nocy z gorączką – co może być przyczyną?

Pocenie się w nocy przy gorączce najczęściej ma związek z infekcją. Pojawia się szczególnie wtedy, gdy temperatura ciała zaczyna się obniżać – organizm oddaje wówczas nadmiar ciepła przez rozszerzenie naczyń skóry i zwiększenie wydzielania potu.

Samo pocenie się nie pozwala jednak określić, czy infekcja ma łagodny, czy poważniejszy przebieg. Ważniejsze jest to, jak długo utrzymuje się gorączka, jak wysoką osiąga temperaturę i jak dziecko czuje się pomiędzy jej epizodami. Znaczenie mają również objawy towarzyszące, takie jak kaszel, ból gardła, duszność, wymioty, biegunka czy ból.

Jeżeli gorączka i nocne pocenie ustępują wraz z infekcją, a dziecko wraca do swojego zwykłego samopoczucia, zwykle nie ma powodu, aby traktować samo pocenie jako osobny problem. Jeśli gorączka utrzymuje się, nawraca lub towarzyszą jej niepokojące objawy, dziecko powinien ocenić lekarz.

Kiedy nocne poty u dziecka mogą być objawem choroby?

Nocne poty, którym nie towarzyszą inne objawy, takie jak osłabienie, bladość, zmiana zachowania dziecka, chudnięcie itp., wymagają spokojnej obserwacji. Często okazuje się, że problem szybko da się rozwiązać poprzez zapewnienie dziecku odpowiednich warunkach do snu. Niepokój pojawia się, gdy problem przewleka się mimo braku przegrzewania i spokojnego wyciszenia przed snem.

Kiedy zgłosić nocne poty u dziecka pediatrze?

Nocne poty wymagają zgłoszenia lekarzowi, jeśli:

• problem ma bardzo znaczne nasilenie, tzn. dziecko wymaga kilkukrotnego przebierania w nocy,
  
• problem przewleka się mimo normalizacji temperatury w sypialni oraz adekwatnego ubioru,
  
• obserwuje się dodatkowe objawy, takie jak np. osłabienie, bladość lub sinica, utrata masy ciała, nawracające stany podgorączkowe lub gorączka, utraty przytomności,
• dolegliwości bólowe, powiększenie węzłów chłonnych, nadmierne oddawanie moczu.

Co zrobić, gdy dziecko poci się w nocy?

Jeśli dziecko obudzi się spocone i woła rodziców, warto zadbać o jego komfort. Mokrą piżamę można przebrać, a jeśli wilgotna jest również pościel – wymienić ją na suchą. Gdy spocona jest tylko jedna strona kołdry, wystarczy odwrócić ją na drugą stronę. Przy niewielkiej potliwości, gdy dziecko śpi spokojnie, nie ma potrzeby go wybudzać.
W kolejnych dniach warto obserwować malucha czy ma prawidłowy apetyt i energię jak zwykle oraz czy nocne pocenie nie wpływa na jakość snu. Można też zanotować, jak często dochodzi do takich epizodów i czy pojawiają się one przez kilka kolejnych nocy.

Czy jeśli dziecko poci się w nocy, trzeba zrobić badania? Jakie?

Tok diagnostyki ustala pediatra po zebraniu dokładnego wywiadu i zbadaniu dziecka. Podstawowymi badaniami będą:

• morfologia,
  
• rozmaz ręczny krwi,
  
• stężenie witaminy D3,
  
• stężenie glukozy we krwi,
  
• TSH.

Dalsza diagnostyka zależy od obrazu klinicznego.