DHEA-S – badanie – kiedy wykonać, jakie są normy i wyniki?

Brak zdjęcia

12 stycznia 2018

Badanie stężenia DHEA-S (siarczan dehydroepiandrosteronu, DHEA-SO4) wykonuje się przy podejrzeniu: guzów wirylizujących, wrodzonego przerostu nadnerczy oraz w razie istnienia bloków metabolicznych. Jego prekursor – DHEA – produkowany jest przez nadnercza. Normy DHEA-S zależą od płci oraz okresu życia. Podwyższone stężenie tego androgenu we krwi może wskazywać np. na raka nadnerczy. Co z kolei oznacza niskie DHEA-S?

Czym jest DHEA-S?

Siarczan dehydroepiandrosteronu (DHEA-S, Dehydroepiandrosterone sulfate, DHEA-SO4, siarczan DHEA) powstaje wskutek przekształcenia dehydroepiandrosteronu (DHEA) w siarczan w wątrobie i nerkach. Jest to androgen uzupełniający pulę hormonów produkowanych w narządach płciowych i syntetyzowany przez korę nadnerczy.

DHEA może zostać przekształcony w testosteron, dlatego jego poziom fizjologicznie wzrasta w okresie dojrzewania, a największe stężenie osiąga około 30. roku życia. Jego wytwarzanie jest kontrolowane m.in. przez ACTH (hormon adrenokortykotropowy).

U kobiet z DHEA powstaje w tkance tłuszczowej estrogen (po menopauzie DHEA jest jego głównym źródłem).

DHEA-S – badanie siarczanu dehydroepiandrosteronu

Najczęstsze wskazania do badania DHEA-S obejmują stany, w których u kobiet występują cechy męskie, m.in. nadmierny rozrost włosów, obniżenie głosu, zwiększenia masy mięśniowej.

U mężczyzn nadmiar hormonów płciowych powoduje:

Bardzo duże stężenia DHEA i DHEA-S występują w: raku nadnerczy, guzach wirylizujących nadnerczy (czyli takich, które powodują wystąpienie cech męskich u kobiet), wrodzonym przeroście nadnerczy.

DHEA-S – przygotowanie i przebieg badania

Do zbadania poziomu DHEA-S należy pobrać krew żylną. Materiał pozyskiwany jest zazwyczaj z żył najlepiej widocznych i zlokalizowanych w dole łokciowym, u dzieci natomiast stosuje się małe nacięcie nożem lekarskim (lancetem) na skórze w celu wywołania niewielkiego krwawienia. Otrzymaną próbkę wysyła się do analizy.

Nie ma szczególnych wskazań dla panów, co do przygotowania pacjenta przed badaniem. Natomiast jeśli chodzi o kobiety, pacjentka powinna zostać poinformowana o planowanym terminie badania. Nie zaleca się bowiem oznaczania DHEA-S w trakcie menstruacji. Badanie najlepiej wykonać tydzień przed lub po miesiączce.

DHEA-S – normy DHEA-SO4

Wartości referencyjne stężenia DHEA-S we krwi zależą od płci: dla kobiet: 2–10 μmol/l (75–370 μg/dl), dla mężczyzn: 3–12 μmol/l (110–470 μg/dl).

Warto pamiętać, że normy DHEA-S są zależne również od okresu życia, np. stężenie tego hormonu jest najwyższe po okresie dojrzewania. U noworodków poziom DHEA-S również będzie wyższy. Sprawa ma się podobnie u młodzieży w okresie dojrzewania. Dopiero z wiekiem poziom opisywanego androgenu spada.

Wyższe normy siarczanu dehydroepiandrosteronu będą występowały również u osób zażywających suplementy z DHEA.

Wynik badania DHEA-S – podwyższony i obniżony

W guzach nadnerczy lub guzach jajnika wydzielających androgeny mamy do czynienia z wysokim DHEA-S. Poziom hormonu przekracza wówczas 21,8 μmol/l (800 μg/dl).

Zbyt wysokie stężenie siarczanu dehydroepiandrosteronu jest jedną z najbardziej charakterystycznych cech wrodzonego przerostu nadnerczy.

Z kolei wartości DHEA-S poniżej normy mogą świadczyć o niedoczynności kory nadnerczy (np. choroba Addisona), co wiąże się z obniżonym poziomem innych hormonów nadnerczowych.

Może to być także objaw:

  • infekcji grzybiczych, wirusowych lub bakteryjnych nadnerczy,
  • chorób autoimmunologicznych.

Niskie DHEA-S może być również objawem nacieku nowotworowego na nadnercza.

Opublikowano: ; aktualizacja: 14.01.2018

Oceń:
4.3


Może cię

Wideo – Wrodzony przerost nadnerczy (zespół nadnerczowo-płciowy)

Wrodzony przerost nadnerczy, bo tak brzmi właściwa nazwa tego schorzenia, jest to genetycznie uwarunkowane zaburzenie ...

Laparoskopia

Laparoskopia to badanie służące do oceny jamy otrzewnej, narządów położonych wewnątrzotrzewnowo (np. wątroba, pęcherzyk żółciowy, ...

Przerost nadnerczy

„Przerost nadnerczy” jest pojęciem nieco nieprecyzyjnym, najczęściej stosuje się go w odniesieniu do wrodzonego przerostu ...

Dieta dla osób leczonych onkologicznie

Wśród wielu czynników, które inicjują powstawania nowotworów żywienie odgrywa bardzo ważną rolę. Prawidłowe odżywianie może ...

Wrodzony przerost nadnerczy – przyczyny, objawy, leczenie

Wrodzony przerost nadnerczy to genetycznie uwarunkowana choroba, której istotą jest niedobór lub brak enzymu uczestniczącego ...

Objawy andropauzy

Andropauza, którą przechodzą mężczyźni to odpowiednik przekwitania u kobiet. Objawy andropauzy, czyli przemian hormonalnych w ...

Niedoczynność nadnerczy

Niedoczynność nadnerczy to stan, w którym ilość hormonów produkowanych przez nadnercza niezbędna do zapewnia prawidłowego ...

Choroba Addisona

Choroba Addisona jest to pierwotna niedoczynność kory nadnerczy. Słowo "pierwotna" oznacza, że proces chorobowy toczy ...

Wideo – Nowotwory układu moczowo-płciowego

Nowotwory układu moczo-płciowego obejmują głównie: nowotwory złośliwe męskich narządów płciowych: gruczołu krokowego, jądra, prącia, (złośliwe ...

Wideo – Hormony kory i rdzenia nadnerczy

Nadnercza są to gruczoły wydzielania wewnętrznego położone ponad górnym biegunem nerki. Składają się z kory ...

Nadmiar męskich hormonów

Nadmiar męskich hormonów (nadmierna androgenizacja) wpływa niekorzystnie na organizm kobiety. Zaburza prawidłową owulację. Jest przyczyną ...

Dehydroepiandrosteron – wysoki i niski poziom – co to znaczy, jakie są objawy?

Hormon sterydowy, jakim jest dehydroepiandrosteron (DHEA), produkowany jest w głównej mierze przez nadnercza. Należy on ...

Komentarze (0)