Soczewki kontaktowe multifokalne – co to jest i jak działają?
Soczewki progresywne, inaczej określane jako multifokalne lub wieloogniskowe, to szczególny rodzaj soczewek optycznych, przeznaczony dla osób borykających się z prezbiopią, czyli starczowzrocznością.
Wyróżniają się one specjalną konstrukcją, dzięki której osoba je użytkująca dobrze widzi zarówno z dalekiej, jak i bliskiej odległości.
Jak to możliwe? Zawierają one kilka stref optycznych o różnej mocy, co umożliwia lepsze dopasowanie do danej sytuacji, a także do indywidualnej wady pacjenta. Światło docierające do oka przez taką soczewkę jest rozdzielane i przetwarzane przez mózg, który wybiera najbardziej odpowiedni obraz w zależności od aktualnej potrzeby. Charakteryzuje je także dodatkowy parametr – addycja, czyli różnica między mocą korekcji do bliży i do dali.
Wyróżniamy kilka typów soczewek progresywnych:
koncentryczne – pierścienie o zmiennej mocy, do widzenia bliskiego i dalekiego, ułożone są naprzemiennie na całej powierzchni soczewki;
asferyczne – peryferyjny obszar soczewki przeznaczony jest do widzenia dalekiego, a centralny do bliskiego.
W soczewkach multifokalnych poszczególne strefy połączone są ze sobą tzw. obszarem progresji, do tzw. widzenia pośredniego, którego moc określa wspomniana wcześniej addycja.
Przeczytaj również:
Okulary ajurwedyjskie – co to jest, jak działają, czy szkodą, jakie kupić?
Czy soczewki multifokalne działają tak samo jak okulary progresywne?
Okulary progresywne i soczewki multifokalne mają to samo zadanie, a mianowicie zapewnienie wyraźnego widzenia bez względu na odległość. Ich sposób działania jednak dość znacząco się różni.
Klasyczne szkła progresywne w okularach to tak naprawdę kilka par w jednej. Wykorzystują pionowy gradient mocy, z reguły w górnej części są one dopasowane do widzenia z daleka, a w dolnej z bliska, użytkownik więc musi nauczyć się, w którą część patrzeć w danym momencie, by widzieć wyraźnie.
Z kolei soczewki multifokalne płynnie łączą korekcję wzroku na różnych odległościach. Wszystkie strefy widzenia znajdują się na całej powierzchni soczewki i działają jednocześnie, dzięki czemu soczewki te nie wymagają zmiany pozycji głowy czy kąta patrzenia. W tym przypadku to nasz mózg filtruje docierające sygnały i decyduje, który obraz jest najbardziej właściwy. Czasem, zwłaszcza na początku ich użytkowania, wiąże się to z nieco niższą ostrością widzenia niż w przypadku klasycznych szkieł progresywnych.
Można więc powiedzieć, że okulary progresywne są rozwiązaniem w większym stopniu skupiającym się na mechanice niż na neurologicznym aspekcie widzenia.
Adaptacja do soczewek multifokalnych – czy jest trudniejsza niż do progresów?
Adaptacja do progresywnych soczewek kontaktowych jest kwestią indywidualną i wbrew pozorom nie jest trudniejsza niż w przypadku okularów, może jednak wymagać od nas nieco większej cierpliwości. Wszystko dlatego, że w przypadku okularów progresywnych użytkownik musi nauczyć się, jak prawidłowo ustawiać głowę i oczy, by korzystać z poszczególnych części szkieł.
Z kolei w przypadku soczewek multifokalnych ma miejsce tzw. adaptacja neurologiczna – proces, w którym nasz układ wzrokowy i mózg stopniowo uczą się funkcjonować w warunkach tzw. widzenia jednoczesnego. Ostre widzenie jest kwestią prawidłowej interpretacji docierających do mózgu bodźców wzrokowych z poszczególnych stref optycznych. Początkowo może to wiązać się z subtelnym zamgleniem obrazu, jednak regularne noszenie soczewek sprawia, że mózg szybciej uczy się tłumić nieostre obrazy i przyzwyczaja się do nowego sposobu widzenia. Proces ten może trwać od kilku dni do kilku tygodni w zależności od indywidualnej wrażliwości naszego układu nerwowego, cierpliwości użytkownika oraz tego jak precyzyjnie zostały dobrane poszczególne parametry soczewki.
Przeczytaj również:
USG gałki ocznej – na czym polega i kiedy się je wykonuje?
Jak dobrać soczewki multifokalne – na co zwrócić uwagę przed zakupem?
By korzystanie z soczewek multifokalnych było wygodne i zapewniało odpowiedni komfort widzenia, powinny one zostać dobrane przez specjalistę – okulistę lub optometrystę. Przy ich doborze kluczowe jest uwzględnienie takich czynników jak:
wada wzroku przy widzeniu w dal,
wada wzroku przy widzeniu z bliska,
addycja,
wielkość źrenicy,
styl życia pacjenta (inny rozkład stref będzie komfortowy dla osób aktywnych fizycznie, inny dla tych pracujących głównie przed komputerem),
materiał soczewki (soczewki hydrożelowe, soczewki silikonowo-hydrożelowe itd.),
tryb noszenia (wyróżniamy zarówno jednodniowe jak i tygodniowe czy miesięczne soczewki progresywne),
poziom nawilżenia oka (wraz z wiekiem zmniejsza się wydajność filmu łzowego, co może wpływać na komfort oczu).
Jeżeli tylko istnieje taka możliwość, warto przed podjęciem ostatecznej decyzji skorzystać z tzw. soczewek próbnych i zweryfikować komfort użytkowania. Czasem konieczne jest kilka wizyt u specjalisty, zanim wybór okaże się w 100% trafiony.
Dla kogo soczewki multifokalne będą dobrym wyborem?
Soczewki progresywne nie są rozwiązaniem uniwersalnym. Najpierw specjalista musi zweryfikować, czy nasza wada wzroku dopuszcza takie rozwiązanie oraz czy nie istnieją inne przeciwwskazania do ich noszenia. Nie sprawdzą się one m.in. u osób z silnym astygmatyzmem lub dużą wadą wzroku, a także z zespołem suchego oka.
Dla kogo soczewki progresywne są najbardziej polecane? Głównie dla osób:
aktywnych, np. uprawiających sport,
pracujących w dynamicznym środowisku,
dla których noszenie okularów stanowi spore utrudnienie w funkcjonowaniu,
podróżujących,
u których okulary progresywne powodują dyskomfort,
które są w stanie zaakceptować nieco mniej wyraźne widzenie niż w przypadku okularów progresywnych,
których mózg łatwo adaptuje się do zmian w warunkach widzenia.
Przeczytaj również:
Mroczki przed oczami – kiedy występują, jak się ich pozbyć?
Zalety i wady soczewek multifokalnych w porównaniu do okularów progresywnych
Zarówno soczewki multifokalne jak i okulary progresywne posiadają swoje wady i zalety. Ich porównanie to tak naprawdę wybór między swobodą i wygodą, jaką dają soczewki progresywne, a maksymalną precyzją widzenia, która jest możliwa do osiągnięcia tylko w przypadku okularów progresywnych.
Multifokalne soczewki kontaktowe nie będą idealnym rozwiązaniem, jeśli zależy nam na wyraźnym widzeniu w każdych warunkach, nie zapewniają bowiem doskonałej ostrości m.in. przy czytaniu książki o bardzo drobnej czcionce czy w słabym oświetleniu. W zamian gwarantują jednak dyskrecję i maksymalny komfort użytkowania nawet w ruchu. Charakteryzują się także dobrą ostrością widzenia, bez zniekształceń na obrzeżach, także z odległości pośrednich.
Warto przy tym pamiętać, że użytkowanie soczewek kontaktowych wymaga odpowiedniej pielęgnacji oka, zwłaszcza w przypadku soczewek wielorazowych, jednak eliminuje problemy odbicia światła czy zaparowanych szkieł, na które często narzekają właściciele okularów.
Jeżeli tylko masz możliwość – przetestuj obie opcje i wybierz rozwiązanie, które najbardziej będzie odpowiadać Twoim indywidualnym potrzebom.
