Ważne: dostępne w Polsce produkty lecznicze z mepiraminą mają postać aerozoli do nosa i zawierają również fenylefrynę. Dlatego, jeśli nie zaznaczono inaczej, przedstawione w artykule informacje o wskazaniach, dawkowaniu, działaniach niepożądanych, interakcjach i przeciwwskazaniach odnoszą się do preparatów złożonych zawierających obie te substancje.
Mepiramina – co to jest i jak działa?
Mepiramina (znana też jako pirylamina) to lek przeciwhistaminowy, który działa jako odwrotny agonista receptorów histaminowych H1. Wiąże się z nimi i stabilizuje je w stanie nieaktywnym. Jednocześnie ogranicza możliwość przyłączenia się histaminy, która odpowiada za rozwój takich objawów alergii, jak świąd, zaczerwienienie, obrzęk czy zwiększona przepuszczalność naczyń krwionośnych.
Lek nie usuwa przyczyny alergii ani nie zatrzymuje całej reakcji alergicznej, lecz łagodzi objawy zależne od działania histaminy na receptory H1. Mepiramina jest metabolizowana głównie w wątrobie, a jej metabolity są następnie usuwane z organizmu.
Przeczytaj również:
Płukanie zatok – jakie są wskazania? Czym, kiedy i jak płukać zatoki?
Kiedy stosować mepiraminę?
Jak zaznaczono wyżej, w Polsce mepiramina jest składnikiem złożonych aerozoli do nosa, w których występuje razem z fenylefryną. Preparaty te stosuje się krótkotrwale w leczeniu nieżytu nosa, w tym nieżytu alergicznego, oraz zapalenia zatok. Mepiramina działa przeciwhistaminowo, natomiast fenylefryna obkurcza naczynia krwionośne błony śluzowej, dzięki czemu zmniejsza jej przekrwienie i ułatwia oddychanie.
W niektórych krajach dostępne są również kremy z mepiraminą. Stosuje się je w celu łagodzenia świądu i innych miejscowych dolegliwości skórnych powstałych po ukąszeniach lub użądleniach owadów oraz po kontakcie z pokrzywą.
Mepiramina wchodzi ponadto w skład niektórych zagranicznych leków złożonych przeznaczonych do łagodzenia dolegliwości menstruacyjnych. Przykładem jest dostępny w Stanach Zjednoczonych Midol Complete, zawierający również paracetamol i kofeinę.
Preparaty zawierające mepiraminę mogą być stosowane u osób dorosłych oraz dzieci powyżej 6. roku życia. W przypadku młodszych pacjentów używanie mepiraminy nie jest wskazane. Należy stosować po 2 dawki aerozolu do każdego przewodu nosowego co 4 do 6 godzin (czas półtrwania wynosi 3 godziny). Preparatu nie należy stosować częściej niż 5 razy na dobę ani dłużej niż przez 3 dni.
Stosowanie mepiraminy jest niewskazane w przypadku osób z występującą astmą lub wysychającym nieżytem nosa.
Czy mepiraminę można stosować podczas karmienia piersią?
Zgodnie z charakterystykami omawianych produktów leczniczych nie należy ich stosować w okresie karmienia piersią. Wynika to z braku wystarczających danych dotyczących przenikania substancji czynnych do mleka kobiecego.
Po jakim czasie mepiramina zaczyna działać?
W przypadku doustnego podania mepiramina zaczyna działać po około 30 minutach do godziny. Substancja czynna osiąga maksymalne stężenie po 1-2 godzinach. W przypadku aplikacji donosowej efekt działania jest dużo szybszy. Pacjent odczuwa go już po 5-10 minutach od zastosowania.
Jak długo działa mepiramina?
W przypadku podania donosowego w formie aerozolu mepiramina utrzymuje działanie od 4 do 6 godzin.
Przeczytaj również:
Zespół przewlekłego spływania wydzieliny po tylnej ścianie gardła – przyczyny, objawy, leczenie
Jakie działania niepożądane może powodować mepiramina?
Mepiramina, podobnie jak inne leki przeciwhistaminowe pierwszej generacji, może powodować senność, uspokojenie, zawroty i ból głowy, osłabienie oraz pogorszenie koncentracji. U niektórych osób mogą wystąpić także objawy związane z jej działaniem przeciwcholinergicznym, takie jak suchość błon śluzowych.
W charakterystykach omawianych preparatów wymieniono działania niepożądane, których częstość występowania jest nieznana. Są to:
tachykardia, kołatanie serca i zaburzenia rytmu serca;
ból i zawroty głowy, senność, uspokojenie, bezsenność oraz osłabienie;
nudności, wymioty, biegunkę i zaparcia;
podwyższenie ciśnienia tętniczego;
podrażnienie, suchość i przekrwienie błony śluzowej nosa;
polekowy nieżyt nosa, zwłaszcza podczas zbyt długiego stosowania.
Zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak tachykardia i nadciśnienie, mogą być związane przede wszystkim z obecnością fenylefryny.
Preparaty zawierające mepiraminę mogą wywierać niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Jeśli pojawią się senność, zawroty głowy, zaburzenia koncentracji lub spowolnienie reakcji, nie należy prowadzić pojazdów. Ewentualną zmianę leku należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.
Przeczytaj również:
Inhalacje na katar i zatkany nos – jak i czym je robić, by przyniosły ulgę?
Czy produkty lecznicze z mepiraminą wchodzą w interakcje z innymi lekami?
Omawiane preparaty mogą wchodzić w interakcje z innymi lekami, dlatego przed rozpoczęciem ich stosowania należy poinformować lekarza lub farmaceutę o wszystkich przyjmowanych produktach leczniczych.
Szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania:
leków nasennych, uspokajających i innych substancji hamujących czynność ośrodkowego układu nerwowego;
leków o działaniu przeciwcholinergicznym, takich jak atropina;
trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych, takich jak amitryptylina, doksepina i klomipramina;
inhibitorów monoaminooksydazy (MAO);
niektórych beta-adrenolityków, np. esmololu.
Preparatów z mepiraminą i fenylefryną nie należy stosować jednocześnie z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi. Po zakończeniu przyjmowania inhibitora MAO należy zachować co najmniej 14-dniową przerwę, chyba że lekarz zaleci inaczej. Niektóre beta-adrenolityki mogą natomiast nasilać działanie fenylefryny i zwiększać ryzyko znacznego wzrostu ciśnienia tętniczego.
Mepiramina może również osłabiać skuteczność pitolisantu – odwrotnego agonisty receptora histaminowego H3 stosowanego między innymi w leczeniu narkolepsji. Zgodnie z charakterystyką pitolisantu należy unikać łączenia go z lekami przeciwhistaminowymi H1 przenikającymi do mózgu, do których należy mepiramina.
Mepiramina może nasilać hamujący wpływ alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy, zwiększając ryzyko senności i pogorszenia sprawności psychomotorycznej. Podczas leczenia nie należy spożywać alkoholu.
Jakie są przeciwwskazania do stosowania mepiraminy?
Przeciwwskazania zależą od postaci i składu konkretnego produktu leczniczego. Omawianych w artykule aerozoli do nosa nie należy stosować:
w przypadku nadwrażliwości na mepiraminę, fenylefrynę lub którąkolwiek substancję pomocniczą;
u dzieci poniżej 6. roku życia;
u osób z astmą;
u pacjentów z wysychającym nieżytem nosa;
podczas ciąży i karmienia piersią.
Szczególnej ostrożności wymagają między innymi pacjenci z chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, nadczynnością tarczycy, jaskrą z wąskim kątem przesączania lub rozrostem gruczołu krokowego. Są to jednak środki ostrożności, a nie bezwzględne przeciwwskazania.
Przeczytaj również:
Aromaterapia – na czym polega? Sposoby korzystania, zalety
Jak długo można stosować mepiraminę?
Omawianych aerozoli do nosa nie należy stosować częściej niż 5 razy na dobę ani dłużej niż przez 3 dni. Jeżeli po tym czasie objawy nie ustąpią lub się nasilą, należy skonsultować się z lekarzem.
Przedłużone stosowanie preparatu może powodować przekrwienie błony śluzowej i polekowy nieżyt nosa.
Szczególnej ostrożności wymagają pacjenci z chorobami serca, nadciśnieniem tętniczym, cukrzycą, guzem chromochłonnym, nadczynnością tarczycy, rozrostem gruczołu krokowego lub jaskrą z wąskim kątem przesączania. Osoby te powinny skonsultować zastosowanie preparatu z lekarzem lub farmaceutą.
Czy mepiramina jest dostępna bez recepty?
Aerozole Sinumedin i Envil katar są w Polsce dostępne bez recepty. Można je kupić w aptekach stacjonarnych i internetowych, jednak cena oraz dostępność mogą się różnić w zależności od apteki i wielkości opakowania.
