Badania prenatalne

Badania prenatalne, czyli takie które są wykonywane w trakcie ciąży, przed narodzinami dziecka mają na celu kontrolowanie dobrostanu płodu i przyszłej mamy, a także wykrycie ewentualnych wad płodu. wykonuje się badania nieinwazyjne (np. test podwójny i potrójny) oraz badania inwazyjne (np. amniopunkcja, kordocenteza, biopsja kosmówki).

Badania w I trymestrze ciąży

Niektóre badania są wykonywane rutynowo u każdej ciężarnej, pozostałe tylko w tzw. grupie zwiększonego ryzyka. Dzięki odpowiednim rozporządzeniom Ministra Zdrowia oraz wytycznym Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, każdy doświadczony lekarz sprawujący opiekę nad ciężarną wie dokładnie kiedy wykonać które badania i w jakich sytuacjach może być wskazane poszerzenie diagnostyki o dodatkowe procedury.

Pierwsza wizyta kobiety, która ma podejrzenia, że jest w ciąży u lekarza ginekologa powinna mieć miejsce przed 10 tygodniem ciąży, przyjmując za dzień początkowy pierwszy dzień wystąpienia ostatniej miesiączki.

Zazwyczaj pierwszą rzeczą, którą lekarz wykona, będą działania mające na celu potwierdzenie obecności zarodka w jamie macicy. Należy się liczyć z możliwością pobrania krwi, aby oznaczyć poziom hormonu zwanego gonadotropiną kosmówkową. Ten sam hormon jest podstawą testów zakupionych w aptece, natomiast stężenie tej substancji we krwi jest dużo bardziej precyzyjne i pewne.

USG przezpochwowe

Następnym krokiem będzie zapewne wykonanie badania USG przezpochwowego, dzięki któremu można zobrazować prawidłową lokalizację ciąży, czyli w jamie macicy i wykluczyć ryzyko ciąży ekotopowej (pozamacicznej). Może się tak zdarzyć, że podczas pierwszego USG nie będzie można jeszcze jednoznacznie określić czy mamy do czynienia z prawidłowo rozwijającą się ciążą. Nie należy od razu zacząć myśleć o wszystkich najgorszych możliwościach, być może po prostu jest jeszcze za wcześnie i rozwijający się zarodek jest jeszcze zbyt mały. W takim przypadku zazwyczaj lekarz zleci powtórzenie tego badania za tydzień. W tym czasie zarodek będzie miał trochę czasu, żeby podrosnąć i przy następnej wizycie może uda się ujrzeć jego intensywnie pracujące serce.

Dodatkowo podczas pierwszej wizyty lekarz przekaże przyszłej mamie informacje na temat zdrowego stylu życia, który powinien zostać wdrożony jak najszybciej na najbliższe 9 miesięcy. Poza tym każda pacjentka zostanie zmierzona, zważona, skontrolowane zostanie ciśnienie tętnicze krwi. Jest to też dobry moment, aby przedyskutować zasadność wykonania badań w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie.

Ze swojej strony ciężarna powinna pamiętać o tym, aby szczerze odpowiadać na wszystkie zadawane przez lekarza pytania. Należy zgłosić wszelkie przyjmowane leki, włącznie z tymi dostępnymi bez recepty, uprzedzić o własnych chorobach przewlekłych, a także chorobach występujących w rodzinie. Jeżeli pacjentka jest wieloródką, czyli jest to jej kolejna ciąża, lekarz na pewno będzie chciał się zapytać o przebieg poprzedniej lub poprzednich ciąż z uwzględnieniem stanu zdrowia urodzonych dzieci oraz przebytych w przeszłości poronień.

USG genetyczne

Do badań nieinwazyjnych zaliczamy USG genetyczne. Badanie ultrasonograficzne I trymestru powinno zostać wykonane między początkiem 11-go tygodnia ciąży a końcem 13-go. Lekarz może je wykonać samodzielnie lub wydać odpowiednie skierowanie ciężarnej. Już w jego trakcie można wykluczyć lub wysunąć podejrzenie nieprawidłowości związanych z wadami genetycznymi występującymi u płodu. Zdecydowanie nie powinno się analizować wyniku tego badania samodzielnie wspierając się informacjami zaczerpniętymi z internetu lub od rodziny i koleżanek, może to niepotrzebnie wzbudzić niepokój.

Lekarz o wszystkim poinformuje pacjentkę, może to zrobić w trakcie badania lub już po jego zakończeniu. Lekarz może też tłumaczyć ciężarnej wszystko, co w danej chwili będzie widać na monitorze, pod warunkiem, że to pozwoli mu się nadal w pełni skoncentrować na prawidłowym przeprowadzeniu badania, co jest kwestią priorytetową.

Test PAPP-A

Test Papp-a to także badanie prenatalne nieinwazyjne. wykonywane jest przy pomocy próbki krwi przyszłej mamy. Nie jest obowiązkowym badaniem wykonywanym u każdej ciężarnej, ale jeżeli w konkretnym przypadku okaże się on zasadny, lekarz prowadzący o tym poinformuje. Samo skierowanie na to badanie nie świadczy jeszcze o tym, że u dziecka wykryto wadę genetyczną. Jest to jedynie test pomocniczy, a jego ostateczny wynik może wysunąć podejrzenie wady genetycznej płodu, ale na jego podstawie nie można jej stwierdzić z całą pewnością. Polega on na sprawdzeniu stężenia odpowiednich substancji krążących we krwi ciężarnej, dlatego wykonanie testu jest równoznaczne z pobraniem próbki krwi.

Odpowiednim momentem na wykonanie testu PAPP-A jest okres między 11-tym a 14-tym tygodniem ciąży. Na podstawie wartości stężenia oznaczanych substancji można określić ryzyko związane z zespołem Down’a, Patau i Edwards’a u płodu. Należy unikać interpretowania rezultatów samodzielnie, może to wywołać niepotrzebny niepokój. Wizyta kontrolna będzie najodpowiedniejszym momentem do przeanalizowania wyników wspólnie z lekarzem i rozwiania wszelkich wątpliwości. Lekarz zaproponuje też dalsze postępowanie.

Badania prenatalne inwazyjne

U kobiet po 35 roku życia bądź z tzw. obciążonym wywiadem położniczym i/lub rodzinnym (występowanie wad lub chorób uwarunkowanych genetycznie u płodów w poprzednich ciążach), a także w przypadku wcześniej wykonanych badań prenatalnych, których wyniki nie znalazły się w zakresie przewidzianych norm, poszerza się diagnostykę o badania prenatalne inwazyjne. Należą do nich:

  • amniopunkcja,
  • kordocenteza,
  • biopsja kosmówki.

W przypadku wskazań do wykonania powyższych procedur najczęściej wykonywana jest amniopunkcja. Badanie zleca lekarz zwykle między 15-tym a 20-tym tygodniem ciąży. Polega ono na uzyskaniu próbki płynu owodniowego poprzez wykonanie nakłucia i aspiracji płynu pod kontrolą ultrasonograficzną (USG). Następnie próbka jest przesyłana do laboratorium celem dokładnej analizy. Pozwala to na ocenę kariotypu płodu, czyli stwierdzenie lub wykluczenie wady genetycznej. Należy pamiętać, że badanie jest obarczone około 1 % ryzykiem utraty ciąży. Wynik zwykle jest do odebrania po tygodniu do trzech i powinien być szczegółowo omówiony z lekarzem prowadzącym.

Pozostałe badania są wykonywane zdecydowanie rzadziej. Kordocenteza polega na pobraniu krwi z naczynia pępowinowego płodu, najczęściej żyły. Sposób wykonania jest podobny jak w przypadku amniocentezy, również pod kontrolą USG lekarz wykonuje nakłucie i pobiera krew ze zobrazowanego naczynia płodu. Cała procedura wymaga niesamowitej precyzji. W przypadku biopsji kosmówki materiał pobierany za pomocą igły biopsyjnej stanowi drobny fragment błon płodowych. Na wynik również trzeba poczekać kilka tygodni.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Drugi trymestr ciąży – jakie badania

W czasie drugiego trymestru wizyty lekarskie odbywają się zazwyczaj co miesiąc. Podobnie jak w czasie ...

Fetoskopia

Fetoskopia to inaczej biopsja tkanek płodu. Fetoskopię zalicza się do inwazyjnych badań prenatalnych. Badanie obarczone ...

Test PAPP-A

Test PAPP-A zwany również testem podwójnym należy do prenatalnych badań przesiewowych. Jest to badanie biochemiczne ...

Badania prenatalne inwazyjne

Badania prenatalne mają na celu wczesne wykrycie wad rozwojowych, genetycznych, a także chorób u płodu ...

Amniopunkcja (amniocenteza)

Amniopunkcja polega na pobraniu płynu owodniowego do badania przez powłoki brzuszne odpowiednią cienką igłą punkcyjną ...

Amnioskopia (badanie płynu owodniowego)

Amnioskopia jest to diagnostyczne badanie prenatalne wykonywane u kobiet w ciąży. Umożliwia wykrycie zagrożenia dla ...

Diagnostyka prenatalna

Badania prenatalne, pomimo możliwych powikłań, stanowią bezcenne źródło w diagnostyce prenatalnej, której nadrzędnym celem jest ...

Badania prenatalne nieinwazyjne

Badania prenatalne w ciąży są przeprowadzane w celu wykrycia lub wykluczenia powstałych wad rozwojowych i ...

Diagnostyka preimplantacyjna

Diagnostyka preimplantacyjna to badanie materiału genetycznego jaki znajduje się w komórce jajowej lub samego zarodka. ...

Test podwójny

Test podwójny jest to badanie wykonywane u kobiet ciężarnych w I trymestrze ciąży. Test ten ...

16 tydzień ciąży

Kolejny już tydzień II trymestru może obfitować w wyjątkowe doznania dla przyszłej mamy – pierwsze ...

Zespół Edwardsa – dziedziczenie, przyczyny, objawy, leczenie, przeżywalność

Zespół Edwardsa należy do zespołów wad wrodzonych. Choroba ta dotyka 1 na około 6000 urodzonych ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon