Zespół Reye’a

Brak zdjęcia

19 sierpnia 2013

Zespół Reye'a to bardzo rzadka, poważna choroba występująca niemal wyłącznie u dzieci. W jej przebiegu dochodzi do zaburzeń neurologicznych i dolegliwości gastrycznych. Choć przyczyna choroby nie jest znana, występowanie zespołu Reye'a wiąże się z przyjmowaniem przez dzieci aspiryny i innych salicylanów w czasie leczenia infekcji wirusowych. Objawy zespołu to m.in.: częste wymioty, senność, splątanie, u niemowląt – biegunka i szybki oddech, drażliwość.

Co to jest zespół Reye'a?

Zespół Reye’a jest bardzo rzadką chorobą, w której przebiegu mogą pojawić się objawy neurologiczne. Choroba może prowadzić do uszkodzenia miąższu wątroby. Występuje najczęściej wśród dzieci wracających do zdrowia po infekcji wirusowej i leczonych pochodnymi kwasu acetylosalicylowego (popularną aspiryną). Chorobę tę nazwano od nazwiska australijskiego patologa – R. Douglasa Reye’a, który jako pierwszy opisał ją jako odrębny zespół chorobowy w roku 1963.

Patogeneza zespołu Reye’a nadal pozostaje niewyjaśniona. W badaniach powiązano jego występowanie ze stosowaniem aspiryny i salicylanów lub leków zawierających aspirynę w czasie choroby wirusowej. Od chwili odkrycia tego związku liczba przypadków choroby gwałtownie spadła, a lekarze zaczęli odradzać stosowanie aspiryny u dzieci i nastolatków, szczególnie w czasie trwania chorób wirusowych.

Zespół Reye’a najczęściej występuje u dzieci w wieku od 4 do 14 lat, zwykle w okresach epidemii chorób wirusowych – np. w miesiącach zimowych, po epidemiach ospy wietrznej lub grypy typu B. Czas trwania i nasilenie choroby są zmienne, od postaci łagodnych, po bardzo rzadkie przypadki śmierci. Choć poziom nasilenia jest zmienny, zespół Reye’a jest chorobą potencjalnie zagrażającą życiu, którą należy leczyć jako nagły wypadek medyczny. Najważniejsze znaczenie w terapii ma wczesne wykrycie choroby i równie szybkie wdrożenie leczenia. Szanse na wyzdrowienie są tym większe, im wcześniej wykryta zostanie obecność zespołu Reye’a.

Objawy zespołu Reye'a

Wystąpienie objawów zespołu Reye’a poprzedza wystąpienie choroby wirusowej, np. zakażenia górnych dróg oddechowych (przeziębienia, grypy), biegunki, ospy wietrznej. Wiele przypadków jest tak łagodnych, że mogą pozostać nierozpoznane, inne mogą być silne i wymagać agresywnych działań leczniczych. Zespół Reye’a występuje w 1–2 dni po infekcji wirusowej. Choroby wirusowe są zakaźne, a zespół Reye'a nie jest zakaźny (nie można się nim zarazić od osoby chorej).

Do objawów choroby należą:

  • częste wymioty,
  • senność, splątanie,
  • u niemowląt – biegunka i szybki oddech,
  • drażliwość,
  • płaczliwość.

Na późniejszych etapach dziecko może wykazywać:

  • nieracjonalne zachowania,
  • splątanie,
  • silne osłabienie mięśni,
  • drgawki,
  • tracić przytomność,
  • zmiany widzenia,
  • kłopoty ze słuchem,
  • zaburzenie mowy.

Objawom tym zwykle nie towarzyszy gorączka. Zespół Reye’a występuje bardzo rzadko, a jego występowanie rodzice zawsze powinni wiązać z obecnością infekcji wirusowej. Jeśli dziecko wymiotuje, jego zachowanie uległo zmianie lub jest bardzo senne, w szczególności po chorobie wirusowej, takiej jak grypa lub przeziębienie, należy natychmiast wezwać lekarza. Ma to szczególne znaczenie, gdy rodzice są świadomi, że stosując samoleczenie podali dziecku salicylany.

Zespół Reye'a a salicylany

Nie wolno stosować aspiryny i innych salicylanów w leczeniu ospy wietrznej, grypy i innych chorób wirusowych. Wiele leków sprzedawanych bez recepty zawiera salicylany, więc należy dokładnie zapoznać się z ulotką dołączoną do opakowania i w razie wątpliwości zwrócić się do lekarza z pytaniem o to, czy dany lek jest bezpieczny dla dziecka. Aspiryny i leków z grupy salicylanów nie należy stosować u dzieci i nastolatków, chyba że zostaną wyraźnie zalecone przez lekarza ze względu na występowanie określonego schorzenia.

Leczenie zespołu Reye'a

Dzieci z zespołem Reye’a leczy się zwykle w szpitalu; w najcięższych przypadkach na oddziałach intensywnej opieki medycznej (OIOM). Leczenie ma charakter wspierający, ponieważ nie istnieje lek na zespół Reye'a. Zespół kliniczny skupia się na tym, aby dziecko pozostało nawodnione, zachowało równowagę elektrolitową, otrzymywało kontrolowane żywienie i poddawane było kontroli krążenia i oddychania. Szanse na wyzdrowienie są największe, jeśli kluczowe układy organizmu pozostaną w równowadze. Możliwe jest wykonanie badań krwi w celu sprawdzenia stężeń elektrolitów i czynności wątroby oraz wykonanie badań obrazowych (tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny).

Jeśli oddech stanie się zbyt powolny lub płytki, konieczne może być zastosowanie wentylacji mechanicznej. Kontroluje się ciśnienie śródczaszkowe i ciśnienie krwi. Możliwe jest podawanie niewielkich dawek insuliny w celu wzmożenia metabolizmu glukozy, a także kortykosteroidów w celu ograniczenia obrzęku mózgu oraz leków moczopędnych w celu usunięcia nadmiaru płynów. W przypadku wystąpienia drgawek podaje się odpowiednie leki przeciwdrgawkowe.

Rokowanie dla dzieci z zespołem Reye’a jest obecnie lepsze niż w przeszłości. Dzięki wcześniejszemu rozpoznaniu i lepszemu leczeniu poziom przeżywalności znacznie wzrósł – śmiertelność ocenia się na około 15–20% zachorowań. Im wcześniej zespół ten zostanie wykryty, tym wyższe są szanse na wyleczenie dziecka.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.6


Może cię

Zapalenie tchawicy u dzieci

Zapalenie tchawicy pozostaje istotną przyczyną odwracalnej obturacji dróg oddechowych u dzieci, mimo znacznego postępu, jaki ...

Błonica krtani

Błonica krtani jest szczególnie niebezpieczną postacią błonicy wikłającą około 8% wszystkich przypadków tej choroby zakaźnej. ...

Bezdech u dzieci

Bezdech oznacza zatrzymanie oddechu na dłużej niż 10 sekund. W trakcie bezdechu dochodzi do zatrzymania ...

Wysypka u niemowlaka – co oznacza? Jakie są przyczyny wysypki u niemowlaka?

Wysypka u niemowlaka to częsty powód wizyt u pediatry. Przyczyną wysypki u dziecka w wielu ...

Zajady u dzieci – jak leczyć zajady u dziecka?

Zajady to popularna nazwa zapalenia kącika ust. Zajady u dzieci mogą mieć pochodzenie grzybicze (tzw. ...

Kaszel krtaniowy – rozpoznanie, leczenie i domowe sposoby na krtaniowy kaszel

Kaszel krtaniowy u dorosłych czy małych pacjentów często bywa określany jako kaszel szczekający. Jest to ...

Drgawki gorączkowe u dziecka

Drgawki gorączkowe mogą występować podczas wysokiej gorączki. Mogą one pojawiać się u dzieci od okresu ...

ADHD – jak pomóc dziecku?

ADHD (ang. Attention Deficit Hyperactivity Disorder) to zespół nadpobudliwości psychoruchowej z towarzyszącym mu deficytem uwagi. ...

Dlaczego dziecko nie może przyjmować aspiryny?

Kwas acetylosalicylowy popularnie zwany aspiryną to niesteroidowy lek przeciwzapalny o szerokim działaniu. Środek ten ma ...

Dziecko nie chce przyjmować leków

Zdarza się, że w czasie choroby dziecko nie chce przyjmować leków. Ich stosowanie ma kluczowe ...

Kraniosynostoza (kraniostenoza) – objawy i leczenie zrośnięcia szwów czaszki

Kraniosynostoza to wada wrodzona, której istotą jest przedwczesne zarośnięcie jednego lub kilku szwów czaszkowych. Skutkiem ...

Leki niebezpieczne dla dzieci – jakich leków nie podawać dzieciom?

Organizmu dziecka nie można traktować jak odbicia ustroju dorosłego. Z tego względu trzeba pamiętać, że ...

Komentarze (0)