Ospa wietrzna u dziecka

Ospa wietrzna jest ostrą, silnie zaraźliwą chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus VZV (Varicella Zoster Virus, Human herpesvirus 3). Zaczyna się od gorączki, bóli mięśniowo-stawowych, a po około 2 dniach pojawiają się zmiany skórne. Po przechorowaniu ospy wirus pozostaje na lata w organizmie, w zwojach nerwowych. Może on ulec reaktywacji w wieku dorosłym pod postacią półpaśca, ma to najczęściej miejsce w sytuacji obniżonej odporności organizmu.

Kto choruje na ospę wietrzną?

Na ospę wietrzną chorują przede wszystkim dzieci, jednak odkąd wprowadzono szczepienia ochronne liczba zachorowań maleje. Raz przechorowana ospa daje odporność na całe życie. Przebieg ospy w wieku dziecięcym jest o wiele łagodniejszy w porównaniu z sytuacją, gdy zachoruje dorosły. Nie dość, że sam przebieg jest cięższy, to częściej zdarzają się powikłania.

Tak naprawdę przebieg ospy wietrznej u dziecka jest trudny do przewidzenia, ponieważ także wśród dzieci – choć rzadko – zdarzają się przebiegi ciężkie i powikłane. Szczególnie narażeni są pacjenci z niedoborami odporności – tymi wrodzonymi lub związanymi np. z chemioterapią. W tej grupie przydatność szczepień jest nie do przecenienia.

Zakaźność ospy wietrznej

Ospa wietrzna u dziecka jest bardzo zakaźna, przenosi się drogą kropelkową (wirus najpierw bytuje w jamie nosowo-gardłowej), a po wystąpieniu zmian skórnych źródłem wirusa jest także treść pęcherzyków. Osoba jest zakaźna kilka dni przed pojawieniem się objawów, a trwa to aż do przyschnięcia ostatniej zmiany skórnej. Dziecko może zarazić się także od dorosłego chorującego na półpaśca (ale nie zachoruje na półpaśca, zawsze na ospę). Po kontakcie z osobą chorą bądź zakaźną, do rozwoju ospy dojdzie średnio w ciągu około 2 tygodni (zdarza się zarówno szybciej, jak i później).

Ospa wietrzna u dziecka – objawy

Początek ospy wietrznej u dziecka jest niecharakterystyczny, objawy sugerują zwykłą infekcję wirusową – pojawia się gorączka, bóle mięśniowo-stawowe, uczucie ogólnego rozbicia. Po około 2 dniach sytuacja się klaruje, ponieważ pojawiają się pierwsze zmiany skórne. Zmiany te ewoluują, najpierw mają postać zaczerwienionej wysypki plamisto-grudkowej, następnie grudka przeistacza się w pęcherzyk wypełniony treścią surowiczą, który przeistacza się w krostę.

Jednocześnie na ciele znajdują się wykwity w różnym stadium. Zmiany skórne obejmują całe ciało, twarz i skórę głowy, tułów i kończyny, nie są oszczędzane nawet błony śluzowe jamy ustnej, narządów płciowych, odbytu. Uciążliwość tej wysypki polega na tym, że towarzyszy jej dokuczliwy świąd. Niezwykle trudno jest wytłumaczyć dziecku, że nie powinno się drapać, niestety takie rozdrapane zmiany pozostawiają po sobie ślady w postaci blizn, nie mówiąc o tym, że łatwiej ulegają nadkażeniu.

To właśnie nadkażenie jest najczęstszy powikłaniem ospy wietrznej u dziecka. Inne powikłania to:

  • zapalenie ucha środkowego,
  • zapalenie płuc,
  • zapalenie mózgu i móżdżku.

Szczególną sytuacją jest ospa u kobiety ciężarnej. Do rozwoju najcięższych powikłań dochodzi, gdy kobieta zachoruje w drugim trymestrze ciąży (13–20 tydzień ciąży), u dziecka może się wtedy rozwinąć ospa wrodzona. Konsekwencje infekcji u płodu są bardzo poważne, dochodzi do rozwoju wielu wad dotyczących układu nerwowego, układu ruchu, układu pokarmowego, narządu wzroku. Równie niebezpieczne jest zachorowanie kobiety w okresie okołoporodowym.
 

Jak pomóc dziecku chorującemu na ospę wietrzną?
 

Leczenie przyczynowe ospy wietrznej u dziecka (czyli leki przeciwwirusowe) stosowane jest przez lekarza tylko w wyjątkowych sytuacjach, np. u dzieci z zaburzeniami odporności, które nie poradzą sobie same z wirusem. W większości przypadków dzieci leczone są wyłącznie objawowo.

Jest kilka objawów na których trzeba się skupić. Po pierwsze należy zwalczyć gorączkę, a zalecanym lekiem jest paracetamol. Bezwzględnie należy unikać u dzieci stosowania w tym celu kwasu acetylosalicylowego (czyli popularnej aspiryny), gdyż grozi to uszkodzeniem wątroby (zespół Reya). W przypadku ospy wietrznej nie zaleca się także ibuprofenu, ponieważ jego działanie przeciwzapalne pogarsza przebieg nadkażeń zmian skórnych, a nawet sprzyja ich występowaniu.

Ważne jest także prawidłowe nawodnienie dziecka, które poci się w tej sytuacji obficie. Najbardziej dokuczliwym objawem towarzyszącym ospie wietrznej u dziecka jest niewątpliwie świąd, z którym trudno poradzić sobie dorosłym, a tym bardziej dzieciom. W celu jego zmniejszenia stosowane są preparaty miejscowe, np. zawierające mentol i środek znieczulający (preparaty te nie mogą być stosowane na rozdrapane zmiany skórne). Jeżeli dziecku jest naprawdę trudno poradzić sobie ze świądem, lekarz może zalecić leki antyhistaminowe.

Ospa wietrzna a kąpiele

W celu zapobiegania zakażeniu zmian skórnych ważna jest codzienna toaleta. Mylne jest przeświadczenie, że w przypadku ospy wietrznej u dziecka chorego nie należy kąpać. Należy, a w razie już istniejących nadkażeń zalecane jest dodanie do kąpieli nadmanganianiu potasu – w ilości takiej, aby woda była lekko różowa. Miejscowo na rozdrapane zmiany można stosować także wodny roztwór pioktaniny (gencjany), która działa bakteriobójczo i wysuszająco. Kąpiele rumiankowe nie są polecane ze względu na częste uczulenia dzieci na to zioło.

Opublikowano: ; aktualizacja: 18.02.2016

Oceń:
4.6


Może cię

Herpeswirusy

Herpesviridae, czyli herpeswirusy, to wirusy, z których osiem wywołuje choroby u ludzi. Herpeswirusy są najlepiej ...

Wysypka u dziecka

Jedną z najczęstszych przyczyn wizyt dziecka u lekarza są choroby przebiegające z wysypką. Z pozoru ...

Nawadnianie dziecka – co robić przy odwodnieniu spowodowanym biegunką i wymiotami?

Codzienne nawadnianie dziecka powinno uwzględniać niesłodzone ziołowe herbatki oraz niegazowaną wodę. Należy pamiętać, że w ...

Wysypka na twarzy u niemowlaka i u dziecka – jakie mogą być przyczyny wysypki?

Plamki, krostki i grudki to zmiany skórne, które bardzo często pojawiają się na ciele dziecka. ...

Ospa wietrzna

Niemowlęta mogą posiadać odporność przekazaną przez matkę. Początkowo może pojawić się złe samopoczucie, bóle głowy, ...

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) – przyczyny, objawy, leczenie

Zespół Ramsaya Hunta (półpasiec uszny) to schorzenie wywołane przez wirus ospy wietrznej i półpaśca. Do ...

Chore zatoki u dziecka – jakie są przyczyny, objawy i leczenie?

Choroby zatok są jedną z częstszych przyczyn zgłaszania się pacjentów do gabinetów lekarzy pierwszego kontaktu. ...

Zespół złego wchłaniania

Zespół złego wchłaniania (ZZW) polega na nieprawidłowej absorpcji węglowodanów, tłuszczów czy białek. Jest to efekt ...

Szczepienie przeciwko ospie wietrznej

Ospa wietrzna jest najczęściej występującą chorobą wirusową wieku dziecięcego. Jest wywoływana przez wirus ospy wietrznej ...

Półpasiec – przyczyny, rodzaje, objawy, badania, zaraźliwość, leczenie, szczepionka, powikłania

Półpasiec to choroba zakaźna wywołana przez wirus VZV. Rozwija się wyłącznie u osób, które wcześniej ...

Półpasiec

Grudkowo-pęcherzykowa wysypka zlokalizowana na twarzy lub klatce piersiowej może być półpaścem, czyli ostrą chorobą wirusową ...

Ospa wietrzna a zakaźność

Ospa wietrzna (łac. varicella) to choroba wywoływana przez Varicella-zoster, wirus z rodziny Herpesviridae. Wirus ten ...

Komentarze (0)