Co na oparzenia słoneczne? Jakie są sposoby na oparzenia skóry od słońca?

Oparzenie słoneczne – co to jest i czym się objawia?

Oparzenia od słońca powstają na skutek nadmiernej ekspozycji skóry na promieniowanie ultrafioletowe. Oparzona skóra jest zaczerwieniona, niekiedy pokryta pęcherzami, piekąca i bardzo bolesna. Dodatkowo, bolesne i piekące są również okolice oparzonej skóry.

Do objawów oparzenia słonecznego zaliczamy:

• obrzęk i ostre zaczerwienienie (tzw. rumień, czerwone plamy na skórze),
• ból i pieczenie skóry,
• występowanie pęcherzy (bąbli), którym niekiedy towarzyszy gorączka.

Natychmiast po wystąpieniu wyżej wymienionych objawów należy zadbać o odpowiednie schłodzenie skóry, ale później równie ważne jest jej odpowiednie nawilżenie. Skóra poparzona słońcem z czasem staje się bowiem przesuszona, szorstka i zanika jej elastyczność. U niektórych osób z pojawia się też tzw. uczulenie na słońce, czyli nadwrażliwość na promieniowanie ultrafioletowe. Coraz częściej diagnozowane są również nowotwory skóry.

Z kąpieli słonecznych należy zatem korzystać ostrożnie i rozważnie. Podczas opalania konieczne jest stosowanie kremów z filtrem przeciwsłonecznym SPF.

Co jednak robić, gdy już dojdzie do oparzenia słonecznego skóry?

Przeczytaj również:

Pęcherze, pęcherzyki i bąble na skórze – co mogą oznaczać?

Co na oparzenia słoneczne? Jak złagodzić ból i zaczerwienienie?

Pierwszą pomoc w oparzeniach słonecznych stanowi przede wszystkim D-panthenol. Dekspantenol to tradycyjny lek łagodzący i nawilżający, który występuje w postaci popularnych pianek czy emulsji (kremów, maści). Związek ten zaliczany jest do stymulatorów procesów regeneracji komórek naskórka. Po wchłonięciu przez skórę podlega on metabolizmowi do kwasu pantotenowego (witaminy B₅), który jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania nabłonka i skóry.

Skórze poparzonej słońcem może przynieść ulgę także woda termalna w aerozolu, wykorzystywana w wielu dermokosmetykach dostępnych w aptekach. Po oparzeniu słonecznym zaleca się też regularne stosowanie preparatów nawilżających, które ograniczają utratę wody i wspomagają odbudowę bariery ochronnej skóry. Ich stosowanie zalecane jest możliwie często, także po ustąpieniu ostrych objawów oparzenia.

Przeczytaj również:

Brązowe plamy na skórze – co oznaczają przebarwienia na ciele?

Maści, kremy i żele – czym smarować oparzenia słoneczne?

Domowym sposobem na oparzenia po opalaniu są różnego rodzaju preparaty o działaniu łagodzącym i nawilżającym. Bezpośrednio na poparzoną skórę można aplikować kwas hialuronowy poprawiający poziom nawilżenia naskórka. W formule kremów i maści na oparzenia warto szukać także ekstraktów roślinnych połączonych ze związkami organicznymi.

W aptekach i drogeriach dostępnych jest wiele kojąco-łagodzących kremów na oparzenia słoneczne, przeznaczonych do stosowania na podrażnioną skórę. Przykre skutki działania słońca załagodzą kremy z mocznikiem lub alantoiną, które zapewnią odpowiedni poziom nawilżenia. Składniki te ukoją podrażnioną i zaczerwienioną skórę, a także wygładzą naskórek i zapobiegną jego złuszczaniu.

W łagodzeniu skutków nadmiernego opalania pomogą ponadto hydroaktywne, kwaśne żele koloidowe. Chronią one uszkodzoną skórę przed zanieczyszczeniami i zakażeniami, łagodzą ból, bo szybko chłodzą skórę, zmniejszają obrzęk i zapalenie skórne oraz wspomagają utrzymanie odpowiedniego poziomu wilgotności w obrębie tkanki łącznej. Im oparzenie jest poważniejsze, tym częściej należy aplikować taki żel hydrokoloidowy (zgodnie z zaleceniami producenta).

Z kolei preparaty na bazie octowinianu glinu powinny być stosowane, kiedy konieczne jest zmniejszenie wysięku i objawów reakcji zapalnej. Składnik ten działa miejscowo ściągająco, przeciwbólowo i przeciwzapalnie. Występuje w postaci żeli, płynu i tabletek do sporządzania roztworu do kompresów i okładów.

Przeczytaj również:

Czerwone plamy na nogach – jakie są przyczyny, co oznaczają, jak się ich pozbyć i leczyć?

Domowe sposoby na skórę poparzoną słońcem

Łagodzenie skutków oparzeń słonecznych polega głównie na objawowym leczeniu bólu i świądu. Ulgę przyniosą na pewno chłodne kompresy wykonane np. za pomocą ręcznika namoczonego w zimnej wodzie. Polecane są również okłady z ogórka, łagodzące rumień.

Aby złagodzić oparzenia od słońca, można także wykorzystać krople propolisowe, ponieważ obecne w nich składniki czynne wykazują działanie przeciwdrobnoustrojowe, zmniejszające kruchość naczyń włosowatych oraz stymulujące naprawę uszkodzonego naskórka. Propolis może wywoływać reakcje alergiczne, dlatego nie należy stosować go na rozległe lub uszkodzone powierzchnie skóry bez konsultacji z lekarzem.

Należy pić odpowiednią ilość płynów, przede wszystkim wody. W przypadku rozległych oparzeń lub intensywnego pocenia się pomocne mogą być także napoje zawierające elektrolity.

Przeczytaj również:

Jak upał wpływa na organizm? Dla kogo jest groźny?

Czego nie robić po oparzeniu słonecznym?

Po oparzeniu słonecznym skóra jest uszkodzona i bardziej podatna na podrażnienia oraz zakażenia. Niektóre popularne domowe sposoby mogą pogorszyć jej stan lub wydłużyć proces gojenia.

Po oparzeniu słonecznym nie należy:

• przebijać pęcherzy, ponieważ zwiększa to ryzyko zakażenia i powstawania blizn;
• przykładać lodu bezpośrednio do skóry – może on dodatkowo uszkodzić tkanki. Zamiast tego lepiej stosować chłodne okłady;
• ponownie opalać się aż do całkowitego wygojenia skóry;
• korzystać z sauny, gorących kąpieli i jacuzzi, które nasilają podrażnienie;
• wykonywać peelingów mechanicznych ani chemicznych;
• stosować kosmetyków zawierających alkohol, silne substancje zapachowe lub inne składniki mogące dodatkowo podrażnić skórę;
• zrywać złuszczającego się naskórka – powinien oddzielić się samoistnie.

W razie silnego bólu można zastosować doustne leki przeciwbólowe, np. ibuprofen lub paracetamol. Jeżeli po kilku dniach ból i zaczerwienienie nie ustępują lub objawy się nasilają, warto skonsultować się z lekarzem.

Kiedy oparzenie słoneczne wymaga wizyty u lekarza?

Większość oparzeń słonecznych ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Zdarzają się jednak sytuacje, w których konieczna jest konsultacja z lekarzem, ponieważ uszkodzenie skóry może być rozległe lub towarzyszą mu objawy wymagające leczenia.

Do lekarza należy zgłosić się, jeśli:

• oparzenie obejmuje dużą powierzchnię ciała (np. plecy, klatkę piersiową lub kończyny);
• na skórze pojawiły się liczne lub rozległe pęcherze;
• występuje silny ból, którego nie łagodzą dostępne bez recepty leki przeciwbólowe;
• pojawiły się gorączka, dreszcze, nudności, wymioty lub zawroty głowy;
• doszło do omdlenia, zaburzeń świadomości lub objawów odwodnienia (silne pragnienie, suchość w ustach, oddawanie niewielkiej ilości moczu);
• oparzenie dotyczy niemowlęcia, małego dziecka lub osoby starszej;
• skóra wykazuje oznaki zakażenia, takie jak narastające zaczerwienienie, ropna wydzielina czy nasilający się obrzęk.

W przypadku wystąpienia wysokiej gorączki, zaburzeń świadomości lub objawów należy niezwłocznie wezwać pomoc medyczną. Są to stany wymagające pilnej diagnostyki i leczenia.

Przeczytaj również:

Udar słoneczny – objawy, leczenie. Kto jest najbardziej narażony na udar cieplny i jak się przed nim chronić?

Jak zapobiegać oparzeniom słonecznym?

Najskuteczniejszym sposobem ochrony przed oparzeniami słonecznymi jest ograniczenie ekspozycji na promieniowanie UV oraz stosowanie odpowiedniej fotoprotekcji. Ma to znaczenie nie tylko dla uniknięcia bólu i uszkodzenia skóry, ale również dla zmniejszenia ryzyka przedwczesnego starzenia się skóry i rozwoju nowotworów skóry.

Aby zmniejszyć ryzyko oparzeń słonecznych, warto:

• stosować krem z filtrem o szerokim spektrum ochrony (UVA i UVB) oraz współczynniku SPF co najmniej 30, a u dzieci i osób o jasnej karnacji – najlepiej SPF 50;
• nakładać preparat około 15–30 minut przed wyjściem na słońce i ponawiać aplikację co około 2 godziny oraz po kąpieli lub intensywnym poceniu się;
• unikać przebywania na słońcu w godzinach największego nasłonecznienia, zwykle między 11:00 a 16:00;
• nosić odzież ochronną, kapelusz z szerokim rondem i okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV;
• pamiętać, że promieniowanie ultrafioletowe dociera do skóry również w pochmurne dni i odbija się od wody, piasku czy śniegu, zwiększając ryzyko oparzeń.

Szczególną ostrożność powinny zachować dzieci. Niemowlęta do 6. miesiąca życia nie powinny być narażane na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. U starszych dzieci podstawą ochrony jest unikanie ekspozycji na słońce, odpowiednia odzież oraz regularne stosowanie preparatów z wysokim filtrem przeciwsłonecznym.

Wypowiedź dermatologa na temat oparzeń słonecznych

współpraca: redakcja Wylecz.to