Co to jest aortografia?
Aortografia jest badaniem obrazowym jednego z największych i najważniejszych naczyń krwionośnych w organizmie człowieka – aorty. Aortografię można również określić mianem angiografii aorty. Jest to badanie inwazyjne. Ważnym elementem badania jest podanie pacjentowi środka cieniującego do aorty. Pozwoli on uwidocznić naczynie krwionośne na zdjęciach wykonanych za pomocą aparatu rentgenowskiego.
Zdjęcie uzyskane po wykonanym badaniu nazywa się aortogramem.
Alternatywną metodą wykonywania badania aorty jest wykonanie:
- rezonansu magnetycznego (MR),
- tomografii komputerowej (TK/CT),
- echokardiografii przezprzełykowej (TEE).
Angiografia, jak już wspomniano wcześniej jest badaniem inwazyjnym w związku z tym zabieg obarczony jest ryzykiem powikłań. Powikłania zdarzają się rzadko, ale podczas podejmowania decyzji o zabiegu należy brać je pod uwagę. Ocenia się, że zastosowanie nieinwazyjnych metod obrazowania tj. MR, TK, TEE dostarcza bardzo dokładne zdjęcia. Dlatego, czasami wystarczą jedynie obrazy uzyskane metodami nieinwazyjnymi.
Czytaj również: Krioablacja – wskazania do zabiegu, przebieg, powikłania, skuteczność
Jakie są wskazania do wykonania aortografii?
Wykonanie aortografii pozwala na ocenę przebiegu aorty, w tym przebieg i ułożenie łuku aorty.
Wskazaniem do wykonania aortografii jest podejrzenie u pacjenta urazu głównego naczynia krwionośnego.
Aortografia jest pomocna w diagnostyce przewężeń aorty. Ocenia się, czy w przebiegu aorty występują zwężenia naczynia. Na otrzymanych zdjęciach można ocenić czy jest to miejscowe zwężenie czy też zwężenie w przebiegu rozwijającego się procesu miażdżycowego .
Aortografię zleca się również w diagnostyce tętniaków aorty oraz oceny ściany tego naczynia. Poszukuje się ewentualnego rozwarstwienia ściany aorty. Może ono być wadą wrodzoną albo nabytą.
Wykonanie aortografii jest również zlecane pacjentom z podejrzeniem choroby Takayasu.
Aortografia – jak się przygotować?
Pacjent przed zabiegiem aortografii powinien być na czczo. Ostatni posiłek może być spożyty o godzinie 18 dnia poprzedzającego badanie. Przed wykonaniem zabiegu należy poinformować lekarza o:
- stosowanych lekach,
- uczuleniach (alergiach),
- leczonych chorobach,
- problemach z krzepliwością krwi,
- ewentualnej ciąży w przypadku kobiet.
Czytaj również: Flebolog – kto to jest i czym się zajmuje? Kiedy do flebologa?
Aortografia – przebieg badania
Aortografię wykonuje się w specjalnym do tego celu przygotowanym gabinecie. Pacjenta układa się w szpitalnym przebraniu na łóżku. Podaje się środek uspakajający. Miejsce, przez które będzie zakładany cewnik oczyszcza się, a następnie znieczula roztworem lignokainy. Najczęściej jest to prawa tętnica udowa, ale również można wykonać zabieg przez tętnicę ramienną.
W pierwszym etapie arteriografii wprowadza się specjalną prowadnicę. Przez nią zakłada się cewnik, który jest odpowiednio wykalibrowany. Następnie cewnik naczyniami krwionośnymi wprowadza się do aorty. Tam na odpowiednim poziomie, który ma być obrazowany podaje się środek cieniujący. Jest to substancja pochłaniająca promienie rentgenowskie. Następnie wykonuje się kilka zdjęć rentgenowskich. Pozwala to na uwidocznienie środka kontrastującego w naczyniu, a tym samym sam wygląd naczynia krwionośnego.
Po wykonaniu zdjęć RTG cewnik się usuwa. Na miejsce wkłucia zakłada się jałowy opatrunek i obserwuje się pacjenta pod kątem wystąpienia ewentualnych powikłań.
Aortografia trwa około 30 minut.
Powikłania po aortografii
Każdy zabieg inwazyjny, w tym między innymi aortografia niesie za sobą możliwość wystąpienia powikłań. Niektóre są niewielkie i łatwe do wyeliminowania, a niektóre ciężkie i poważne.
U pacjentów, u których przeprowadzono aortografię może wystąpić:
- krwiak w miejscu wykonania wkłucia do naczynia,
- reakcja alergiczna na podany środek cieniujący, pojawienie się np. wysypki, rumienia,
- wymioty oraz nudności,
- bóle głowy, dreszcze,
- uszkodzenie naczyń krwionośnych w miejscu wprowadzania prowadnicy lub cewnika,
- powstanie zakrzepu, z którego może oderwać się fragment i wraz z prądem krwi może dotrzeć do mniejszych tętniczek prowadząc do ich zamknięcia,
- uszkodzenie nerwów w miejscu wykonywanego wkłucia do naczynia krwionośnego,
- infekcja miejscowa lub ogólnoustrojowa,
- obfite krwawienie w miejscu wkłucia,
- zawał serca, zator tętnic płucnych, udar mózgu.
Czytaj również: Prawidłowy puls – normy tętna u dzieci, ciężarnych i dorosłych – jak mierzyć tętno?
