Badanie serologiczne kiły

Brak zdjęcia

30 października 2013

Kiła jest to jedna z najpowszechniejszych chorób wenerycznych. Diagnostyka w kierunku kiły ważna jest nie tylko przy wykrywaniu i leczeniu poszczególnych przypadków, ale także ze względów epidemiologicznych. Innym ważnym powodem wdrożenia badań na kiłę jest zapobieganie wystąpieniu kiły wrodzonej u nowo narodzonych dzieci.

Czym jest badanie serologiczne kiły?

Kiła jest to choroba weneryczna wywołana przez bakterię – krętek blady (Treponema pallidum). Ma bardzo charakterystyczny obraz kliniczny – przebiega w trzech etapach, z których w każdym występują inne objawy.

Kiła wrodzona, przekazana dziecku przez matkę, ma różny przebieg, w zależności od stadium choroby matki. Potwierdzenie choroby przez izolację krętków z organizmu na ograniczone zastosowanie w diagnostyce kiły. Jest to możliwe tylko w pierwszym okresie, trudne i pracochłonne. Biorąc pod uwagę względy epidemiologiczne oraz potrzebę szybkiej i dokładnej diagnostyki, poszukiwano innych metod. Wszystkie te warunki spełniają badania serologiczne. Polega ona na oznaczaniu przeciwciał we krwi chorego. Przeciwciała są to białka odpornościowe, wydzielane w celu unieszkodliwienia drobnoustroju, w tym przypadku krętka bladego.

Swoiste przeciwciała pasują jak klucz do zamka do antygenu – specjalnej cząsteczki na powierzchni krętka. Cząsteczka ta na innych krętkach, np. Reitera czy Nicholsa, jest taka sama jak na krętkach bladych, co pozwala na używanie tych łatwo hodujących się bakterii w diagnostyce kiły. Wykrycie przeciwciał w badaniu serologicznym skierowanych przeciwko patogenom wywołującym kiłę potwierdza chorobę, i to stanowi podstawę diagnostyki kiły.

Na czym polega badanie serologiczne kiły?

W diagnostyce kiły stosowane są dwie metody: swoiste i nieswoiste. Wszystkie opierają się na biologicznej reakcji połączenia antygenu, czyli cząsteczki pochodzącej z drobnoustroju, z przeciwciałem.

Kiedy przeciwciało znajdzie antygen, łączy się z nim i w ten sposób go unieszkodliwia. Każde przeciwciało jest specjalnie dobrane do antygenu. W metodzie nieswoistej jako antygen stosuje się antygen z wyciągu z serca wołu. Reaguje z przeciwciałami przeciwkrętkowymi dokładnie tak, jak antygen prawdziwego krętka, bo jest do niego podobny.

Jeśli w surowicy pacjenta znajdują się przeciwciała, wiążą się z antygenami kardiolipinowymi i w konsekwencji w badanej próbce wytrącają się w postaci kłaczków. Dlatego też serologiczne odczyny nieswoiste nazywane są inaczej kłaczkującymi lub flokulacyjnymi (ang. floccule – kłaczek). Należą do nich: VDRL, USR i RPR.

W metodach swoistych wykorzystuje się antygeny krętkowe – krętka bladego i krętka Reitera i Nicholsa. Do odczynów swoistych w diagnostyce kiły zalicza się: FTA, FTA-ABS, TPHA, TPI, EIA.

  • W teście FTA jako antygenów używa się krętków Reitera i Nicholsa. Do badanej surowicy dodaje się antygen, a następnie wykrywa powstałe kompleksy. Do całej probówki dodaje się nieco fluoresceiny, łączącej się w specjalny sposób z powstałymi kompleksami. W ten sposób można je łatwo wykryć.
  • Test FTA-ABS jest modyfikacją testu FTA. By zwiększyć swoistość badania, i wykryć przeciwciała skierowane tylko przeciwko krętkowi blademu, stosowane są filtry absorbujące pozostałe przeciwciała, wspólne dla wszystkich krętków.
  • TPHA to test hemaglutynacyjny. Ta skomplikowana nazwa oznacza, że w jego przebiegu dochodzi do hemaglutynacji, czyli zlepiania się ze sobą krwinek czerwonych. Krwinki barana używane w badaniu opłaszczone są antygenem krętkowym. Przeciwciała znajdujące się w surowicy chorego prowadzą do łączenia się krwinek w większe konglomeraty.
  • TPI jest odczynem unieruchomiania krętków (inna nazwa to test Nelsona-Mayera). Do badania używa się żywych krętków i określa stopień ich unieruchomienia po dodaniu surowicy zawierającej przeciwciała przeciwkiłowe unieruchamiające.

Wskazania do badania serologicznego kiły

Kiła nabyta przenoszona jest drogą płciową. W jej przebiegu można wyróżnić trzy okresy. Dwa pierwsze składają się na kiłę wczesną, trzecie stadium to kiła późna. Kiła wczesna to pierwsze dwa lat od zakażenia.

  • Pierwszy okres to czas od początku choroby do 9 tygodnia. Powstaje wówczas tzw. objaw pierwotny w miejscu wniknięcia krętków, po 3-4 tygodniach. Jest to twardy naciek, który ulega owrzodzeniu. Najczęściej znajduje się na narządach płciowych, choć możliwe są oczywiście inne lokalizacje. Równocześnie powiększeniu ulegają okoliczne węzły chłonne. Wrzód pierwotny jest bardzo twardy (niektórzy klinicyści porównują go ze spoistością chrząstki), ma okrągły kształt, równe brzegi i dno. Zmiana ulega samoistnemu wygojeniu po kilkunastu dniach. Pomiędzy kiłą pierwszego i drugiego okresu występują okresy bezobjawowe.
  • Kiła drugiego okresu to wszystkie objawy, które pojawiają się pomiędzy 9 tygodniem a końcem 2 roku od zakażenia. Dochodzi do rozsiewu krętków drogą krwiopochodną. Pierwszym objawem kiły w drugim stadium kiły jest wysypka, tzw. osutka wczesna. Drobne, różowe plamki pojawiają się na całym ciele. Osutka znika po 2-3 tygodniach. Zmiany, które pojawiają się później, są bardzo różnorodne. Zalicza się tu wysypki z grudkami, krostami, plamkami. Mogą występować także na błonach śluzowych. Oprócz wysypki, w kile drugiego okresu może pojawić się kiłowe zapalenie gardła, krtani, łysienie kiłowe i bielactwo kiłowe.
  • Kiła trzeciorzędowa to stadium pojawiające się po 2 latach od zakażenia. Zmiany dotyczą wielu narządów, najczęściej jednak kiła późna dotyczy układu sercowo-naczyniowego i nerwowego.

Kiła wrodzona powstaje w wyniku przeniesienia krętków z chorej kobiety na płód, zazwyczaj około 16 tygodnia ciąży. Kiła wrodzona wczesna występuje u dzieci do dwóch lat. Stwierdza się charakterystyczne zmiany skórne, kostne i w narządach wewnętrznych. Zmiany występują tuż po urodzenia, a choroba często jest śmiertelna. W kile wrodzonej późnej występują jeszcze inne zmian, m.in.:

  • szablaste podudzia,
  • nos siodełkowaty,
  • zęby Hutchinsona,
  • śródmiąższowe zapalenie rogówki.

Jak wygląda badanie?

W celu uzyskania materiału do badania serologicznego w kierunku kiły, pobiera się próbkę krwi żylnej z żyły łokciowej. W laboratorium wykonuje się różne odczyny, w zależności od fazy zakażenia. W badaniach przesiewowych wykonywane są testy reaginowe (USR, VDRL, RPR).

Jeśli wyniki będą dodatnie, chorobę należy potwierdzić testami krętkowymi: FTA-ABS, TPHA, EIA. Testy ilościowe VDRL, RPR i FTA służą do obserwacji postępu choroby i kontroli po leczeniu kiły. Testy TPHA i EIA mogą być pozytywne nawet przez całe życia, po wyleczeniu choroby, dlatego nie mogą być stosowane w celu kontroli leczenia. W kile wrodzonej postępowanie diagnostyczne jest takie samo.

Przeciwwskazania do badania serologicznego kiły

Nie istnieją żadne przeciwwskazania do badania.

Opublikowano: ; aktualizacja: 20.11.2017

Oceń:
4.7


Może cię

Choroby matki a ciąża

Wiele chorób, na które cierpi bądź cierpiała przyszła mama może negatywnie wpływać na sam przebieg ...

Kiła układu nerwowego

Kiła ośrodkowego układu nerwowego występuje bardzo rzadko. Przyczyną choroby jest bakteria – krętek blady, ta ...

Kiła

Kiła jest chorobą przenoszoną drogą płciową, wywołaną przez krętki. Każdy stosunek płciowy z osobą zakażoną ...

Choroby weneryczne

Choroby weneryczne, czyli przenoszone podczas stosunków seksualnych, obejmują coraz to większą grupę ludzi, co może ...

Kiła wrodzona

Kiła wrodzona u dziecka występuje w wyniku zakażenia wewnątrzmacicznego. Występuje jako postać wczesna lub późna, ...

Seks oralny a choroby przenoszone drogą płciową

Seks oralny powszechnie traktowany jest za bezpieczniejszy od klasycznego stosunku i jest często pierwszym doświadczeniem ...

Choroby przenoszone drogą płciową a ciąża

Choroby przenoszone drogą płciową w większości bez wątpienia mają wpływ na ciążę. Istnieją badania, które ...

VDRL – badanie – wskazania, przygotowanie, normy i wyniki badania VDRL

Oznaczenie odczynu VDRL wykonywane jest w celu diagnozowania i monitorowania leczenia kiły. Stanowi też jedno ...

Kiła

Kiła zdecydowanie kojarzy się z niechcianą chorobą przenoszoną drogą kontaktów seksualnych. W naszym artykule postaramy ...

Leczenie kiły

Kiła to układowa choroba zakaźna, weneryczna. Odpowiedzialny za jej wywołanie jest krętek blady (łac. Treponema ...

Kiła wrodzona

Kiedy dojdzie do zakażenia kiłą w życiu płodowym od chorej matki mówi się o kile ...

Objawy kiły

Kiła jest chorobą przenoszoną głównie drogą płciową, ale do zakażenia może dojść również drogą przezłożyskową. ...

Komentarze (0)