Ile osób pali w Polsce w 2026 roku? Poznaj najnowszy raport

Liczba palaczy w Polsce w 2026 roku w skrócie

Oficjalna, jedna liczba palaczy w Polsce nie istnieje. Redakcja Raportu o Zdrowiu zestawiła pięć wariantów szacunku opartych na czterech badaniach i danych GUS o ludności, przy czym liczbę użytkowników tytoniu WHO podaje bezpośrednio.

Dolny pułap pochodzi z dużych badań instytucji publicznych, a górny z badania telefonicznego i internetowego na próbie 1500 osób, które uwzględnia także palenie okazjonalne. Szacunek WHO plasuje się pośrodku.

Co zawiera raport o paleniu w Polsce?

Raport zawiera cenne informacje zwłaszcza dla dziennikarzy piszących na temat statystyk palenia w Polsce. Opracowanie łączy dane Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH, GUS, Eurostatu, WHO, OECD i Komisji Europejskiej z wynikami recenzowanych publikacji naukowych. Czytelnik znajdzie w nim:

• szacunki liczby palaczy według pięciu wariantów i ich porównanie z liczbą mieszkańców województw,

• zestawienie dziewięciu wyników badań z lat 2023-2026 wraz z opisem metod,

• trendy palenia od 2000 roku z prognozą WHO do 2030 roku,

• analizę palenia według płci, wieku, wykształcenia i sytuacji materialnej,

• ranking 27 państw Unii Europejskiej według danych Eurostatu,

• porównanie z wybranymi krajami Europy i Azji na podstawie danych WHO,

• omówienie metod rzucania palenia o potwierdzonej skuteczności,

• listę miejsc, w których można bezpłatnie uzyskać pomoc.

Dlaczego raport ułatwia pracę redakcjom?

Dane o paleniu łatwo zestawić błędnie, bo poszczególne badania mierzą inne zjawiska. W raporcie znajduje się słowniczek wyjaśniający różnicę między paleniem codziennym, aktualnym, używaniem tytoniu oraz używaniem tytoniu i wyrobów pokrewnych. Osobny rozdział opisuje, czym jest standaryzacja według wieku i dlaczego jej wyników nie wykorzystuje się do szacowania liczby palaczy.

Dla osób przygotowujących publikacje szczególnie użyteczne są materiały źródłowe. Raport udostępnia do pobrania trzy pliki CSV:

• warianty szacunku liczby palaczy w Polsce z podziałem na płeć,

• wyniki WHO za 2024 rok dla krajów Europy i Azji, także bez standaryzacji,

• dane Eurostatu dla państw Unii Europejskiej za lata 2022 i 2025.

Całość uzupełniają opis metodologii z tabelą mianowników GUS, lista ograniczeń, bibliografia licząca 37 pozycji oraz streszczenie w języku angielskim. Historia aktualizacji wskazuje datę publikacji 12 października 2026 roku. Redakcja zapowiada uzupełnienie raportu o podział wyników badania WOBASZ3 według płci, gdy Ministerstwo Zdrowia opublikuje pełne dane.

Najważniejsze ustalenia

Z raportu wyłania się obraz kraju, w którym palenie wyraźnie spadło, ale dalsza poprawa nie jest przesądzona. Kluczowe obserwacje dotyczą kilku obszarów:

• odsetek palących w wieku 20-75 lat obniżył się w ciągu dwóch dekad z 31% do 17%,

• według Eurostatu Polska plasuje się o punkt procentowy poniżej średniej unijnej,

• według WHO polski wynik jest niższy od średniej europejskiej, ale wyższy od światowej,

• po 2020 roku spadek się zatrzymał, a wśród mężczyzn widoczny jest niewielki wzrost,

• regularnie pali papierosy 6% uczniów ostatnich klas szkół ponadpodstawowych, a e-papierosów używa regularnie 32%.

Raport opisuje też politykę cenową. Stawka kwotowa akcyzy na papierosy wynosi w 2026 roku 414 zł za 1000 sztuk, a w 2027 roku wzrośnie do 476,10 zł. Instytut Badań Strukturalnych ocenia, że podwyżki z lat 2025-2027 zmniejszą liczbę dorosłych palaczy o około 247 tys.

Jakie metody rzucania palenia omawia raport?

Opracowanie przywołuje pierwsze wytyczne kliniczne WHO dotyczące leczenia uzależnienia od tytoniu u dorosłych, opublikowane w 2024 roku. Największą szansę na trwałą abstynencję daje według nich połączenie wsparcia behawioralnego z leczeniem farmakologicznym.

W Polsce dostępne są cztery leki wspomagające rzucanie palenia:

• cytyzyna, sprzedawana bez recepty,

• nikotynowa terapia zastępcza w postaci plastrów, gum, pastylek lub sprayu, również bez recepty,

• wareniklina, wydawana na receptę, której dostępność bywa ograniczona po wycofaniu części serii leku w 2021 roku,

• bupropion, dostępny na receptę.

Dr Magdalena Cedzyńska z Narodowego Instytutu Onkologii zwraca uwagę, że żaden z tych leków nie jest w Polsce refundowany. Raport omawia także stan wiedzy o e-papierosach, tytoniu podgrzewanym i saszetkach nikotynowych oraz różnice w stanowiskach WHO, brytyjskiej publicznej służby zdrowia i Royal College of Physicians. Znajdziesz w nim m.in. analizę, czy wapowanie jest lepsze niż palenie papierosów.

Gdzie szukać bezpłatnej pomocy?

Osoby, które chcą rzucić palenie, mogą skorzystać z kilku form wsparcia bez skierowania. Najważniejsze z nich to:

• Telefoniczna Poradnia Pomocy Palącym działająca przy Narodowym Instytucie Onkologii, dostępna pod numerami 801 108 108 i 22 211 80 15 od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-21:00 oraz w soboty w godzinach 9:00-15:00,

• stacjonarna Poradnia Pomocy Palącym Narodowego Instytutu Onkologii w Warszawie, oferująca konsultacje lekarskie i psychologiczne,

• program NFZ profilaktyki chorób odtytoniowych, realizowany w wybranych przychodniach podstawowej opieki zdrowotnej.

Program NFZ obejmuje poradnictwo antynikotynowe dla dorosłych palaczy oraz badanie spirometryczne dla osób w wieku 40-65 lat. Przychodnię realizującą program można znaleźć w wyszukiwarce NFZ po wpisaniu hasła „Profilaktyka chorób odtytoniowych”.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Ile osób pali w Polsce według WHO? 

WHO szacuje liczbę użytkowników tytoniu w Polsce na 6,9 mln osób w wieku 15 lat i więcej, w tym 4,0 mln mężczyzn i 2,9 mln kobiet. To dane za 2024 rok.

Czy dane z raportu można wykorzystać we własnych analizach? 

Raport udostępnia trzy pliki CSV z danymi o liczbie palaczy w Polsce, wynikami WHO dla Europy i Azji oraz danymi Eurostatu dla Unii Europejskiej. Przy ich wykorzystaniu warto podawać wskaźnik, grupę wieku i rok pomiaru.

Czy leki na rzucanie palenia są w Polsce refundowane? 

Nie, leki wspomagające rzucanie palenia nie są refundowane. Cytyzynę i nikotynową terapię zastępczą można kupić w aptece bez recepty.

artykuł zewnętrzny