Uchyłek Meckela

Uchyłek Meckela to wada wrodzona przewodu pokarmowego. Jest to pozostałość występującego w życiu płodowym przewodu pępkowo-jelitowego. Uchyłek to kilkucentymetrowy, ślepo zakończony twór, lokalizujący się w końcowej części jelita cienkiego (jelito kręte). Wśród powikłań uchyłka Meckela wyróżnia się jego zapalenie i owrzodzenie. Może dochodzić także do krwawienia, a nawet niedrożności przewodu pokarmowego.

Co to jest uchyłek Meckela?

Uchyłek Meckela to wrodzona anomalia jelita cienkiego, a konkretnie jego końcowej części, czyli jelita krętego. Jelito kręte to ostatni odcinek jelita cienkiego, który przechodzi w jelito grube (oddziela je zastawka krętniczo-kątnicza).

Uchyłek Meckela jest pozostałością życia płodowego, a mianowicie przewodu pępkowo-jelitowego (żółtkowego). Jego długość waha się od 1 do 12 cm, a lokalizacja to około 4590 cm od zastawki krętniczo-kątniczej. Błona śluzowa jaka wyściela uchyłek często różni się od błony śluzowej występującej na odcinku jelita krętego często jest to błona śluzowa charakterystyczna dla żołądka. Uchyłek może ponadto, choć nie musi, być przytwierdzony do ściany brzucha w miejscu pępka.

Częstość występowania uchyłka Meckela to około 2%, z trzykrotną przewagą u mężczyzn. U większości osób jest to zjawisko bezobjawowe, może jednak przyczyniać się do różnych problemów i powikłań.

Uchyłek Meckela – powikłania

Uchyłek Meckela, chociaż prezentuje się dość niewinnie, może stać się przyczyną poważnych, zagrażających życiu komplikacji.

Krwawienie a uchyłek Meckela

Krwawienie to najczęstsza komplikacja obserwowana w przebiegu uchyłka Meckela. Zazwyczaj pojawia się ono u dzieci poniżej drugiego roku życia, a także u dorosłych mężczyzn. Nasilenie krwawienia może być różne, od delikatnego podkrwawiania (sukcesywnie wydalane niewielkie ilości krwi mogą powodować smoliste zabarwienie stolca) do masywnej utraty krwi włącznie (makroskopowo widoczna duża ilość żywoczerwonej krwi). Krwawienie z przewodu pokarmowego nie zawsze wiąże się z dolegliwościami bólowymi brzucha czy jego tkliwością.

Owrzodzenie a uchyłek Meckela

W uchyłku często lokalizuje się błona śluzowa charakterystyczna dla żołądka, w której mogą się tworzyć owrzodzenia, ponadto produkcja kwasu solnego może powodować uszkodzenie także okolicznej błony śluzowej jelita. Owrzodzenie uchyłka Meckela może być też powodem krwawienia.

Zapalenie uchyłka Meckela

Może dochodzić do zapalenia błony śluzowej uchyłka. Zdarza się ono jednak rzadko, częściej u osób starszych. Może się wiązać z dolegliwościami bólowymi brzucha, tkliwością w okolicy pępka. Zapalna błona śluzowa może ulec perforacji, doprowadzając do zapalenia otrzewnej.

Niedrożność jelit

W skrajnych przypadkach dochodzi nawet do niedrożności przewodu pokarmowego. Do niedrożności może dojść wskutek wgłobienia, gdzie uchyłek jest tzw. głową wgłobienia. Inną ewentualnością jest skręt jelita wokół wspomnianego wcześniej połączenia uchyłka ze ścianą brzucha. Objawy w tym przypadku przebiegają niezwykle burzliwie, są to zarówno silne dolegliwości bólowe, jak i krwawienie, zaparcie, wzdęcie. Może być wyczuwalny guz w brzuchu.

Diagnostyka uchyłka Meckela

Niezwykle trudno jest rozpoznać uchyłek Meckela jedynie na podstawie objawów, gdyż są one bardzo niecharakterystyczne. Niemniej jednak u dziecka kilkuletniego z krwawieniem z dolnego odcinka przewodu pokarmowego należy brać to rozpoznanie pod uwagę. Najczęściej do rozpoznania dochodzi podczas laparoskopii wykonywanej z innego powodu lub w trakcie zabiegu chirurgicznego wykonywanego z ostrych przyczyn brzusznych (np. niedrożność).

Możliwa jest diagnostyka nieinwazyjna. Jest to badanie scyntygraficzne z podaniem izotopu promieniotwórczego, wychwytywanego przez błonę śluzową o typie błony śluzowej żołądka. Ponieważ charakteryzuje się nią około 50% uchyłków, jest to szansa na jego rozpoznanie.

Leczenie uchyłka Meckela

Leczeniem z wyboru jest zabieg chirurgiczny i usunięcie uchyłka Meckela. Zabieg ten wykonuje się w przypadku opisanych wyżej komplikacji. Przypadkowe znalezienie uchyłka w trakcie operacji wykonywanej z innego powodu jest wskazaniem do jego usunięcia w kilku sytuacjach: u osoby poniżej 40 roku życia, gdy uchyłek jest dłuższy niż 2 cm, gdy posiada wąską szyję, gdy połączony jest ze ścianą brzucha lub jeśli wygląd uchyłka sugeruje jego stan zapalny (pogrubiona ściana).

Usunięcie zdrowego uchyłka w przypadku osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego jest niewskazane.
 

Opublikowano: ; aktualizacja: 12.09.2017

Oceń:
4.8


Może cię

Silny, ostry, częsty i przewlekły ból brzucha – jakie przyczyny są najczęstsze?

Stwierdzenie przyczyny bólu brzucha bywa trudne diagnostycznie. Ból w okolicy brzucha często promieniuje i może ...

Rak żołądka – jakie są objawy, leczenie i rokowania w raku żołądka

Rak żołądka (łac. carcinoma ventriculi) to jeden z najczęściej występujących nowotworów złośliwych. Objawy raka żołądka ...

Ból w ginekologii

Ból należy do częstych objawów , które skłaniają kobiety do wizyty u lekarza. Jest subiektywny. ...

Torbiel jajnika

Torbiel jajnika to częsta dolegliwość diagnozowana u kobiet w okresie rozrodczym, jak i menopauzalnym. Objawy ...

Niestrawność – jak się jej pozbyć?

Niestrawność (określana także mianem dyspepsji czy, potocznie przez pacjentów, niestrawnością żołądka) to zespół objawów po ...

Krew w kale – jakie przyczyny są najczęstsze?

Krew w kale wzbudza niepokój u pacjentów, gdyż jest jednym z objawów raka jelita grubego. ...

Krwawienie z przewodu pokarmowego – co to znaczy, jakie są przyczyny?

Krwawienie z przewodu pokarmowego to obecność krwi w świetle przewodu pokarmowego. W zależności od lokalizacji ...

Żylaki przełyku – przyczyny, objawy, stopnie, leczenie żylaków w przełyku

Przyczyną żylaków przełyku jest nadciśnienie wrotne powstające w przebiegu chorób wątroby, przede wszystkim marskości. Do ...

Ból brzucha u dziecka – co oznacza?

Ból brzucha u dziecka ma bardzo wiele przyczyn. Ból może obejmować cały brzuch, być ostry, ...

Powikłania choroby wrzodowej

Zmieniający się styl życia, stres, złe oraz nieregularne odżywianie się istotnie wpływają na funkcjonowanie układu ...

Zespół jelita drażliwego – objawy i leczenie

Zespół jelita drażliwego (ang. Irritable Bowel Syndrome – IBS) jest zaburzeniem czynnościowym przewodu pokarmowego. Objawem ...

Ból brzucha u dziecka

Ból brzucha u dziecka jest jednym z najczęściej zgłaszanych objawów. Wymaga on szerokiej diagnostyki różnicowej, ...

Komentarze (0)