Skąd problem biegunki po antybiotyku?
Nie każda antybiotykoterapia musi skończyć się biegunką. Ryzyko tej dolegliwości wzrasta jednak:
- przy dłuższym czasie leczenia,
- podczas stosowania antybiotyków o szerokim spektrum działania,
- u niemowląt, dzieci poniżej 6. roku życia, seniorów i osób z wrażliwym układem pokarmowym.
Największe prawdopodobieństwo pojawienia się tej dolegliwości obserwuje się przy stosowaniu aminopenicylin (zwłaszcza w połączeniu z kwasem klawulanowym), cefalosporyn, makrolidów, klindamycyny oraz fluorochinolonów. Działanie antybiotyków polega m.in. na eliminacji bakterii chorobotwórczych, ale niestety przy okazji niszczą one również korzystną florę jelitową. W konsekwencji dochodzi do dysbiozy – zaburzenia mikrobiomu jelitowego, które sprzyja problemom trawiennym.
Czy biegunka poantybiotykowa jest groźna?
Czasem pojawia się biegunka łagodna i samoograniczająca, ale zdarza się również bardziej nasilona reakcja, zwłaszcza przy zakażeniu Clostridium difficile. To bakteria, która produkuje toksyny uszkadzające błonę śluzową jelita, prowadząc niekiedy do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego.
Jak zapobiegać biegunce przy antybiotykoterapii?
- Stosuj probiotyki – najlepiej o udokumentowanym działaniu, zawierające szczepy drożdży (np. Saccharomyces boulardii) lub bakterie kwasu mlekowego (np. Lactobacillus rhamnosus GG). Pomagają one uzupełniać utracone bakterie i zmniejszają ryzyko wystąpienia biegunki.
- Zachowaj odpowiedni odstęp czasowy – jeśli przyjmowany jest probiotyk, nie powinno się go zażywać jednocześnie z antybiotykiem. Zaleca się przynajmniej 2–3 godziny przerwy, by zwiększyć jego skuteczność.
- Zastosuj lekkostrawną dietę – warto ograniczyć ciężkostrawne i tłuste potrawy, a także cukier, który może sprzyjać namnażaniu się niepożądanych drobnoustrojów w jelitach. Dobrze sprawdzą się lekkostrawne posiłki bogate w błonnik rozpuszczalny, np. gotowane warzywa, banany, owsianka.
Co pomaga na biegunkę po antybiotyku?
Jeśli mimo stosowania probiotyków pojawi się biegunka, warto działać możliwie jak najszybciej, by uniknąć dalszych powikłań, np. odwodnienia.
- Podstawą jest w tym przypadku nawadnianie. Przy nasilonej biegunce sama woda to za mało – warto wesprzeć się też gotowymi preparatami z elektrolitami.
- Równie istotne jest zwalczanie infekcji i wsparcie jelit „od środka”. Możemy tego dokonać przy pomocy preparatów, które łagodzą objawy biegunki i eliminują jej przyczynę – usuwają drobnoustroje odpowiedzialne za wywołanie rozwolnienia i wspomagają regenerację błony śluzowej jelit.
Warto wiedzieć: W odróżnieniu od tradycyjnych leków przeciwbiegunkowych, np. z loperamidem, produkty zawierające diosmektyt, np. Smecta*, zamiast wstrzymywać biegunkę, po prostu ją leczą. To kluczowa różnica, która pozwala skrócić czas trwania tej uporczywej dolegliwości.
Więcej informacji na temat skutecznego leczenia biegunki znajdziesz na stronie: https://www.gastroekspert.eu/biegunka/leczenie-biegunki/
Odbudowa flory bakteryjnej po zakończeniu leczenia
Kuracja antybiotykiem może trwać kilka dni lub dłużej, ale odbudowa jelit to proces znacznie dłuższy. Nawet po zakończeniu leczenia warto przez kilka tygodni wspierać organizm:
- kontynuując probiotykoterapię (nawet 1–2 tygodnie po antybiotyku),
- wprowadzając do diety kiszonki, kefiry, jogurty naturalne (o ile są dobrze tolerowane),
- unikając wysoko przetworzonej żywności, alkoholu i nadmiaru cukru.
Układ pokarmowy potrzebuje czasu, by odzyskać równowagę po chorobie i znów funkcjonować bez zakłóceń.
*To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania. Nie przekraczaj maksymalnej dawki leku. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
SMECTA, Diosmectite, 1 saszetka zawiera 3 g diosmektytu w postaci glinokrzemianu. Substancje pomocnicze o znanym działaniu: glukoza, sacharoza. 1 saszetka zawiera 0,679 g glukozy i 0,27 g sacharozy. Postać farmaceutyczna: proszek do sporządzania zawiesiny doustnej. Wskazania do stosowania: leczenie ostrej biegunki u dzieci w wieku powyżej 2 lat w połączeniu ze stosowaniem doustnego płynu nawadniającego oraz ostrej biegunki u dorosłych, leczenie objawowe przewlekłej biegunki czynnościowej u dorosłych. Przeciwwskazania: Nadwrażliwość na substancję czynną lub na którąkolwiek substancję pomocniczą (glukoza jednowodna, sacharynian sodu, aromat pomarańczowy, aromat waniliowy). Podmiot odpowiedzialny: MAYOLY PHARMA FRANCE, 3 Place Renault, 92500 Rueil-Malmaison, Francja, Numer pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez MZ: R/0538 Data ostatniej aktualizacji: maj 2025 r.
Artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej, jeśli występują u Ciebie objawy, konieczna jest konsultacja z lekarzem, aby ustalić przyczynę i wdrożyć odpowiednie leczenie.
artykuł zewnętrzny
artykuł zweryfikowany merytorycznie przez: lek. Michała Dąbrowskiego
