Spray do gardła – rodzaje, wskazania, jak stosować

Czym jest spray do gardła?

Popularne spraye do gardła to produkty lecznicze, które przeznaczone są do miejscowego stosowania w jamie ustnej. Te wyroby medyczne występują w postaci aerozolu, który rozpyla się za pomocą specjalnego aplikatora. Dzięki temu łatwo trafiają do błony śluzowej jamy ustnej. Są głównie stosowane w infekcjach górnych dróg oddechowych, np. w ostrym zapaleniu migdałków podniebiennych, czy też zapaleniu krtani przebiegającym z bólem gardła. Dzięki temu, że stosuje się je miejscowo, nie mają działania ogólnoustrojowego. Wiąże się to z minimalnym ryzykiem interakcji lekowych i działań niepożądanych. Spraye na gardło przynoszą szybką ulgę w dolegliwościach.

Środki te, w zależności od składników aktywnych, mogą charakteryzować się:

• działaniem przeciwbólowym,

• działaniem nawilżającym,

• działaniem przeciwzapalnym,

• działaniem miejscowo znieczulającym,

• działaniem przeciwbakteryjnym,

• działaniem antyseptycznym.

Są one stosowane w następujących przypadkach:

• leczenie stanów zapalnych gardła objawiających się:

  • bólem gardła;

  • uczuciem suchości gardła;

  • pieczeniem;

  • podrażnieniem gardła.

• leczenie miejscowych infekcji błony śluzowej jamy ustnej;

• znieczulenie jamy ustnej do zabiegu, np. gastroskopii;

• w nasilonym bólu gardła.

Przeczytaj również:

Skuteczne tabletki na gardło – jakie będą najlepsze?

Rodzaje sprayów do gardła

Na rynku dostępnych jest wiele preparatów do gardła w postaci aerozolu: spraye antyseptyczne, spraye przeciwbólowe, spraye przeciwzapalne, spraye nawilżające i ochronne, preparaty dla dzieci czy preparaty naturalne.

Spraye antyseptyczne

• zawierają związki o działaniu przeciwbakteryjnym i przeciwgrzybiczym;

• mogą zawierać takie związki, jak: amylometakrezol, cetylpirydyna, chlorek benzalkoniowy, alkohol, chlorek benzoksoniowy, chlorochinaldol;

• są stosowane w przypadku miejscowych zakażeń jamy ustnej i gardła, ale także wspomagająco w zapobieganiu wtórnym infekcjom, np. u pacjentów onkologicznych;

• są stosowane w zakażeniach bakteryjnych gardła, ale także w infekcjach grzybiczych. Należy jednak pamiętać, że nie wyleczą one takich infekcji, więc są stosowane jako uzupełnienie do podstawowej terapii;

• trzeba je stosować zgodnie z zaleceniami producenta i nie przekraczać dawki, gdyż nadmierne ich stosowanie może podrażnić gardło, a nawet wywołać reakcję alergiczną.

Spraye przeciwbólowe

• ich substancja czynna ma działanie przeciwbólowe;

• substancją czynną może być: lek z grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (ketoprofen, flurbiprofen), niskie stężenia lidokainy;

• często zawierają dodatkowo mentol, który daje uczucie chłodzenia, co pozwala na zmniejszenie bólu, ale mogą zawierać także inne substancje łagodzące, np. miód;

• zwalczają ból gardła i podrażnienia w jamie ustnej.

Spraye przeciwzapalne

• są stosowane w infekcjach górnych dróg oddechowych;

• substancje czynne w tych sprayach często mają również działanie przeciwbólowe (np. niesteroidowe leki przeciwzapalne);

• hamują one miejscową reakcję zapalną, dzięki czemu powodują:

  • zmniejszenie bólu gardła;

  • zmniejszenie obrzęku gardła;

  • ułatwienie połykania.

Przeczytaj również:

Płukanie gardła – sposób na ból gardła

Spraye nawilżające i ochronne

• są polecane osobom, które nadużywają głosu – nauczycielom, lektorom, wokalistom – a także w przypadku długotrwałego przebywania w klimatyzowanym pomieszczeniu z suchym powietrzem;

• mają działanie nawilżające, dzięki czemu hamują uczucie suchości i drapania w gardle;

• zawierają również substancje, które tworzą ochronny film na błonie śluzowej gardła, dzięki czemu:

  • zmniejszają podrażnienia gardła spowodowane, np. częstym mówieniem, kaszlem;

  • łagodzą dyskomfort w gardle.

Preparaty dla dzieci

• mogą mieć działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne, antyseptyczne, ale także nawilżające;

• zawierają mniejsze stężenie substancji aktywnych, a także substancje pochodzenia naturalnego, np. szałwię, rumianek;

• często mają przyjemny i słodki smak, tak aby ułatwić aplikację;

• są bezpieczne dla dzieci i całej rodziny.

Preparaty naturalne

• bazują na składnikach naturalnych, które głównie mają działanie nawilżające i łagodzące, ale także mogą działać przeciwzapalnie i antyseptycznie;

• mogą zawierać takie substancje, jak:

  • miód – ma działanie ochronne, gdyż tworzy powłokę na błonie śluzowej gardła, ale także nawilżające i przeciwbakteryjne;

  • tymianek – ma działanie przeciwbakteryjne;

  • szałwia – ma działanie łagodzące, przeciwzapalne i przeciwbakteryjne;

  • mentol – zmniejsza ból gardła;

  • propolis – ma działanie ochronne, nawilżające i przeciwbakteryjne.

Przeczytaj również:

Ból gardła u dziecka – przyczyny, leczenie, domowe sposoby, co podać

Wskazania do stosowania sprayu do gardła

Spray do gardła może być stosowany w następujących przypadkach:

• choroby przebiegające z bólem gardła: przeziębienie, ostre zapalenie gardła i migdałków;

• alergie przebiegające z bólem gardła;

• silny ból gardła, który nie przechodzi po tabletkach do ssania;

• uczucie suchości gardła i jamy ustnej;

• łagodzenie podrażnień spowodowanych mówieniem, kaszlem;

• podrażnienie gardła spowodowanym suchym powietrzem;

• znieczulenie gardła przed zabiegami.

Jak prawidłowo stosować spray do gardła?

Przed zakupem i rozpoczęciem stosowania sprayu do gardła należy skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, a także warto sięgnąć po ulotkę i przeczytać zamieszczone tam informacje. Nieprzestrzeganie zaleceń zwiększa ryzyko, że lek może powodować działania niepożądane.

Dla bezpieczeństwa stosuj preparat zgodnie z poniższymi wskazówkami:

1. przed użyciem załóż aplikator na butelkę;

2. zaaplikuj spray, w tym celu:

   • lekko odchyl głowę,

   • otwórz szeroko usta,

   • końcówkę dozownika skieruj w stronę tylnej części gardła, ale tak, aby nie dotykała migdałków podniebiennych,

   • rozpyl lek poprzez naciśnięcie na aplikator,

   • nie wdychaj preparatu,

   • powstrzymaj się przez chwilę od przełknięcia śliny;

3. dawka powinna być zgodna z zaleceniami lekarza/ulotką;

4. po użyciu warto powstrzymać się od picia i jedzenia, po to aby substancja mogła zadziałać i nie została szybko spłukana. Najlepiej wstrzymać się na 15-30 minut;

5. po aplikacji warto przemyć końcówkę aplikatora;

6. produkt powinien być przechowywany w miejscu niewidocznym i niedostępnym dla dzieci, tak aby nie mogły go użyć bez kontroli osoby dorosłej;

7. lek należy przechowywać w oryginalnym opakowaniu.

Przeczytaj również:

Nawilżanie gardła – jak domowym sposobem nawilżyć suche gardło?

Przeciwwskazania i środki ostrożności

Spraye do gardła nie powinny być stosowane:

• w przypadku nadwrażliwości na substancje czynne i pozostałe składniki preparatu;

• u niemowląt i małych dzieci;

• w bardzo silnym bólu gardła z towarzyszącą dusznością i trudnościami w oddychaniu.

Preparatów nie należy stosować po upływie terminu ważności.

Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku kobiet w ciąży, gdyż niektóre ze składników mogą być przeciwwskazane dla ciężarnych. W przypadku dzieci należy zapoznać się z ulotką, czy lek jest bezpieczny, np. produkty z lidokainą są przeciwwskazane do stosowania u dzieci w wieku poniżej 12 lat. Dzieci mogą przyjmować lek tylko pod opieką osoby dorosłej.

Jak każdy produkt leczniczy, także spray może wywołać działania niepożądane. Mogą to być:

• ból gardła;

• bóle głowy;

• stan zapalny jamy ustnej;

• pieczenie jamy ustnej;

• reakcje alergiczne – wysypka, zapalenie błony śluzowej gardła;

• zaburzenia smaku;

• pieczenie języka;

• przebarwienia jamy ustnej i zębów.

Podsumowanie – jaki spray wybrać?

Wybierając spray do gardła, należy kierować się tym, jakie są nasze potrzeby:

• jeśli zależy ci na działaniu przeciwbólowym – rozważ spray o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym;

• jeśli twoim problemem jest chrypka, suchość gardła i podrażnienia – pomocne mogą okazać się produkty o działaniu ochronnym i nawilżającym;

• w przypadku dzieci – wybieraj preparaty bezpieczne dla wieku dziecka, o przyjemnym smaku i unikaj preparatów dla dorosłych.