WyleczTo

Benodil – na co pomaga? Czy to steryd? Skutki uboczne

3 października 2025

Choroby układu oddechowego takie jak astma czy też POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) to schorzenia, które dotykają miliony ludzi na całym świecie. Objawiają się uciążliwym kaszlem i często także dusznością, co nierzadko prowadzi do ograniczenia codziennego funkcjonowania. Na rynku dostępna jest szeroka gama produktów leczniczych wykorzystywanych w tych schorzeniach, dobieranych indywidualnie przez lekarza. Jednymi z podstawowych leków stosowanych w tych chorobach są glikokortykosteroidy. Zalicza się do ich Benodil – lek podawany w formie nebulizacji. W niniejszym artykule przedstawiamy między innymi, jak działa Benodil, jakie są wskazania do stosowania tego leku, kiedy nie powinno się go używać i na co jeszcze warto zwrócić uwagę podczas terapii.

Kobieta z nebulizatorem, używająca benodilu.
Depositphotos

Benodil – jak działa?

Benodil to lek stosowany w chorobach układu oddechowego. Jego substancją czynną jest budezonid zaliczany do glikokortykosteroidów (sterydów). Lek ten występuje w postaci zawiesiny do nebulizacji. Oznacza to, że przyjmuje się go za pomocą specjalnego urządzenia – nebulizatora – które zamienia zawiesinę leku w mgiełkę.

Wytworzony w ten sposób aerozol wdycha się przez maseczkę lub ustnik. Dzięki temu lek trafia głęboko do dróg oddechowych. Budezonid dostaje się w ten sposób bezpośrednio do miejsca działania, więc jego ogólnoustrojowy wpływ na organizm jest dużo mniejszy, niż gdyby był przyjmowany w postaci tabletek.


Mechanizm działania budezonidu jest skomplikowany i nie do końca wyjaśniony. Wiadomo, że u podłoża chorób, w których stosowanie Benodilu jest wskazane leży przede wszystkim stan zapalny oraz obrzęk błony śluzowej dróg oddechowych. Lek Benodil jest skuteczny w tych przypadkach, gdyż ma działanie:

  • przeciwzapalne;

  • przeciwalergiczne;

  • przeciwwysiękowe;

  • przeciwobrzękowe.

Uważa się, że mechanizm działania budezonidu jest związany z indukcją różnych białek, np. makrokortyny, która hamuje produkcję mediatorów reakcji zapalnych takich jak leukotrieny.

Oprócz tego, że lek ten hamuje nadmierną aktywność układu odpornościowego powoduje również:

  • zmniejszenie nadwrażliwości oskrzeli na bodźce;

  • zmniejszenie produkcji wydzieliny w drogach oddechowych;

  • hamowanie stanu zapalnego w drogach oddechowych;

  • uszczelnienie nabłonka dróg oddechowych.

Wskazanie do stosowania leku Benodil

Benodil jest zarejestrowany do stosowania:

  • w astmie, kiedy to pacjent nie potrafi, bądź niewłaściwie używa inhalatorów ciśnieniowych/proszkowych (lek jest przeznaczony do długotrwałego leczenia astmy);

  • w zespole krupu – ostrym zapaleniu krtani, tchawicy i oskrzeli;

  • podczas zaostrzenia przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP);

Bardzo ważne jest uświadomienie sobie, że Benodil nie jest wskazany do łagodzenia: ostrego napadu astmy, stanówastmatycznych i bezdechu.

Benodil – zawiesina do nebulizacji – dawkowanie

Dawkowanie tego leku zależy od wieku pacjenta i różni się w zależności od tego, czy jest to dawka początkowa, czy podtrzymująca. Zalecane dawki to:

  • dla niemowląt (od 6 do 23 miesięcy) i dzieci (od 2 do 11 lat): dawka początkowa – 0,5–1 mg dwa razy na dobę; dawka podtrzymująca: 0,25–0,5 mg budezonidu dwa razy na dobę; maksymalna dawka dobowa: 2 mg;

  • dla młodzieży (12–17 lat) i osób dorosłych: dawka początkowa: 1–2 mg dwa razy na dobę; dawka podtrzymująca – 0,5–1 mg budezonidu dwa razy na dobę; maksymalna dawka dobowa – 4 mg.

Wyżej wymienione dawkowanie to dawki zalecane przez producenta. Każdy przypadek kliniczny lekarz rozpatruje indywidualnie – dawkowanie leku należy dostosować do potrzeb pacjenta.

Jakie są przeciwwskazania do stosowania Benodilu?

Do przeciwwskazań do stosowania leku Benodil zalicza się:

  • nadwrażliwość na budezonid;

  • nadwrażliwość na sód.

Jak już wspomniano, lek Benodil nie jest wskazany do szybkiego łagodzenia ostrych epizodów astmy. Taki stan wymaga zastosowania innych leków wziewnych, których działanie jest szybkie i krótkie.

Należy zachować ostrożność w przypadku pacjentów:

  • chorujących na gruźlicę (zarówno czynną jak i nieaktywną);

  • z zakażeniami dróg oddechowych na tle grzybiczym lub wirusowym;

  • z zaburzeniami czynności wątroby;

  • stosujących leki przeciwgrzybicze (ketokonazol, itrakonazol);

  • leczonych inhibitorami proteazy HIV;

  • u których występowały zaburzenia widzenia przy poprzednich terapiach glikokortykosteroidami;

  • u dzieci.

Benodil – skutki uboczne

Do najczęstszych możliwych działań niepożądanych zalicza się:

  • ból jamy ustnej;

  • uczucie suchości w jamy ustnej;

  • grzybicę jamy ustnej i gardła (pleśniawki);

  • chrypkę i kaszel z podrażnienia.

Aby zapobiec wyżej wymienionym skutkom ubocznym po każdej inhalacji powinno się dokładnie przepłukać jamę ustną wodą i następnie ją wypluć.

Należy również dbać o to, aby regularnie czyścić ustnik/maseczkę nebulizatora lub inhalatora, bo zapobiega to kolonizacji drobnoustrojów.

Do rzadkich, jednak możliwych ogólnoustrojowych skutków ubocznych zalicza się:

  • spowolnienie, a nawet zahamowanie wzrostu u dzieci;

  • zaburzenia widzenia;

  • spadek odporności, a co za tym idzie wzrost ryzyka zakażeń;

  • zespół Cushinga lub objawy zbliżone do zespołu Cushinga (wzrost masy ciała, nadciśnienie tętnicze, cukrzyca);

  • zahamowanie czynności nadnerczy;

  • objawy psychiczne (depresja);

  • zaburzenia zachowania (niepokój, agresja);

  • zaburzenia snu.

Czy Benodil i Nebbud to to samo?

Benodil i Nebbud ze względu na taki sam skład są swoimi zamiennikami. Zarówno Benodil jak i Nebbud zawierają budezonid jako substancję czynną i występują w postaci zawiesiny do nebulizacji. Różnią się one jedynie producentem i ceną.  Oba leki są dostępne wyłącznie na receptę.

Bibliografia

W Wylecz.to opieramy się na EBM (Evidence Based Medicine) – medycynie opartej na faktach i wiarygodnych źródłach.  Więcej o tym, jak dbamy o jakość naszych treści znajdziesz w Polityce Redakcyjnej Wylecz.to.

  1. https://www.google.com/url?sa=t&source=web&rct=j&opi=89978449&url=https://rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl/api/rpl/medicinal-products/33453/characteristic&ved=2ahUKEwi3ydSv_8COAxVDKRAIHa8yDD8QFnoECAkQAQ&usg=AOvVaw1CY7eULph5WsdJfYsnNYNE

  2. lszanecki R., Wołkow P., Jawień J., Farmakologia, PZWL, 2017.

  3. E. Niżankowska-Mogilnicka i in., Choroby układu oddechowego. Astma, w: Interna Szczeklika. Mały podręcznik 2022/23, red. P. Gajewski, Kraków 2022.

  4. Klassen, T. P., Feldman, M. E., Watters, L. K., Sutcliffe, T., & Rowe, P. C. (1994). Nebulized budesonide for children with mild-to-moderate croup. The New England journal of medicine331(5), 285–289. https://doi.org/10.1056/NEJM199408043310501.

  5. Scott, M. B., & Skoner, D. P. (1999). Short-term and long-term safety of budesonide inhalation suspension in infants and young children with persistent asthma. The Journal of allergy and clinical immunology104(4 Pt 2), 200–209. https://doi.org/10.1016/s0091-6749(99)70062-x.


Więcej na ten temat