Sildenafil – działanie, zastosowanie i dawkowanie

Czym jest sildenafil i jak wpływa na erekcję?

Sildenafil to substancja z grupy inhibitorów fosfodiesteraza typu 5 (PDE5). Pierwotnie badano ją pod kątem leczenia dławicy piersiowej i nadciśnienia płucnego. Choć tamte testy nie dały oczekiwanych rezultatów, odkryto niespodziewany efekt – lek znacząco ułatwiał osiągnięcie i utrzymanie wzwodu. Dziś sildenafil jest powszechnie stosowany w leczeniu zaburzeń erekcji, a także (pod inną nazwą handlową) w terapii tętniczego nadciśnienia płucnego u dorosłych.

Jak sildenafil wpływa na erekcję?

Podczas podniecenia seksualnego w ciałach jamistych prącia wydzielany jest tlenek azotu, który stymuluje produkcję cząsteczki zwalnianej jako cGMP. To właśnie cGMP uczestniczy w rozluźnieniu mięśni gładkich ciał jamistych i zwiększeniu napływu krwi do prącia, co umożliwia erekcję. Zwykle obecny w organizmie enzym PDE5 stopniowo rozkłada cGMP, co prowadzi do skurczu naczyń i opadania wzwodu. Sildenafil hamuje ten proces:

• blokuje enzym PDE5 – dzięki temu cząsteczki cGMP nie są niszczone i gromadzą się w tkankach;

• wywołuje rozkurcz naczyń – napływ krwi do prącia staje się intensywniejszy;

• ułatwia osiągnięcie erekcji – członek uzyskuje sztywność niezbędną do odbycia stosunku.

Innymi słowy sildenafil zwiększa stężenie cGMP w ciałach jamistych prącia, pomagając wywołać i utrzymać erekcję.

Czy sildenafil działa po wytrysku?

Sildenafil pomaga w utrzymaniu erekcji po wytrysku, jeśli dochodzi do dalszej stymulacji seksualnej. Sildenfil stosowany do leczenia zaburzeń erekcji zwiększa przepływ krwi do prącia poprzez hamowanie enzymu fosfodisetrazy typu 5.

Przeczytaj również:

Zaburzenia erekcji – jakie są przyczyny i jak leczyć problemy z erekcją?

Jak dobrać dawkę i kiedy przyjąć tabletkę, aby zadziałała?

Zalecana dawka początkowa sildenafilu to 50 mg na ok. godzinę przed planowaną aktywnością seksualną. W zależności od skuteczności i tolerancji lekarz może zalecić zmniejszenie dawki do 25 mg (np. u pacjentów z niewydolnością nerek) lub zwiększenie jej do 100 mg. Nie należy przyjmować więcej niż jednej dawki na dobę. W przypadku tabletek ulegających rozpadowi w jamie ustnej należy umieścić je na języku bezpośrednio po wyjęciu z opakowania i poczekać, aż się rozpuszczą. Nie ma potrzeby popijania ich wodą.

Kiedy należy zachować ostrożność?

Przyjmowanie sildenafilu wraz z niektórymi lekami lub w przypadku określonych chorób może wymagać zmiany dawki albo dodatkowej konsultacji z lekarzem. Ostrożności wymagają:

• ciężka niewydolność nerek lub niewydolność wątroby – lekarz może zalecić niższą dawkę początkową;

• jednoczesne stosowanie alfa-blokerów – może prowadzić do istotnego obniżenia ciśnienia tętniczego i zawrotów głowy, dlatego sildenafil należy rozpoczynać od niższej dawki, gdy ciśnienie tętnicze jest ustabilizowane;

• stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 – leki mogą zwiększać stężenie sildenafilu we krwi, dlatego może być konieczne zastosowanie niższej dawki;

• deformacje prącia, takie jak choroba Peyroniego lub zwłóknienie ciał jamistych – wymagają zachowania ostrożności ze względu na zwiększone ryzyko przedłużającego się wzwodu;

• choroby predysponujące do priapizmu, m.in. anemia sierpowata, szpiczak mnogi lub białaczka – przed przyjęciem sildenafilu należy poinformować o nich lekarza;

• zaburzenia krzepnięcia krwi lub czynna choroba wrzodowa – stosowanie sildenafilu w tych przypadkach wymaga ostrożności, ponieważ dostępne dane dotyczące bezpieczeństwa leczenia są ograniczone;

• choroby układu krążenia – sildenafil może powodować przejściowe obniżenie ciśnienia tętniczego, dlatego u pacjentów z chorobami serca lekarz powinien ocenić bezpieczeństwo podejmowania aktywności seksualnej.

Jeśli pacjent przyjmuje jakiekolwiek leki, powinien poinformować o tym lekarza przed przyjęciem sildenafilu. Dotyczy to również leków stosowanych w leczeniu nadciśnienia tętniczego i innych chorób układu krążenia.

Przeczytaj również:

Problemy z erekcją w młodym wieku – jakie mogą być przyczyny i jak je leczyć?

Po jakim czasie działa sildenafil?

Tabletka zaczyna działać zazwyczaj po 30–60 minutach od zażycia. Przy czym lek nie wywoła erekcji automatycznie – potrzebna jest do tego naturalna stymulacja seksualna i podniecenie seksualne. Bez pobudzenia tabletka po prostu nie zadziała. Spore znaczenie ma też to, co się je. Jeśli weźmiesz lek bezpośrednio po tłustym, obfitym posiłku, jego wchłanianie się wydłuży, a na efekt trzeba będzie poczekać dłużej.

Jak długo działa lek?

Efekt działania sildenafilu utrzymuje się w organizmie zazwyczaj przez 4 do 5 godzin. Oznacza to, że w tym czasie możesz łatwiej osiągnąć i utrzymać wzwód wystarczający do odbycia stosunku.

Skutki uboczne stosowania sildenafilu

Jak każdy lek, sildenafil może powodować działania niepożądane. Większość z nich ma łagodny i przemijający charakter. Do najczęstszych należą:

• ból i zawroty głowy – mogą pojawić się po podaniu doustnym leku i zwykle mają łagodne nasilenie;

• nagłe zaczerwienienie twarzy i uderzenia gorąca – wynikają z działania rozszerzającego naczynia krwionośne;

• uczucie zatkanego nosa i zapalenie błony śluzowej nosa;

• dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym niestrawność i objawy związane z chorobą refluksową przełyku;

• zaburzenia widzenia – mogą obejmować nieprawidłowe zabarwienie widzianego obrazu, niewyraźne widzenie lub zmiany w postrzeganiu światła. Są związane z wpływem sildenafilu na enzymy obecne również w siatkówce oka;

• uczucie zmęczenia i nieprawidłowe odczucia, np. zaburzenia czucia.

Rzadziej mogą wystąpić poważniejsze działania niepożądane. Nagła utrata lub wyraźne pogorszenie widzenia wymaga pilnego kontaktu z lekarzem, ponieważ w rzadkich przypadkach stosowanie inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 , wiązano z zaburzeniami przepływu krwi w obrębie nerwu wzrokowego. Pilnej konsultacji wymagają również nagłe zaburzenia słuchu, ból w klatce piersiowej oraz przedłużający się wzwód trwający ponad 4 godziny. Ten ostatni stan, określany jako wspominany już priapizm, może prowadzić do uszkodzenia tkanek prącia, jeśli nie zostanie odpowiednio szybko leczony.

Przeczytaj również:

Problem z erekcją i potencją po czterdziestce – jakie mogą być przyczyny?

Czy po sildenafilu można prowadzić samochód?

Sildenafil może u niektórych osób powodować zawroty głowy, zaburzenia widzenia lub uczucie zmęczenia, dlatego po przyjęciu leku należy zachować ostrożność podczas prowadzenia samochodu i obsługi maszyn. Jeśli stosujesz sildenafil po raz pierwszy, sprawdź najpierw, jak reagujesz na lek, zanim usiądziesz za kierownicą.

Jakie są przeciwwskazania do sildenafilu?

Sildenafil to skuteczny lek, ale nie każdy może go bezpiecznie przyjmować. Przede wszystkim nie wolno go stosować, jeśli masz uczulenie na substancję czynną lub którykolwiek składnik tabletki. Lek jest też przeciwwskazany także, jeśli twój stan zdrowia nie pozwala na wysiłek fizyczny związany ze stosunkiem.

Główne przeciwwskazania to:

• przyjmowanie azotanów lub leków uwalniających tlenek azotu (często stosowanych przy bólach w klatce piersiowej) – ich połączenie z sildenafilem grozi niebezpiecznym, gwałtownym spadkiem ciśnienia krwi;

• stosowanie riocyguatu (leku na nadciśnienie płucne) i leków α-adrenolityczne;

• ciężkie choroby serca (np. niestabilna dławica piersiowa, ciężka niewydolność serca);

• niedawno przebyty zawał serca lub udar mózgu;

• bardzo niskie ciśnienia tętniczego krwi (poniżej 90/50 mm Hg);

• ciężka niewydolność wątroby;

• poważne problemy ze wzrokiem, w tym utrata wzroku w jednym oku z powodu niedokrwienia nerwu wzrokowego lub rzadkie, dziedziczne choroby siatkówki.

Z jakimi lekami nie łączyć sildenafilu? Najważniejsze interakcje

Przed przyjęciem sildenafilu sprawdź, czy nie stosujesz leków, które mogą zmieniać jego działanie lub zwiększać ryzyko działań niepożądanych. Szczególnie ważne są następujące połączenia:

• azotany – sildenafilu nie wolno łączyć z azotanami, np. nitrogliceryną stosowaną w leczeniu bólu w klatce piersiowej, ponieważ takie połączenie może spowodować gwałtowne i niebezpieczne obniżenie ciśnienia tętniczego;

• riocyguat – jednoczesne stosowanie z sildenafilem jest przeciwwskazane, ponieważ oba leki mogą powodować istotne obniżenie ciśnienia tętniczego;

• alfa-blokery – ich jednoczesne stosowanie z sildenafilem może prowadzić do zawrotów głowy i spadków ciśnienia, dlatego lekarz może zalecić niższą dawkę sildenafilu;

• silne inhibitory CYP3A4 – mogą zwiększać stężenie sildenafilu we krwi i nasilać jego działanie, dlatego w przypadku takiego połączenia lekarz może zdecydować o zastosowaniu niższej dawki;

• inne leki obniżające ciśnienie tętnicze – sildenafil może dodatkowo nasilać ich działanie hipotensyjne, dlatego przed przyjęciem leku należy poinformować lekarza o stosowanym leczeniu;

Jeśli przyjmujesz jakiekolwiek leki, także dostępne bez recepty, poinformuj o tym lekarza lub farmaceutę przed zastosowaniem sildenafilu. Nie odstawiaj samodzielnie żadnego leku, aby móc przyjąć sildenafil. Co więcej alkohol zwiększa ryzyko spadku ciśnienia krwi przy sildenafilu, zaś sok grejpfrutowy może zwiększać stężenie sildenafilu w organizmie.

Przeczytaj również:

Problemy ze wzwodem – przyczyny. Jak leczyć problemy z erekcją?

Przedawkowanie sildenafilu

Objawy przedawkowania sildenafilu można porównać do działań niepożądanych. Najczęściej pojawiają się: zawroty głowy, ból głowy, zaburzenia widzenia, uczucie pieczenia w nadbrzuszu.

Sildenafil a płodność

Przeprowadzone badania nie wykazały znaczącego wpływu opisywanej substancji na płodność. Podczas stosowania sildenafilu nie zaobserwowano obniżenia parametrów nasienia, ani pogorszenia płodności u kobiet.

Interakcje z alkoholem

Sildenafilu nigdy nie wolno łączyć z alkoholem ze względu na ryzyko wystąpienia działań niepożądanych lub ryzyko osłabienia skuteczności leku.

Czym się różni sildenafil od tadalafilu?

Kluczową różnicą jest czas, po jakim dane preparaty zaczynają działać. Tadalafil działa już po 20–30 min od zażycia, a efekt utrzymuje się nawet do 36 godzin. Sildenafil działa po 30–60 min, ale efekt po 8 godzinach ustępuje.

Sildenafil na receptę czy bez recepty?

W Polsce dostępność sildenafilu zależy od konkretnego produktu leczniczego, jego dawki i wskazania. Niektóre preparaty stosowane w leczeniu zaburzeń erekcji są dostępne bez recepty, natomiast preparaty przeznaczone do leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego są lekami wydawanymi na receptę.

Bez recepty (OTC)
Od maja 2016 roku w Polsce można kupić bez recepty preparaty z sildenafilem. Dotyczy to obecnie dawek 25 i 50 mg, a dawka 100 mg jest dostępna tylko z przepisu lekarza. Przykłady dawki 25 mg to Inventum, Maxigra Go, Mensil i Maxon Active. W dawce 50 mg dostępne są m.in. Viagra Connect Max firmy Viatris, Maxigra Max, Maxon forte, Inventum Max i Mensil Max. Wśród innych zamienników bez recepty są też Ervasil i Ervasil Max oraz Permen Med Forte i Actigra Forte. Wszystkie te preparaty są przeznaczone dla dorosłych mężczyzn z zaburzeniami erekcji.

Na receptę
Na receptę są głównie preparaty w wyższych dawkach, np. oryginalna Viagra 100 mg oraz generyki. Są to m.in. Maxigra, Maxon, Mensil Med Max, Silandyl (tabletki rozpadające się w jamie ustnej), Sildenafil Polpharma, Sildenafil Sandoz i Vizarsin, a także preparaty o nazwach typu „Sildenafil + producent” (np. Accord, Genoptim). Osobną grupę stanowią leki z sildenafilem w dawce 20 mg, takie jak Revatio czy Granpidam. Nie służą one do leczenia zaburzeń erekcji, tylko nadciśnienia płucnego, i zawsze wymagają recepty.