Choroba Peyroniego – objawy, leczenie i skuteczne metody prostowania prącia

Jak wygląda prącie w chorobie Peyroniego?

Najbardziej charakterystycznym objawem choroby Peyroniego jest skrzywienie prącia podczas wzwodu. Może być ono skierowane do góry, w dół, w lewo lub w prawo. U części mężczyzn prącie wygina się w jednym miejscu, u innych deformacja jest bardziej złożona i przypomina kształtem łuk, haczyk lub tzw. klepsydrę, czyli miejscowe przewężenie trzonu.
W początkowym okresie choroby skrzywienie często stopniowo się powiększa. Dla jednych mężczyzn jest ono niewielkie i nie utrudnia współżycia, u innych osiąga kilkadziesiąt stopni, uniemożliwiając odbycie stosunku.

Najczęściej zmiany są widoczne wyłącznie podczas erekcji, ponieważ dopiero wtedy napięcie tkanek uwidacznia różnicę w elastyczności pomiędzy zdrową częścią prącia a miejscem objętym chorobą. W spoczynku skrzywienie może być niewielkie lub całkowicie niewidoczne.

W miejscu, w którym tworzy się blaszka włóknista, wielu mężczyzn wyczuwa pod skórą twarde zgrubienie lub niewielki guzek. To właśnie ono odpowiada za ograniczenie rozciągania osłonki białawej podczas wzwodu. Z czasem część pacjentów zauważa również, że prącie wydaje się krótsze niż wcześniej. Nie wynika to z rzeczywistego zaniku tkanek, ale z obecności nieelastycznej blaszki, która ogranicza możliwość pełnego wyprostowania i rozciągnięcia prącia podczas erekcji.

Jakie są objawy choroby Peroniego?

Do najczęstszych objawów choroby Peyroniego należą:

• skrzywienie prącia podczas erekcji,
• ból prącia, zwłaszcza we wczesnym okresie choroby,
• wyczuwalne stwardnienie lub guzek pod skórą,
  skrócenie prącia,
• deformacja typu „klepsydra" lub miejscowe przewężenie,
• trudności z odbyciem stosunku,
• zaburzenia erekcji.

Nie każde skrzywienie prącia oznacza chorobę Peyroniego. Niewielkie, wrodzone wygięcie prącia może być całkowicie prawidłowe i nie wymaga leczenia. O chorobie najczęściej świadczy skrzywienie, które pojawiło się dopiero w dorosłym życiu i z czasem zaczęło się pogłębiać.

Co jest przyczyną choroby Peyroniego?

Dokładna przyczyna choroby Peyroniego nie została do końca poznana. Obecnie uważa się, że u większości mężczyzn rozwija się ona w wyniku powtarzających się mikrourazów prącia, do których dochodzi najczęściej podczas współżycia lub innych aktywności seksualnych.

U zdrowych osób niewielkie uszkodzenia goją się bez pozostawiania śladu. W chorobie Peyroniego proces naprawy przebiega jednak nieprawidłowo. Zamiast elastycznej tkanki powstaje blaszka włóknista, która nie rozciąga się podczas erekcji. To właśnie ona powoduje skrzywienie prącia.
Ryzyko zachorowania zwiększa się wraz z wiekiem. Częściej chorują również mężczyźni z takimi schorzeniami jak:

• cukrzyca,
• nadciśnienie tętnicze,
• zaburzenia erekcji,
• choroba Dupuytrena (przykurcz dłoni),
• dodatni wywiad rodzinny.

Nie oznacza to jednak, że choroba rozwinie się u każdego mężczyzny z tymi schorzeniami. U wielu pacjentów nie udaje się wskazać jednej konkretnej przyczyny.

Czy choroba Peyroniego może się cofnąć?

Samoistne ustąpienie choroby Peyroniego zdarza się rzadko. U części mężczyzn ból związany z erekcją stopniowo ustępuje, jednak skrzywienie prącia najczęściej pozostaje na tym samym poziomie lub z czasem się utrwala. Przebieg choroby można podzielić na dwa etapy.

1. Pierwszy to faza aktywna, która zwykle trwa od kilku do kilkunastu miesięcy. W tym czasie skrzywienie może się pogłębiać, pojawia się ból podczas erekcji, a blaszka włóknista stopniowo się powiększa.
2. Następnie choroba przechodzi w fazę stabilną. Ból zwykle ustępuje, natomiast skrzywienie przestaje się zmieniać. Dopiero na tym etapie można ocenić, czy konieczne będzie leczenie zabiegowe.

To właśnie dlatego lekarze zazwyczaj nie kwalifikują pacjentów do operacji od razu po rozpoznaniu choroby. Najpierw należy upewnić się, że skrzywienie nie będzie się już pogłębiać. U niewielkiej części pacjentów dochodzi do częściowej samoistnej poprawy, jednak całkowite wyprostowanie prącia bez leczenia należy do rzadkości.

Gdzie znaleźć urologa i najlepszy ośrodek leczenia?

Leczeniem choroby Peyroniego zajmują się przede wszystkim urolodzy, a w bardziej skomplikowanych przypadkach także androlodzy, czyli lekarze specjalizujący się w chorobach męskiego układu rozrodczego. Podczas wizyty lekarz przeprowadzi wywiad, oceni stopień skrzywienia oraz zbada prącie. Często prosi również o wykonanie zdjęcia prącia podczas erekcji w warunkach domowych, co ułatwia ocenę deformacji. W razie potrzeby może zlecić USG prącia, niekiedy z oceną przepływu krwi po podaniu leku wywołującego erekcję.

W Polsce leczeniem choroby Peyroniego zajmują się przede wszystkim ośrodki urologiczne wykonujące rekonstrukcyjne operacje prącia. Do najbardziej doświadczonych należą między innymi:

• Klinika Urologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi,
• Klinika Urologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego,
• Klinika Urologii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie,
• Klinika Urologii Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego,
• wyspecjalizowane oddziały urologii w dużych szpitalach klinicznych i wojewódzkich.

Najważniejsze jest jednak nie tyle znalezienie "najlepszego" ośrodka, ile konsultacja z lekarzem, który ma doświadczenie w diagnostyce i leczeniu tej choroby. W przypadku kwalifikacji do operacji warto wybrać centrum regularnie wykonujące tego typu zabiegi.

Jak leczy się skrzywienie prącia w chorobie Peyroniego?

Sposób leczenia zależy przede wszystkim od:

• fazy choroby (aktywnej lub stabilnej),
• stopnia skrzywienia prącia,
• nasilenia dolegliwości,
• obecności zaburzeń erekcji,
• wpływu choroby na współżycie.

Nie każdy pacjent wymaga operacji. Jeżeli skrzywienie jest niewielkie, nie postępuje i nie utrudnia życia seksualnego, lekarz może zalecić obserwację oraz regularne kontrole.

W aktywnej fazie choroby leczenie koncentruje się przede wszystkim na zmniejszeniu bólu oraz ograniczeniu postępu zmian. W wybranych przypadkach stosuje się terapię trakcyjną z wykorzystaniem specjalnych aparatów rozciągających prącie. Celem takiego leczenia jest ograniczenie pogłębiania się skrzywienia i zmniejszenie utraty długości prącia.

W części krajów stosuje się również iniekcje podawane bezpośrednio do blaszki włóknistej, jednak dostępność poszczególnych preparatów różni się w zależności od kraju, a kwalifikacja do takiego leczenia wymaga spełnienia określonych kryteriów.
Jeżeli choroba weszła w fazę stabilną, skrzywienie utrzymuje się od kilku miesięcy na podobnym poziomie i uniemożliwia współżycie, najskuteczniejszą metodą leczenia pozostaje operacja.

Współczesne wytyczne Europejskiego Towarzystwa Urologicznego (EAU) podkreślają, że wybór metody leczenia powinien być indywidualny i zależeć od potrzeb pacjenta, stopnia deformacji oraz funkcji erekcyjnej. Nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla wszystkich chorych.

Kiedy wykonuje się operację i jak ona wygląda?

Operację rozważa się wtedy, gdy skrzywienie prącia utrudnia lub uniemożliwia współżycie, choroba pozostaje stabilna od co najmniej 3–6 miesięcy (bez pogłębiania się deformacji), a od pojawienia się pierwszych objawów minęło zwykle 9–12 miesięcy. Wykonanie zabiegu zbyt wcześnie zwiększa ryzyko nawrotu skrzywienia.
Rodzaj operacji zależy przede wszystkim od stopnia skrzywienia, długości prącia oraz tego, czy pacjent ma zachowaną prawidłową erekcję.

Najczęściej wykonuje się jedną z trzech metod:

• operację skracającą stronę przeciwną do skrzywienia – stosowana głównie przy mniejszych deformacjach i zachowanej erekcji; zabieg jest mniej rozległy, ale może wiązać się z niewielkim skróceniem prącia;
• wycięcie lub nacięcie blaszki włóknistej z jednoczesnym wszczepieniem przeszczepu – wykonywane przede wszystkim przy większych skrzywieniach oraz deformacjach typu „klepsydra”; pozwala lepiej zachować długość prącia, jednak jest bardziej skomplikowaną operacją;
• wszczepienie protezy prącia – rozważane u mężczyzn, u których chorobie Peyroniego towarzyszą znaczne zaburzenia erekcji, nieustępujące mimo leczenia farmakologicznego.

Większość pacjentów opuszcza szpital tego samego dnia lub następnego dnia po zabiegu. Powrót do codziennych aktywności zajmuje zwykle 2–4 tygodnie, natomiast pełne gojenie trwa około 6–8 tygodni. W tym czasie należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego oraz współżycia. Aktywność seksualną można zazwyczaj wznowić po około 6–8 tygodniach, po uzyskaniu zgody lekarza prowadzącego.

Czy laser jest skuteczny w leczeniu choroby Peyroniego?

Obecnie nie ma wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających skuteczność laseroterapii w leczeniu choroby Peyroniego. Mimo że niektóre prywatne placówki reklamują laser jako nowoczesną metodę prostowania prącia, nie jest on zaliczany do standardowych metod leczenia rekomendowanych przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne (EAU).
Dostępne badania są nieliczne, obejmują niewielkie grupy pacjentów i nie wykazały, aby laser pozwalał trwale zmniejszyć skrzywienie prącia lub usuwał blaszkę włóknistą odpowiedzialną za rozwój choroby.

Czy żele i kremy są skuteczne w leczeniu?

Obecnie nie ma przekonujących dowodów naukowych, że żele, maści lub kremy stosowane miejscowo mogą wyprostować prącie lub zmniejszyć blaszkę włóknistą. Problem polega na tym, że zmiany odpowiedzialne za chorobę Peyroniego znajdują się głęboko w osłonce białawej prącia. Składniki zawarte w preparatach nakładanych na skórę nie są w stanie dotrzeć do niej w stężeniu, które mogłoby wpłynąć na przebieg choroby.

Niektóre preparaty mogą chwilowo zmniejszać uczucie dyskomfortu lub poprawiać nawilżenie skóry, jednak nie wpływają na przyczynę choroby i nie prostują skrzywionego prącia.

Czy stosuje się leczenie farmakologiczne i suplementy?

Tak, jednak ich możliwości są ograniczone i zależą od fazy choroby. W aktywnym okresie choroby lekarz może zalecić leczenie mające na celu zmniejszenie bólu oraz ograniczenie postępu zmian. W wybranych przypadkach stosuje się również leki podawane bezpośrednio do blaszki włóknistej, jednak kwalifikują się do nich tylko niektórzy pacjenci.

Znacznie mniej przekonujące są dowody dotyczące leków doustnych i suplementów diety. W przeszłości stosowano między innymi witaminę E, tamoksyfen, kolchicynę czy preparaty zawierające L-karnitynę. Dotychczasowe badania nie potwierdziły jednak jednoznacznie, że pozwalają one zmniejszyć skrzywienie prącia lub zatrzymać rozwój choroby. Z tego powodu nie są obecnie rutynowo zalecane jako podstawowa metoda leczenia. Oznacza to, że żaden dostępny suplement diety nie zastępuje leczenia prowadzonego przez urologa i nie może być traktowany jako alternatywa dla metod o potwierdzonej skuteczności.

Nieleczona choroba Peyroniego – skutki i konsekwencje

U części mężczyzn skrzywienie pozostaje przez długi czas na podobnym poziomie. U innych choroba stopniowo postępuje, prowadząc do coraz większej deformacji prącia.

Brak leczenia może skutkować:

• pogłębianiem się skrzywienia,
• dalszym skracaniem prącia,
• nasileniem deformacji typu „klepsydra",
• trudnościami lub niemożnością odbycia stosunku,
• rozwojem zaburzeń erekcji,
• pogorszeniem jakości życia i problemami w relacjach intymnych.

Nie oznacza to jednak, że każdy pacjent wymaga operacji. Jeżeli skrzywienie jest niewielkie i nie wpływa na życie seksualne, lekarz może zalecić obserwację oraz regularne kontrole. Ważne jest jednak, aby nie ignorować pierwszych objawów choroby. Im wcześniej pacjent zgłosi się do urologa, tym łatwiej zaplanować odpowiednie postępowanie i uniknąć utrwalenia zmian.

Pytania, które często zadają pacjenci

Czy choroba Peyroniego boli?

Najczęściej ból występuje w początkowej, aktywnej fazie choroby i pojawia się głównie podczas erekcji. W fazie stabilnej zwykle ustępuje, choć skrzywienie prącia pozostaje.

Czy choroba Peyroniego sama ustępuje?

Całkowite samoistne ustąpienie choroby zdarza się rzadko. U części mężczyzn ból mija, jednak skrzywienie zwykle utrzymuje się lub ulega utrwaleniu.

Czy można współżyć z chorobą Peyroniego?

Tak, jeśli skrzywienie jest niewielkie i nie powoduje bólu ani problemów z erekcją. W bardziej zaawansowanych przypadkach współżycie może być utrudnione lub niemożliwe.

Czy masturbacja pogarsza chorobę Peyroniego?

Brakuje dowodów, że sama masturbacja powoduje rozwój choroby lub przyspiesza jej postęp. Należy jednak unikać sytuacji prowadzących do urazu prącia.

Czy skrzywienie prącia zawsze oznacza chorobę Peyroniego?

Nie. Niewielkie skrzywienie może mieć charakter wrodzony i nie wymaga leczenia. Choroba Peyroniego najczęściej powoduje skrzywienie, które pojawia się dopiero w wieku dorosłym i stopniowo się nasila.

Czy po operacji prącie będzie krótsze?

To zależy od zastosowanej metody operacyjnej. Niektóre zabiegi mogą wiązać się z niewielkim skróceniem prącia, jednak ich celem jest przywrócenie możliwości odbywania satysfakcjonujących stosunków seksualnych. Chirurg omawia to ryzyko z pacjentem przed operacją.