Przyczyny i rodzaje trądziku
Częstotliwość występowania trądziku szacuje się na 83 do 95% u młodych osób między 16. a 19. rokiem życia. Pierwsze zmiany zapalne pojawiają się zwykle w okolicach 13.-14. roku życia i w 85% przypadków są to łagodne postaci dermatozy. Zaledwie 15% wszystkich osób dotyka ciężka postać choroby. Problem zmian trądzikowych pojawia się także u osób dorosłych.
W literaturze wyróżnia się wiele rodzajów trądziku, w tym przede wszystkim:
trądzik zaskórnikowy (tzw. trądzik młodzieńczy),
trądzik krostkowy,
trądzik grudkowo-krostkowy,
trądzik skupiony,
trądzik bliznowaty,
trądzik piorunujący,
trądzik późny.
Klasyfikacja jest znacznie bardziej rozbudowana, ale wspólnym mianownikiem dla wszystkich rodzajów trądziku jest pojawianie się na twarzy, dekolcie i klatce piersiowej zmian ropnych i stanów zapalnych o zróżnicowanym stopniu nasilenia.
Do głównych przyczyn występowania trądziku zalicza się nadmierną aktywność gruczołów łojowych, silne rogowacenie skóry oraz zasiedlanie mieszków włosowych przez bakterie beztlenowe.
Przeczytaj również:
Trądzik a hormony – schorzenia endokrynologiczne objawiające się trądzikiem hormonalnym
Metody leczenia cery trądzikowej
Wszystkie metody leczenia trądziku mają na celu redukcję wydzielania sebum, zahamowanie rozwoju bakterii będących przyczyną choroby oraz zapobieganie nadmiernemu rogowaceniu naskórka. Można je podzielić na leczenie miejscowe i leczenie ogólne.
Leczenie miejscowe znajduje zastosowanie do zmian lekkich i umiarkowanych. Często stanowi też uzupełnienie dla leczenia ogólnego. Środki o działaniu miejscowym obejmują przede wszystkim: antybiotyki (głównie makrolidy), nadtlenek benzoilu, kwas azelainowy oraz pochodne witaminy A. Środki o działaniu ogólnym obejmują głównie terapię hormonalną (np. z użyciem spironolaktonu) oraz leczenie izotretynoiną (pochodna witaminy A o silnym działaniu przeciwzapalnym).
Jak wybierać krem do cery trądzikowej?
Zaleca się, aby dobry krem na trądzik regulował pracę gruczołów łojowych i łagodził podrażnienia. Powinien też delikatnie nawilżać skórę, aby ta nie wysychała, a także wykazywać działanie antybakteryjne. Ważne jest uzupełnienie płaszcza hydrolipidowego i ochrona naturalnego mikrobiomu skóry, a także ochrona przeciwsłoneczna. Idealna formuła powinna być lekka, aby nie zapychać porów. Na jakie składniki aktywne zwrócić uwagę, aby pogodzić te wszystkie funkcje?
Kwas salicylowy
W kosmetologii kwas salicylowy jest stosowany jako element peelingu chemicznego. Działa keratolitycznie, usuwając zrogowaciałą warstwę skóry, jak również antybakteryjnie. Jest szczególnie polecany osobom ze skórą tłustą, łojotokową lub trądzikową.
Kwas hialuronowy
Kwas hialuronowy należy do grupy glikozoaminoglikanów. Jest głównym składnikiem macierzy zewnątrzkomórkowej. W medycynie estetycznej używa się go do biostymulacji i rewitalizacji, wsparcia procesów regeneracyjnych skóry. Tworzy na powierzchni naskórka film ograniczający odparowywanie wody, a jednocześnie chroni skórę przed działaniem szkodliwych czynników środowiskowych, jak promieniowanie UV.
W dermatologii kwas hialuronowy wspiera cofanie się objawów dermatozy, jak plamy, odbarwienia i nierówności naskórka. Przyspiesza gojenie ran i łagodzi stan zapalny.
Przeczytaj również:
Blizny po trądziku – jak usunąć, czym smarować, leki i domowe sposoby
Kwas glikolowy
Kwas glikolowy należy do grupy alfa-hydroksykwasów. Wykazuje powierzchowne działanie złuszczające (aż do warstwy podstawnej skóry na głębokość poniżej 0,45 mm). Efektywne biologicznie stężenie kwasu glikolowego wynosi 70%.
Probiotyki
Wiele nowoczesnych kremów na trądzik uzupełnia się o probiotyki. To żywe mikroorganizmy, które wspomagają organizm człowieka, wspierając budowę naturalnej bariery ochronnej. Wśród szczepów, które stosuje się z pozytywnym rezultatem, należy wymienić m.in.: Streptococcus salivarium spp. i Thermophilus S244 o działaniu nawilżającym. Z kolei Lactobacillus bulgaricus, Lactobacillus plantarum i Lactobacillus casei hamują działanie cytokin prozapalnych. Podobnie działają też L. delbrueckii sub. i Bulgaricus B. bifidum, które dodatkowo redukują stres oksydacyjny.
Kwas azelainowy
Kwas azelainowy wyróżnia się wielokierunkowym wpływem na funkcje skóry. Działa przeciwbakteryjnie, przeciwzapalnie, keratolitycznie. Ogranicza nadmierne wydzielanie sebum, hamuje tyrozynazę – enzym kluczowy dla produkcji melaniny, której nadmiar może powodować występowanie przebarwień. Dodatkowo azelaina wykazuje działanie komedolityczne, czyli wspiera oczyszczanie porów skóry. Związek charakteryzuje się korzystniejszym profilem bezpieczeństwa, niż inne popularne rozwiązania, w tym nadtlenek benzoilu, adapalen i tretynoina.
Witamina E
Witamina E jest silnym antyutleniaczem, który łatwo przechodzi przez naskórek. Jej potencjał zwiększa się w obecności selenu z uwagi na synergistyczne działanie tych składników. Wbudowuje się w przestrzeń międzykomórkową znajdującą się między korneocytami. Witamina E zwiększa elastyczność skóry, poprawia jej odżywianie i hamuje rozwój stanu zapalnego. Działa przeciwobrzękowo, kojąco, wygładza blizny i przebarwienia.
Rodzaje kremów na trądzik
Rodzaje dermokosmetyków, jakich powinno się używać w przypadku problemów trądzikowych, zależą od powodów występowania krostek. Dobry krem na trądzik to ten, który przynosi szybką poprawę stanu skóry, w zależności od przyczyny jej schorzenia. Zarówno wypryski młodzieńcze, jak i trądzik u dorosłych wyglądają w zasadzie tak samo, ale wymagają odmiennego traktowania, bo wynikają z odmiennych przyczyn.
W przypadku osób w wieku dojrzewania przyczyną trądziku są zachodzące wtedy w organizmie zmiany hormonalne, natomiast wykwity skórne u ludzi dorosłych są zazwyczaj objawem towarzyszącym innym schorzeniom. Co zatem mamy do wyboru?
Krem regenerujący do cery trądzikowej – zazwyczaj stosowany na noc, aby wykorzystywać naturalny rytm regeneracji organizmu. Polecany ze względu na obciążające zabiegi, jakim jest poddawana zazwyczaj cera trądzikowa: złuszczanie naskórka, kuracje antybakteryjne i inne.
Krem o działaniu antybakteryjnym – niezbędny w przypadku leczenia trądziku. Co prawda, bakterie nie są czynnikiem wywołującym wypryski, ale wykwity skórne mogą powodować drobne ranki i nadkażenia bakteryjne, które stanowią powikłanie trądziku.
Przeczytaj również:
Leki na trądzik na receptę i bez recepty – nazwy, działanie, skutki uboczne, cena
Krem matujący do cery trądzikowej – maskujący niedoskonałości. Sprawdza się jako najlepszy krem na dzień, kiedy przetłuszczająca się i święcąca cera jest najbardziej widoczna i kłopotliwa. Jest on też w takiej sytuacji dobrym wyborem jako baza pod makijaż.
Krem nawilżający do cery trądzikowej – prawidłowe nawilżenie jest niezbędne dla każdej skóry, a w przypadku trądziku dobry krem nawilżający powinien mieć bardzo lekką konsystencję i jednocześnie właściwości antybakteryjne.
Zależnie od rodzaju problemów skórnych oraz ich nasilenia, do wyboru są kosmetyki na trądzik pielęgnujące cerę, leczące delikatne stany zapalne, aż po – dostępne bez recepty – specyfiki z apteki stosowane w przypadku konieczności zwalczenia nieco poważniejszych zmian na skórze.
Czy krem na trądzik wystarczy – zasady codziennej pielęgnacji skóry trądzikowej
Występowanie trądziku oraz stopień nasilenia zmian zależy od wielu czynników, w tym predyspozycji genetycznych i rodzaju skóry. Nawet najlepszy krem na trądzik do codziennego stosowania nie będzie wystarczający bez dbałości o pielęgnację. Elementem kuracji przeciwtrądzikowej powinno być przede wszystkim:
częste mycie twarzy (zwłaszcza po wysiłku fizycznym, przy silnym zabrudzeniu oraz wysokich temperaturach);
unikanie agresywnych peelingów, które mogą dodatkowo podrażniać skórę;
usuwanie makijażu przed położeniem się do łóżka;
stosowanie kosmetyków z filtrem UV oraz o właściwościach przeciwstarzeniowych.
Dodatkowo należy unikać usuwania zaskórników. Potęguje to stan zapalny i sprzyja rozsiewaniu bakterii dookoła, a przy tym zaburza ciągłość naskórka powodując rany, które stanowią otwarte wrota dla patogenów. Na kondycję skóry wpływa też niewłaściwa dieta. Częste spożywanie słodyczy, trans-izomerów nasyconych kwasów tłuszczowych i konserwantów może nasilać objawy trądziku.
Prawidłowy wybór kremu na trądzik nie zawsze będzie prosty. Wiele zależy od postaci dermatozy i stopnia jej nasilenia. Wykwity zapalne w wieku dojrzewania goją się też inaczej, niż u osób dorosłych o ustabilizowanej gospodarce hormonalnej. Wątpliwości warto konsultować z dermatologiem.
