Czym są suche i pękające pięty i skąd bierze się ten problem?
W porównaniu z innymi częściami ciała, pięty pokryte są grubszą warstwą rogową naskórka, dzięki czemu są bardziej odporne na urazy mechaniczne. Jednocześnie skóra w tej okolicy zawiera niewiele gruczołów łojowych odpowiedzialnych za naturalne natłuszczanie, co sprawia, że nasze stopy, bardziej niż inne obszary ciała, narażone są na przesuszenie.
Nadmierna utrata wody sprawia, że skóra na stopach staje się bardziej szorstka. Przewlekły nacisk podczas chodzenia również sprzyja rogowaceniu naskórka, co zmniejsza jego elastyczność. W efekcie z czasem na piętach mogą pojawiać się pęknięcia.
Przeczytaj również:
Zrogowaciałe pięty – przyczyny i sposoby na szorstkie, twarde pięty
Najczęstsze przyczyny pękania pięt
Suche pięty to problem, który może dotknąć każdego z nas. Najczęściej jest to efekt współdziałania kilku czynników jednocześnie, począwszy od prowadzonego stylu życia i codziennej pielęgnacji stóp, przez czynniki zdrowotne, aż po czynniki środowiskowe. Wśród tych, które mają największe znaczenie wymienia się:
nadmierne przesuszenie skóry – nadmierna utrata wody ma miejsce zwłaszcza latem, gdy stopy pozostają odkryte, ale również zimą, gdy powietrze jest suche;
wiek – wraz z wiekiem skóra staje się cieńsza, mniej elastyczna i produkuje mniej substancji odpowiedzialnych za utrzymanie odpowiedniego poziomu nawilżenia;
nieodpowiednie obuwie – otwarte buty, takie jak klapki czy sandały bez odpowiedniego podparcia pięty czy też źle dopasowane buty bez stabilizacji chodu;
nadwaga i otyłość – większa masa ciała powoduje silniejszy nacisk na tkanki stóp, co sprawia, że skóra rozszerza się na boki. Sprzyja to powstawaniu szczelin w twardym naskórku;
długotrwałe stanie – także zwiększa nacisk na tkanki stóp;
cukrzyca – zaburzenia mikrokrążenia i neuropatia, stanowiące powikłanie cukrzycy sprzyjają suchości pięt;
choroby skóry – popękane pięty często towarzyszą schorzeniom, które zaburzają prawidłowe funkcjonowanie bariery naskórkowej, m.in. łuszczycy, atopowemu zapaleniu skóry, wypryskowi kontaktowemu;
grzybica stóp – pękające pięty mogą być związane z grzybicą stóp, szczególnie gdy towarzyszy im świąd, zaczerwienienie lub złuszczanie skóry między palcami;
niedobory składników odżywczych – suche pięty mogą być objawem niedoboru cynku oraz witamin, zwłaszcza A, C oraz E;
niedoczynność tarczycy – choroba ta prowadzi do zmniejszenia wydzielania potu i nasilonej suchości skóry.
Jak rozpoznać, kiedy pękające pięty wymagają konsultacji z lekarzem?
W niektórych przypadkach niezbędna może okazać się konsultacja z dermatologiem, diabetologiem lub podologiem. Co powinno skłonić nas do podjęcia takich kroków? To przede wszystkim:
głębokie, często krwawiące pęknięcia, które utrudniają chodzenie,
zaczerwienienie, obrzęk lub ocieplenie skóry stóp,
obecność wydzieliny ropnej,
utrzymujący się ból pięt mimo stosowanego leczenia,
gorączka lub inne objawy infekcji,
częste nawroty problemu,
współistnienie cukrzycy, zaburzeń krążenia lub neuropatii, które utrudniają prawidłowe gojenie.
Specjalista oprócz wdrożenia odpowiedniego leczenia może zlecić również diagnostykę w kierunku chorób ogólnoustrojowych. Jak już bowiem wspomnieliśmy, suche pięty mogą być jednym z objawów świadczących o szerszym problemie zdrowotnym.
Przeczytaj również:
Skarpetki złuszczające – jak działają, które wybrać, czy można nakładać je w ciąży?
Leki i preparaty na pękające pięty
Skuteczne leczenie pękających pięt opiera się przede wszystkim na regularnym stosowaniu preparatów, które zapewniają nawilżenie skóry, zmiękczają zrogowacenia i wspierają regenerację naskórka. W tym celu warto sięgnąć po:
preparaty z mocznikiem – mocznik to jedna z najlepiej przebadanych substancji, wykorzystywanych w leczeniu suchej skóry, w tym skóry stóp. Wykazuje właściwości higroskopijne, wiążąc wodę w naskórku i – w zależności od stężenia – działając zmiękczająco lub złuszczająco:
stężenie 10–15% dogłębnie nawilża i zmiękcza twardą skórę pięt;
stężenie 20–30% wspomaga redukcję zrogowaceń, zapewnia delikatne złuszczenie;
wyższe stężenia wykorzystywane są przy bardzo grubych modzelach i hiperkeratozie;
emolienty – preparaty z gliceryną, pantenolem, alantoiną, ceramidami czy masłem shea, które odbudowują barierę ochronną skóry i poprawiają jej elastyczność, ograniczając utratę wody;
preparaty z kwasami – w niektórych preparatach, np. w formie skarpetek złuszczających, stosuje się jako składniki złuszczające kwas salicylowy, kwas mlekowy lub glikolowy. Pomagają one usunąć nadmiar naskórka i poprawiają wchłanianie substancji nawilżających, niwelując problem, jakim są zrogowaciałe pięty. Należy jednak pamiętać, że środki złuszczające powinny być stosowane ostrożnie, szczególnie u osób z cukrzycą lub zaburzeniami krążenia.
Delikatne złuszczanie zrogowaciałego naskórka najlepiej wykonywać 1–2 razy w tygodniu, unikając zbyt intensywnego ścierania skóry. Przy głębokich pęknięciach, infekcjach lub współistniejących chorobach konieczne może być leczenie zalecone przez lekarza.
Najczęściej w zaawansowanej terapii pękających pięt wykorzystuje się:
preparaty opatrunkowe – specjalistyczne plastry hydrożelowe lub opatrunki pomagają nie tylko chronić skórę przed dalszymi urazami, ale również umożliwiają normalne chodzenie i przyspieszają gojenie;
preparaty antyseptyczne – głębokie pęknięcia mogą stanowić wrota zakażenia, dlatego warto sięgnąć po środki antyseptyczne hamujące rozwój bakterii i grzybów;
antybiotyki i leki przeciwgrzybicze – gdy pojawią się objawy infekcji lekarz może przepisać antybiotyki lub leki przeciwgrzybicze.
miejscowe leki przeciwzapalne – kortykosteroidy lub analogi witaminy D.
Domowe sposoby na suche pięty
Odpowiednia, domowa pielęgnacji w wielu przypadkach wystarcza, by wyeliminować suche i popękane pięty. O czym należy pamiętać?
Nawilżanie – jeżeli masz suche pięty, stosowanie kremów do stóp powinno być stałym elementem codziennej rutyny. Na noc można założyć bawełniane skarpetki, co poprawia wchłanianie składników aktywnych zawartych w kremie do stóp.
Kąpiele zmiękczające – moczenie stóp w ciepłej wodzie zmniejsza szorstkość skóry i ułatwia usuwanie martwego naskórka.
Delikatne usuwanie zrogowaciałego naskórka.
Odpowiednie nawodnienie organizmu.
Dieta bogata w składniki odżywcze wspierające regenerację skóry – nienasycone kwasy tłuszczowe, witaminy, cynk.
Wybór odpowiedniego obuwia.
Przeczytaj również:
Odciski na stopach – dlaczego powstają i jak je usuwać?
Czego unikać przy pękających piętach, aby nie pogłębić problemu?
Wiele osób nieświadomie stosuje metody, które mogą pogarszać stan skóry. Przede wszystkim należy unikać:
usuwania zrogowaceń za pomocą ostrych narzędzi – lepiej sprawdzi się regularne delikatne złuszczanie,
bardzo gorących kąpieli stóp,
agresywnych peelingów mechanicznych,
chodzenia boso po twardych powierzchniach,
noszenia źle dopasowanego obuwia,
ignorowania głębokich lub bolesnych pęknięć,
stosowania przypadkowych preparatów o nieznanym składzie,
ignorowania objawów infekcji.
Osoby z cukrzycą powinny szczególnie ostrożnie podchodzić do wszelkich zabiegów wykonywanych samodzielnie w domu i regularnie kontrolować stan swoich stóp u specjalistów.
Aby zapobiegać nawrotom problemu, warto regularnie stosować kremy nawilżające do stóp, unikać chodzenia boso po twardych powierzchniach oraz systematycznie usuwać nadmiar zrogowaciałego naskórka. Profilaktyka jest szczególnie ważna u osób starszych i chorych na cukrzycę.
