Tomografia komputerowa zatok

Brak zdjęcia

1 sierpnia 2014

Tomografia komputerowa zatok jest najdokładniejszym z badań obrazowych wykorzystywanych w diagnostyce chorób zatok przynosowych. Pozwala precyzyjnie ocenić zarówno kości jak i tkanki miękkie w otoczeniu zatok. Podobnie jak w przypadku innych okolic ciała, znaczącą wadą tomografii komputerowej zatok jest duże narażenie na promieniowanie jonizujące.

Czym są zatoki?

Zatoki przynosowe, nazywane też zatokami obocznymi nosa, to przestrzenie wypełnione powietrzem („jamy”) położone w obrębie kości twarzy i mające połączenie z jamą nosową. Nazwy zatok pochodzą od odpowiednich kości – wyróżniamy więc wśród nich:

  • zatoki czołowe,
  • zatoki szczękowe,
  • komórki sitowe,
  • zatokę klinową.

Struktury te pełnią rolę w nawilżaniu i ocieplaniu wdychanego powietrza, biorą udział w wytwarzaniu głosu oraz zmniejszają ciężar kości czaszki. W warunkach prawidłowych nie obserwuje się w nich obecności płynu.

Na czym polega tomografia komputerowa?

Tomografia komputerowa (często skrótowo określana jako TK) jest jednym z najdokładniejszych i najczęściej wykorzystywanych we współczesnej diagnostyce badań obrazowych. Podobnie jak w przypadku zdjęć rentgenowskich, jej działanie opiera się na użyciu promieniowania jonizującego. Wiązka promieni przepuszczana jest przez ciało pacjenta, gdzie ulega częściowemu pochłonięciu. Jego wielkość zależy od gęstości poszczególnych tkanek (np. kości bardzo silnie pochłaniają promieniowanie, tkanka płuc natomiast – słabo).

W tomografii komputerowej źródło promieniowania wędruje po okręgu wokół pacjenta, a niepochłonięta część wiązki pada na detektory, które wysyłają informacje do komputera. Tam są one analizowane, przetwarzane i prezentowane w postaci obrazu.

Urządzeniem wykorzystywanym w badaniu jest tomograf komputerowy. Składa się on ze skanera (zasadnicza część urządzenia najczęściej w kształcie tuby) ze źródłem promieniowania i układem detektorów, przesuwanego stołu, na którym pacjent leży podczas badania oraz konsoli operatora położonej w osobnym pomieszczeniu.

Istnieje wiele wariantów tomografii komputerowej. Wybór konkretnej formy badania zależy od wskazań. Podobnie, od wskazań zależy czy jest ono przeprowadzane z użyciem środka kontrastowego (substancji podawanej dożylnie w celu lepszego uwidocznienia poszczególnych struktur) czy bez niego. Warto pamiętać, że mimo ogromnych zalet tomografii komputerowej (precyzja uzyskanego obrazu, szybkość badania, nieinwazyjność, a obecnie również jego dostępność), wiąże się ona z wielokrotnie większym, niż przy tradycyjnych technikach radiologicznych, narażeniem na szkodliwe promieniowanie rentgenowskie.

Tomografia komputerowa zatok - wskazania

Tomografia komputerowa zatok wykonywana jest zwłaszcza w przypadku nieprawidłowych lub niejasnych wyników innych badań (np. zdjęcia rtg zatok) – często pozwala ona na postawienie rozpoznania i zaplanowanie leczenia. Wykorzystywana jest w celu wykrycia uszkodzeń zatok i określenia ich lokalizacji oraz zasięgu po urazach w obrębie czaszki, znajduje zastosowanie w ocenie wad rozwojowych twarzoczaszki, może posłużyć do diagnostyki stanów zapalnych zatok, a także pozwala na wykrycie guzów nowotworowych w obrębie zatok i jamy nosowej, z jednoczesną oceną ich granic i naciekania – pomaga to określić stopień zaawansowania nowotworu. Dzięki dokładnemu zobrazowaniu anatomii jamy nosowej i zatok, ułatwia planowanie zabiegów operacyjnych w tym rejonie. Może być także wykorzystana do kontroli efektów leczenia chorób zatok.

Tomografia komputerowa zatok - przebieg

Przed tomografią komputerową zatok należy omówić z lekarzem szczegóły badania i wyjaśnić wszelkie wątpliwości. Konieczne jest poinformowanie lekarza o obecności ciąży lub prawdopodobieństwie zajścia w ciążę w niedawnym czasie, jak również przekazanie informacji o wszystkich przyjmowanych lekach oraz o aktualnych chorobach (zwłaszcza o chorobach nerek, wątroby, tarczycy, niewydolności krążenia lub niewydolności oddechowej, astmie, cukrzycy, szpiczaku mnogim oraz o uczuleniach) – stany te mogą wymusić odstąpienie od wykonania tomografii komputerowej (szczególnie z użyciem środka kontrastowego), lub wymagać zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa.

Należy, ponadto, poinformować lekarza o ewentualnej klaustrofobii (lęk przed małymi przestrzeniami; w takim przypadku oraz przy nasilonym niepokoju podane zostaną środki uspokajające).

Ze względu na możliwy wpływ na jakość uzyskanych skanów, należy poinformować lekarza, jeśli w ciągu kilku dni przed badaniem pacjent przeszedł badanie przewodu pokarmowego z użyciem papki barytowej lub zażywał środki zawierające bizmut. Warto przedstawić lekarzowi całą osobistą dokumentację medyczną.

W przypadku tomografii komputerowej zatok z użyciem środka kontrastowego na badanie należy zgłosić się na czczo, natomiast w innych sytuacjach nie jest to wymagane – chyba że lekarz zalecił inaczej. Przed badaniem wskazane jest zdjęcie z ciała i wyjęcie z ubrania wszelkich metalowych przedmiotów, gdyż mogą one wpływać na jakość uzyskanych obrazów. W przypadku badania z kontrastem, do żyły pacjenta zakładany jest wenflon, przez który podany zostaje środek kontrastowy.

Pacjent proszony jest najczęściej o położenie się na stole tomografu na plecach i pozostanie w tej pozycji bez ruchu przez cały czas badania, a personel opuszcza pomieszczenie skanera. Od tej chwili komunikacja między personelem i pacjentem możliwa jest dzięki systemowi głośników i mikrofonów oraz szyby między pomieszczeniem tomografu i pomieszczeniem z konsolą kontrolną. Stół tomografu przesuwa się automatycznie w tubie skanera – w pierwszej fazie w celu ustalenia optymalnego położenia pacjenta, następnie powoli w trakcie właściwej części badania. W trakcie skanowania pacjent może zostać poproszony o wstrzymanie oddechu, w celu zminimalizowania zakłóceń obrazów, pomiędzy skanowaniami natomiast może oddychać swobodnie. Procedura trwa zwykle nie więcej niż kilkanaście minut.

Po zakończeniu tomografii komputerowej zatok można bez przeszkód powrócić do zwyczajnych zajęć. W przypadku podania kontrastu należy stosować się do instrukcji personelu.

Tomografia komputerowa zatok - przeciwwskazania

Przeciwwskazania do tomografii komputerowej zatok wynikają z narażenia na promieniowanie jonizujące oraz z potencjalnego ryzyka związanego z dożylnym podaniem środka kontrastowego. Ze względu na promieniowanie, unika się stosowania tomografii komputerowej u kobiet w ciąży, chyba że jest to badanie niezbędne.

Jako środki cieniujące stosowane są najczęściej jodowe środki kontrastowe. Podanie ich jest bezwzględnie przeciwwskazane u pacjentów z wolem toksycznym tarczycy i ze świeżym krwawieniem do mózgu z uwagi na ryzyko pogorszenia stanu zdrowia.

Do przeciwwskazań względnych zastosowania tomografii komputerowej zatok (wymagających zachowania szczególnych środków ostrożności) należą:

  • nadwrażliwość na podawane dożylnie środki kontrastowe,
  • wystąpienie w przeszłości powikłań po podaniu jodowego środka kontrastowego,
  • choroby tarczycy,
  • niewydolność wątroby, nerek, układu krążenia lub oddechowa,
  • astma,
  • szpiczak mnogi.

Ponadto, szczególna ostrożność musi zostać zachowana u osób przyjmujących metforminę (doustny lek przeciwcukrzycowy), w przypadku dzieci poniżej 10. roku życia oraz u osób powyżej 65. roku życia.

Mimo braku udowodnionej szkodliwości karmienia piersią, po podaniu matce środka cieniującego, zaleca się zaprzestanie karmienia piersią przez 24-48 godzin od tomografii komputerowej z podaniem kontrastu. Badanie jest, ponadto, przeciwwskazane u osób, które nie mogą pozostać w bezruchu w czasie badania.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.4


Może cię

Wlew doodbytniczy

Wlew doodbytniczy to badanie jelita grubego, do którego wykorzystywany jest kontrast. W badaniu, po podaniu ...

Wideo – Wskazania do wykonania kolonoskopii

Wskazania do wykonania kolonoskopii możemy podzielić na trzy zasadnicze grupy. Pierwsza z nich to kolonoskopia ...

Wideo – Jak przebiega kolonoskopia?

Kolonoskopia jest badaniem przewodu pokarmowego, polegającym na wprowadzeniu giętkiego przyrządu zakończonego źródłem światła, zwanego endoskopem ...

Urografia – badanie nerek z kontrastem, przygotowanie, wskazania, cena

Urografia to radiologiczne badanie nerek i układu moczowego. Pozwala na ocenę obrazu i czynności nerek. ...

Renoscyntygrafia (badanie izotopowe nerek) – wskazania i przebieg

Renoscyntygrafia, inaczej dynamiczna scyntygrafia nerek, jest badaniem obrazowym, służącym do wszechstronnej oceny budowy i czynności ...

USG nerek

USG nerek to często wykonywanie badanie obrazowe przy podejrzeniu chorób nerek. Ultrasonografia jest w pełni ...

Angiografia

Angiografia to inwazyjna metoda diagnostyczna pozwalająca na obrazowaniu naczyń krwionośnych. Stosowana jest w celu dokładnego ...

RTG zatok czy tomografia zatok – które badanie zatok wybrać?

Choroby zatok wymagają szczegółowej diagnostyki. Najczęściej stosowanymi badaniami na zatoki jest RTG zatok i tomografia ...

Galaktografia – co to jest, jakie są wskazania i jak wygląda badanie?

Galaktografia jest obrazową metodą diagnostyczną, służącą ocenie budowy gruczołu piersiowego. Stosowana jest najczęściej w celu ...

USG piersi

USG piersi dzięki swojej dostępności i niskiej cenie jest obecnie najczęściej stosowanym badaniem sutków. Dzięki ...

USG jąder i moszny – wskazania, jak wygląda, przygotowanie, cena

USG jąder i worka mosznowego jest nieinwazyjnym badaniem obrazowym służącym do oceny stanu jąder i ...

Sialografia i sialometria – badania na wykrycie chorób ślinianek

Ślinianki (przyuszna, podżuchwowa, podjęzykowa) są gruczołami odpowiedzialnymi za wydzielanie śliny. Niektóre z chorób powodują zaburzenia ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon