Biegunka po antybiotyku

Brak zdjęcia

20 października 2014

Obecnie wykorzystanie antybiotyków w leczeniu bakteryjnych schorzeń jest powszechne i dostępne dla każdego pacjenta. Dzięki szerokiej gamie farmaceutyków skierowanych przeciwko drobnoustrojom wiele chorób zostaje wyleczonych. Należy jednak pamiętać, że każda terapia ma swoje skutki uboczne. Jednym z przykładów jest biegunka poantybiotykowa, czyli zespół objawów występujący w trakcie lub do 2 miesięcy po leczeniu.

Dlaczego antybiotyki mogą wywołać biegunkę?

W zależności od budowy chemicznej danego antybiotyku, mechanizm jego działania na drobnoustroje może być odmienny. Poszczególne substancje oddziałują na różne struktury w obrębie bakterii, wywołując pożądany skutek. Cechą wspólną działania tych leków jest śmierć drobnoustroju (efekt bakteriobójczy) bądź takie zaburzenie funkcjonowania jego organizmu, by uniemożliwić dalszy rozwój drobnoustroju (efekt bakteriostatyczny). To właśnie dzięki tym właściwościom antybiotyki znalazły tak szerokie zastosowanie w medycynie.

Należy jednak pamiętać, że nie wszystkie bakterie są szkodliwe dla człowieka. W naszym organizmie na co dzień bytuje wiele dobroczynnych szczepów pełniących liczne funkcje. Należą do nich m.in.: fermentacja niektórych składników pokarmowych (wpływ na trawienie), stymulacja układu odpornościowego do walki z drobnoustrojami chorobotwórczymi oraz udział w syntezie witamin (na przykład witaminy K).

Antybiotyki przyjmowane w celu zwalczenia zakażenia działają także na naturalną florę bakteryjną jelit, powodując jej zniszczenie, czyli tak zwane wyjałowienie jelit. Stan ten sprzyja rozrostowi szczepów opornych na działanie antybiotyków, zaburza prawidłowe funkcjonowanie jelit i upośledza czynność trawienną jelit. Toksyczne działanie drobnoustrojów na nabłonek jelitowy powoduje wystąpienie biegunki. Spośród bakterii szczególnie niebezpiecznych, najczęściej odpowiedzialnych za jelitowe powikłania poantybiotykowe (w tym biegunkę po antybiotyku) wymienić należy Clostridium difficile (wytwarzające toksynę B) oraz Staphylococcus aureus (wytwarzające tzw. enterotoksynę).

Kiedy pojawia się biegunka po antybiotyku?

Działania niepożądane związane ze stosowaną antybiotykoterapią pod postacią biegunki po antybiotyku są stosunkowo częste. Szacuje się, że dotyczą około 30% pacjentów przyjmujących antybiotyki. Do czynników podnoszących ryzyko wystąpienia tego powikłania należą:

  • stosowanie antybiotyków szerokowidmowych, tzn. działających na wiele gatunków bakterii jednocześnie, wśród nich wyróżnić można przede wszystkim cefalosporyny, amoksycylinę z kwasem klawulonowym, ampicylinę, klindamycynę oraz fluorochinolony,
  • okres niemowlęctwa oraz podeszły wiek,
  • czas trwania kuracji antybiotykowej (ryzyko znacznie wzrasta po 4 tygodniach przyjmowania leków),
  • schorzenia współistniejące, a zwłaszcza niedobory odporności (zakażenie wirusem HIV, choroba nowotworowa),
  • wcześniejszy epizod biegunki poantybiotykowej,
  • długotrwała hospitalizacja.

Droga podania antybiotyku – doustna lub dożylna nie wpływa na zwiększenie ryzyka wystąpienia biegunki po antybiotyku. Choroba zazwyczaj przybiera postać łagodną. Stolce oddawane są bez bolesnego parcia, nie pojawia się temperatura ani bóle brzucha. Najczęściej schorzenie ustępuje samoistnie i nie wymaga interwencji medycznej. U niewielkiej części pacjentów może rozwinąć się postać gwałtowniejsza, wyrażona silniejszymi objawami sugerującymi zapalenie jelita grubego.

Rzekomobłoniaste zapalenie jelit – najcięższa postać biegunki po antybiotyku

Najbardziej niebezpiecznym powikłaniem antybiotykoterapii jest rzadko występujące rzekomobłoniaste zapalenie jelit powodowane przez toksyny bakterii Clostridium difficile.

Objawy rzekomobłoniastego zapalenia jelit to:

Występują zaburzenia w składzie elektrolitów (potasu, sodu), wzrasta ilość białych ciałek krwi. Stan pacjenta jest zazwyczaj poważny i nieleczony może prowadzić do głębokiego odwodnienia. W szczególnych przypadkach dochodzi do powikłania zwanego megacolon toxicum – czyli toksycznego rozdęcia okrężnicy lub przedziurawienia (perforacji) jelita. Obie sytuacje stanowią bezpośrednie zagrożenie życia i są wskazaniem do pilnej interwencji chirurgicznej.

Biegunka poantybiotykowa – jak zapobiegać?

Najważniejsze w prewencji biegunki po antybiotyku jest racjonalne stosowanie tych leków, a przede wszystkim ograniczenie ich przyjmowania jedynie w sytuacjach do tego wskazanych. Ponadto zaleca się stosowania probiotyków oraz prebiotyków w trakcie trwania kuracji antybiotykiem.

Probiotykami nazywamy wyselekcjonowane kultury bakterii, które po podaniu doustnym namnażają się w przewodzie pokarmowym i spełniają w nim funkcje ochronne. Mogą to być preparaty w postaci kapsułek zawierające szczepy Saccharomyces boulardii lub Lactobacillus GG, które można nabyć w aptece bez recepty. Innym rozwiązaniem są także jogurty zawierające żywe kultury bakterii.

Prebiotyki są to natomiast substancje spożywcze, które w sposób naturalny stymulują wzrost prawidłowej flory jelit.

Jak postępować w biegunce po antybiotyku?

Leczenie biegunki po antybiotyku zależy od stopnia jej nasilenia i od ogólnego stanu pacjenta. W postaciach łagodnych zazwyczaj ulgę przynosi samo odstawienie antybiotyku, który wywołał objawy. Należy pamiętać o nawadnianiu chorego w trakcie trwania biegunki. Nie bez znaczenia pozostaje również dieta. Zaleca się, by jej podstawę stanowiły produkty bogate w skrobię, takie jak ryż lub ziemniaki. Musi ona być lekkostrawna, najlepiej unikać produktów smażonych i słodkich.

Dobrym uzupełnieniem leczenia objawów jest przyjmowanie probiotyków. Można także zastosować leki przeciwbiegunkowe, na przykład loperamid. W postaciach ciężkich, a zwłaszcza w rzekomobłoniastym zapaleniu jelit konieczna jest hospitalizacja w celu wyrównania wszelkich zaburzeń wywołanych chorobą oraz zastosowania odpowiedniej antybiotykoterapii.

Opublikowano: ; aktualizacja: 15.08.2015

Oceń:
4.3


Może cię

Wideo – Biegunka

Biegunka, według definicji, jest to oddawanie powyżej trzech luźnych stolców na dobę o zwiększonej objętości. ...

Wymioty i biegunka u dziecka

Biegunka jest objawem charakteryzującym się zwiększoną częstością oddawania stolca w formie płynnej lub półpłynnej albo ...

Biegunka

Biegunki ostre trwają zwykle do 2 tygodni i najczęściej są spowodowane przez czynniki zakaźne, bakterie ...

Probiotyki

Probiotyki nazywane są dobrymi bakteriami. Probiotyki to produkty, które w swoim składzie zawierają bakterie z ...

Niepożądane działania antybiotyków

Oprócz klinicznych korzyści, jakie niosą za sobą antybiotyki, istnieje również ryzyko powstania objawów niepożądanych po ...

Leczenie osłonowe w antybiotykoterapii

Biegunka to częste powikłanie, związane ze stosowaniem antybiotyków. Skutecznym sposobem, który przed nią chroni, jest ...

Biegunka u dziecka – jak leczyć rozwolnienie u dziecka?

Łagodna biegunka u dziecka w większości przypadków leczona jest w warunkach domowych. Jeśli jednak trwa ...

Zespół Zollingera-Ellisona

Zespół Zollingera-Ellisona jest chorobą polegającą na nadmiernym wydzielaniu gastryny, czyli substancji odpowiadającej za wydzielanie kwasu ...

Grypa żołądkowa (jelitówka, grypa jelitowa) – objawy, leczenie, zarażanie, czas trwania, profilaktyka

Grypa żołądkowa, czyli jelitówka lub grypa jelitowa, to wirusowe zapalenie żołądka i jelit. Przyczyną jest ...

Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych (łac. diarrhoea viatorum) jest to reakcja organizmu na zmianę wody oraz sposobu przygotowywania ...

Wideo – Biegunka podróżnych

Biegunka podróżnych jest to choroba dotykająca ok. 40% turystów wyjeżdżających głównie do Afryki Północnej, czyli ...

Osłona antybiotykowa – jak wybrać probiotyk przy antybiotyku?

W trakcie stosowania antybiotykoterapii mogą wystąpić skutki uboczne, związane z niszczeniem tzw. flory fizjologicznej, czyli ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon