Wymaz z pochwy – jakie są wskazania do badania?
Wymaz z pochwy to jedno z podstawowych badań diagnostycznych w ginekologii, wykonywane zarówno w celu rozpoznania przyczyny dolegliwości, jak i przesiewowo, u kobiet bez objawów. Badanie pozwala ocenić skład flory bakteryjnej pochwy oraz wykryć drobnoustroje chorobotwórcze.
Wymaz wykonuje się m.in. w kierunku:
- zakażenia paciorkowcem grupy B – Streptococcus agalactiae (GBS),
- zakażenia Chlamydia trachomatis,
- zakażeń grzybiczych, najczęściej Candida albicans i inne gatunki Candida,
- zakażeń bakteryjnych, takich jak Gardnerella vaginalis, Escherichia coli, Enterococcus faecalis, Staphylococcus aureus.
Badanie zlecane jest przy takich objawach jak upławy, świąd, pieczenie, nieprzyjemny zapach z pochwy, ból w podbrzuszu, nawracające infekcje intymne, ale także profilaktycznie – np. przed planowaną ciążą, zabiegami ginekologicznymi czy w ciąży.
Jak wykonuje się badanie?
Wymaz z pochwy wykonywany jest w gabinecie ginekologicznym podczas standardowego badania. Lekarz zakłada wziernik, uwidacznia ściany pochwy, a następnie za pomocą jałowej wymazówki pobiera materiał z jej sklepienia lub ścian bocznych. Samo pobranie trwa kilkanaście sekund nie jest bolesne, choć może powodować niewielki dyskomfort.
Badanie najlepiej wykonać poza miesiączką, ponieważ krew menstruacyjna może zafałszować wynik. Krwawienie miesiączkowe jest przeciwwskazaniem do wykonania wymazu, chyba że lekarz zdecyduje inaczej w sytuacji pilnej.
Warto podkreślić różnicę pomiędzy wymazem z pochwy a wymazem z szyjki macicy. Są to dwa różne badania, pobierane z innych miejsc i w innym celu. Wymaz z pochwy ocenia florę bakteryjną i obecność drobnoustrojów, natomiast wymaz z szyjki macicy może służyć m.in. do diagnostyki infekcji przenoszonych drogą płciową.
Wymazu z pochwy nie można nazywać cytologią, ponieważ cytologia jest badaniem oceniającym komórki szyjki macicy pod kątem zmian przednowotworowych i nowotworowych, a nie badaniem mikrobiologicznym.
Jak się przygotować do badania?
Przygotowanie do wymazu z pochwy ma istotny wpływ na wiarygodność wyniku. Na 48 godzin przed badaniem należy:
- unikać stosunków płciowych,
- nie stosować globulek, kremów ani irygacji dopochwowych,
- nie używać tamponów.
W dniu badania wystarczy standardowa higiena zewnętrznych okolic intymnych, bez używania silnych detergentów czy płynów antybakteryjnych. Nie należy wykonywać intensywnego podmywania pochwy, ponieważ może to zaburzyć naturalną florę bakteryjną i wpłynąć na wynik badania.
Czy można uprawiać seks przed badaniem?
Nie zaleca się współżycia na co najmniej 24–48 godzin przed wykonaniem wymazu z pochwy. Kontakt seksualny może zmienić skład mikroflory, wprowadzić obce bakterie lub nasienie, co może prowadzić do wyników fałszywie dodatnich lub fałszywie ujemnych. Dotyczy to zarówno seksu waginalnego, jak i stosowania gadżetów erotycznych.
Jak samemu pobrać wymaz z pochwy?
W niektórych sytuacjach możliwe jest samodzielne pobranie wymazu z pochwy, np. w ramach badań wysyłkowych lub określonych programów diagnostycznych. Wymaga to jednak dokładnego przestrzegania instrukcji, zachowania jałowości oraz prawidłowej techniki pobrania materiału.
Samodzielne pobranie polega na wprowadzeniu wymazówki na odpowiednią głębokość do pochwy, obróceniu jej kilka razy i umieszczeniu w pojemniku transportowym. Choć metoda ta bywa wygodna, w przypadku nawracających lub nietypowych objawów zaleca się pobranie wymazu przez lekarza.
Co to jest posiew tlenowy i kiedy się go wykonuje?
Posiew tlenowy to badanie mikrobiologiczne polegające na namnażaniu bakterii w warunkach obecności tlenu. Wykonuje się go, gdy podejrzewa się bakteryjne zakażenie pochwy, szczególnie przy nawracających infekcjach, braku skuteczności dotychczasowego leczenia lub w celu dokładnej identyfikacji drobnoustroju.
Badanie pozwala określić, jakie bakterie są obecne w pochwie oraz w jakiej ilości, co ma kluczowe znaczenie dla dalszego leczenia.
Kiedy robi się antybiogram?
Antybiogram wykonuje się wtedy, gdy w posiewie wyhodowane zostaną bakterie chorobotwórcze. Badanie to określa, na które antybiotyki dany drobnoustrój jest wrażliwy, a na które oporny. Dzięki temu lekarz może dobrać celowane, skuteczne leczenie, zamiast stosować antybiotyk „w ciemno”.
Jak interpretować wyniki wymazu z pochwy – ile się na nie czeka?
Czas oczekiwania na wynik zależy od rodzaju badania. Wynik podstawowego wymazu może być dostępny po kilku dniach, natomiast posiew z antybiogramem zwykle wymaga od 5 do 7 dni roboczych.
Interpretacja wyników powinna zawsze należeć do lekarza. Obecność bakterii nie zawsze oznacza chorobę – część drobnoustrojów stanowi fizjologiczną florę pochwy. Kluczowe znaczenie ma ich ilość, rodzaj oraz korelacja z objawami klinicznymi.
Wymaz z pochwy w ciąży – po co go wykonywać?
Wymaz z pochwy w ciąży ma szczególne znaczenie, ponieważ pozwala wykryć zakażenia, które mogą być groźne dla płodu i noworodka. Najczęściej wykonuje się go w kierunku nosicielstwa Streptococcus agalactiae (GBS), ale także przy objawach infekcji intymnej.
Wczesne wykrycie i leczenie zakażeń zmniejsza ryzyko powikłań, takich jak przedwczesny poród, pęknięcie błon płodowych czy zakażenie noworodka podczas porodu. Dlatego badanie to jest ważnym elementem opieki prenatalnej.
