Badanie densytometryczne (osteodensytometria)

Brak zdjęcia

31 października 2013

Badanie densytometryczne (osteodensytometria) jest podstawowym narzędziem diagnostycznym w osteoporozie. Leczenie wymaga indywidualnego podejścia lekarza do każdego przypadku – ważne jest jak najwcześniejsze wykrycie osteoporozy. Badanie gęstości kości najczęściej jest przeprowadzane metodą promieniowania jonizującego. Można je także wykonać za pomocą ultradźwięków.

Co to jest badanie densytometryczne kości?

Badanie densytometryczne kości, określane też jako osteodensytometria, jest podstawowym badaniem wykorzystywanym w diagnostyce osteoporozy. Osteodensytometria jest badaniem bezpiecznym i bezbolesnym. Jest to badanie polegające na ocenie gęstości mineralnej kości.

Metody pomiaru gęstości kości

Istnieją dwie metody wykonania pomiaru gęstości kości:

  • metoda z użyciem promieniowania jonizującego,
  • metoda z wykorzystaniem fali ultradźwiękowej.

Badanie z użyciem promieniowania jonizującego

Badanie na osteoporozę z użyciem promieniowania jonizującego wykonuje się za pomocą specjalnego urządzenia – densytometru, który działa w oparciu o promieniowanie rentgenowskie. Dawka promieniowania jest niewielka i niższa od dawki emitowanej podczas zdjęcia RTG. Informacje przesyłane są do komputera, który wykonuje pomiary.

Jedną z metod, którą wykonywane jest badanie osteodensytometryczne jest metoda DEXA. Metoda ta pozwala na pomiar gęstości kości pozbawiony błędu, który mógłby być spowodowany obecnością innych tkanek otaczających badaną kość.

Do najczęściej stosowanych jednostek pomiarowych gęstości kości należą:

  • BMD – jest to gęstość składników mineralnych kości wyrażona w g/cm2 lub g/cm,
  • BMC – jest to zawartość składników mineralnych kości wyrażona w g/cm3 lub mg/ml.

Wartości te mogą różnić się między sobą nawet u zdrowych ludzi.

Badanie metodą ultradźwiękową

Badanie densytometryczne może też być wykonana metodą ultradźwiękową. Aparaty mierzą tłumienie fali ultradźwiękowej przez kość. Nie jest ona zalecana do rozpoznawania osteoporozy.

Wartościami uzyskiwanymi w metodzie ultradźwiękowej są:

  • SOS – prędkość fali ultradźwiękowej w m/s – ocenia gęstość i elastyczność kości,
  • BUA – tłumienie fali ultradźwiękowej wyrażone w dB/MHz – ocenia pochłanianie i rozpraszanie fali,
  • STIFFNESS – procentowy wskaźnik wytrzymałości, uzyskany z porównania powyższych pomiarów z pomiarami osób młodych i zdrowych.

Jakie są wskazania do wykonania densytometrii kości?

Badanie densytometrii kości wykonuje się w celu:

  • diagnostyki osteoporozy:
    • u kobiet po menopauzie,
    • u mężczyzn po andropauzie,
    • gdy na zdjęciach RTG stwierdzono objawy osteoporozy,
    • w przypadku przedłużające się unieruchomienia kości,
    • w złamaniach, które powstały na skutek urazu o małym nasileniu,
  • w chorobach metaboliczne kości,
  • długoletniem reumatoidalnym zapaleniu stawów lub zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa,
  • w niewydolności nerek,
  • w przypadku długoletniego przyjmowanie leków: sterydowych, hormonów tarczycy, przeciwpadaczkowych.

Osteoporoza jest chorobą układową szkieletu. Jej charakterystyczną cechą jest zwiększona podatność kości na złamania co jest skutkiem małej masy i obniżonej jakości tkanki kostnej. Złamania takie mogą występować nawet po niewielkim urazie.

Wyróżnia się: tzw. osteoporozę pierwotną, która zwykle rozwija się u kobiet po menopauzie i u mężczyzn w podeszłym wieku. Osteoporozą wtórną – która jest powikłaniem stanów patologicznych i efektem przyjmowania niektórych leków.

Do czasu wystąpienia pierwszych złamań osteoporotycznych choroba ta przebiega bezobjawowo.

Wartościami stwierdzanymi dla osteoporozy w badaniu densytometrycznym są:

  • wskaźnik T od -1,0 do -2,5 – osteopenia – jest stanem uważanym za początek osteoporozy,
  • wskaźnik T < -2,5 – osteoporoza,
  • wskaźnik T <-2,5 i towarzyszące złamania – osteoporoza zaawansowana.

Badanie densytometrii kości wykonuje się również w przebiegu monitorowania leczenia osteoporozy.

Jak przebiega badanie gęstości kości?

Badanie gęstości kości nie wymaga specjalnego przygotowania.
Kobiety w ciąży i kobiety w drugiej połowie cyklu miesiączkowego nie mogą być poddane badaniu z użyciem promieniowania jonizującego.

Densytometria z użyciem promieniowania jonizującego

W przypadku badania densytometrycznego metodą promieniowania jonizującego pacjent leży na stole (bądź siedzi – jeśli badane jest przedramię). Do badania należy zdjąć wszystkie metalowe przedmioty. Gdy lampa zapala się i wysyła promieniowanie, pacjent wstrzymuje oddech. Badanie trwa kilka minut.

Wyniki prawidłowe w badaniu osteoporozy:

  • Wskaźnik T (tzw. odchylenie od normy u zdrowych kobiet w wieku 20-29lat) od +1,0 do -1,0,
  • Wskaźnik Z (odchylenie od normy dla wieku i tej samej płci) >0.

Densytometria metodą ultradźwiękową

W przypadku osteodensytometrii metodą ultradźwiękową badana jest kość piętowa. Pacjent ściąga ubranie z nogi do wysokości kolana, następnie wkłada nogę do specjalnego zagłębienia wypełnionego płynem w aparacie badającym, opiera nogę i nie wykonuje żadnych ruchów. Po badaniu osusza nogę.

Powikłania po badaniu osteodensytometrii

Densytometria kości nie powoduje żadnych powikłań. Jest to całkowicie bezpiecznie badanie.

Opublikowano: ; aktualizacja: 16.03.2015

Oceń:
4.1


Może cię

Leki na osteoporozę – tabletki, zastrzyki i naturalne leczenie osteoporozy

Leczenie osteoporozy przebiega przy udziale naturalnych sposobów oraz farmakoterapii. Odpowiednie żywienie może wpłynąć na uciążliwe ...

Osteoporoza

Osteoporoza to przewlekła choroba metaboliczna tkanki kostnej. W jej przebiegu dochodzi do zmniejszenia gęstości mineralnej ...

Dieta w osteoporozie

Modyfikacja nawyków żywieniowych pacjenta powinna, obok farmakoterapii, stanowić nieodzowny element procesu leczniczego w osteoporozie. Głównym ...

Złamanie szyjki kości udowej

Złamanie szyjki kości udowej to uraz, który najczęściej występuje u osób w podeszłym wieku. Złamanie ...

Diagnostyka osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą, w przypadku podejrzenia której diagnostyka przebiega w kilku etapach. Wykonuje się badania ...

Co powoduje osteoporozę?

Zrzeszotnienie kości, zwane również osteoporozą, jest częstą chorobą układu kostnego, predysponującą do pojawiania się groźnych ...

Wapń – zdrowe kości

Przez całe życie układ kostny ulega przemianom fizycznym i chemicznym. Pełni funkcję ochronną dla narządów, ...

Leczenie osteoporozy

Osteoporoza jest chorobą kości, która powoduje zmniejszenie gęstości tkanki kostnej, przez co maleje wytrzymałość szkieletu ...

Osteoporoza u mężczyzn

Czy mężczyźni chorują na osteoporozę? Ta choroba kości nie jest przypadłością, która pojawia się tylko ...

Osteoporoza w okresie menopauzy

Osteoporozę, ze względu na jej bezobjawowy, długi rozwój, często nazywa się cichym złodziejem kości. Choroba ...

Złamania a osteoporoza

Osteoporoza jest chorobą kości, która powoduje zmniejszenie gęstości tkanki kostnej, przez co maleje wytrzymałość szkieletu. ...

Osteomalacja – przyczyny, objawy, badania, leczenie

Osteomalacja (krzywica u dorosłych lub rozmiękanie kości) to metaboliczna choroba przebiegająca z upośledzoną mineralizacją substancji ...

Komentarze (0)