Magdalena Błoch

Ponad 280 milionów ludzi na świecie zmaga się z depresją, która co roku wiąże się z 700 tysiącami zgonów [4]. Przez lata medycyna skupiała się na koncepcji niedoboru neuroprzekaźników, jednak dziś wiemy, że u podłoża objawów u części pacjentów często leży układowy stan zapalny [1, 6].

Coraz więcej badań wskazuje, że u części pacjentów depresja wiąże się z przewlekłym stanem zapalnym. W takich przypadkach standardowe leki przeciwdepresyjne mogą działać słabiej.

Współczesna psychiatria coraz częściej uwzględnia rolę procesów immunologicznych i zapalnych w rozwoju zaburzeń nastroju. Przez wiele lat dominowało przekonanie, że depresja jest związana głównie z zaburzeniami funkcjonowania neuroprzekaźników, takich jak serotonina czy noradrenalina.

Badania neurobiologiczne pokazują, że przewlekła terapia antydepresantami chroni i nawet odwraca niektóre negatywne zmiany spowodowane stresem (np. zanik synaps, zredukowana liczba wypustek dendrytycznych w hipokampie czy korze przedczołowej).

Nawet 40% pacjentów z bólem neuropatycznym nie odpowiada na farmakoterapię [2, 4], co skłania badaczy do poszukiwania metod alternatywnych. Przezczaszkowa stymulacja prądem stałym (tDCS) to nieinwazyjna technika neuromodulacji, która poprzez modulację pobudliwości neuronalnej wspiera rehabilitację ruchową po udarach oraz łagodzi objawy migreny i bezsenności [1, 5, 6].

Według badań klinicznych III fazy nawet 67–71% pacjentów z ciężkim zespołem stresu pourazowego (PTSD) po trzech sesjach terapii wspomaganej MDMA przestaje spełniać kryteria diagnostyczne tego zaburzenia [1,3]. Wyniki te podważają dotychczasowe ograniczenia terapeutyczne w leczeniu przewlekłej traumy prowadzącej do znacznego pogorszenia funkcjonowania psychicznego i społecznego pacjentów.

Badania kliniczne wskazują, że podatność na sugestie regresyjne pozwala nawet 5 osobom na 6 na wykreowanie spójnej, fikcyjnej narracji tożsamościowej w stanie hipnozy, co podważa pojęcie obiektywnej prawdy historycznej w kontekście wspomnień odtwarzanych metodą regresji [3]. Jednocześnie regresja hipnotyczna stanowi dokumentowane narzędzie kliniczne stosowane w terapii zaburzeń lękowych, zaburzeń stresowych pourazowych (PTSD) oraz lekoopornej depresji [4].

Czy rytmiczny dźwięk bębna może wpływać na aktywność mózgu, wywołując stan fizjologicznie zbliżony do psychozy? Odmienne stany świadomości (ASC) obejmują szerokie spektrum zmian neurobiologicznych – od halucynacji i derealizacji po głębokie stany relaksacji czy zaburzenia świadomości.

Lorazepam potrafi przerwać ciężki stan katatonii nawet w ciągu 10 minut [4]. To benzodiazepina o pośrednim czasie działania, często stosowana w psychiatrii interwencyjnej i neurologii.