Niedobory odporności

Brak zdjęcia

8 stycznia 2015

Odporność organizmu w dużej mierze zależy od jego zdolności obronnych. Jeżeli są one upośledzone, częściej zapadamy na choroby, a przebieg leczenia i rekonwalescencji jest utrudniony. Wielokrotnie zaburzenia odporności związane są z przejściowym pogorszeniem kondycji psychicznej lub fizycznej. Niedobory odporności mogą jednak wiązać się z wrodzonymi bądź nabytymi niedoborami zaburzającymi prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.

Czym są zaburzenia odporności?

Jak dochodzi do niedoborów odporności w organizmie? Zaburzenia odporności wywołane są brakiem lub nieprawidłową funkcją poszczególnych elementów układu immunologicznego (odpornościowego) w organizmie człowieka. Stan ten prowadzi do niewydolności mechanizmów obronnych ustroju. Objawia się zwiększoną podatnością na zakażenia oraz pewne nowotwory. Wyróżniamy:

  • niedobory pierwotne, czyli wrodzone – wynikające z genetycznie uwarunkowanego defektu układu immunologicznego. Pojawiają się one u dzieci i niemowląt z częstością 1/10 000. Zaburzenia genetyczne prowadzące do upośledzenia wydolności układu immunologicznego są przyczyną określonych jednostek chorobowych;
  • niedobory wtórne – mówimy wtedy o niedoborach nabytych. Są skutkiem działania czynników zewnętrznych lub konkretnych chorób. Wśród głównych przyczyn wymienić należy terapię lekami immunosupresyjnymi oraz zakażenia: wirusowe (HIV, HSV), bakteryjne (gruźlica) i pasożytnicze.

Niektóre nowotwory, na przykład przewlekła białaczka limfocytowa czy chłoniak Hodgkina mogą także wywoływać upośledzenie odporności.

Nieprawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego występuje również u pacjentów z cukrzycą, niewydolnością nerek lub wątroby, niedożywionych oraz cierpiących na choroby autoimmunologiczne, takie jak toczeń rumieniowaty układowy, czy reumatyczne zapalenie stawów.

Czym są pierwotne i nabyte niedobory odporności?

Odporność organizmu możemy podzielić na wrodzoną oraz nabytą.

Odporność wrodzona związana jest z natychmiastową reakcją na różne czynniki zakaźne, w której biorą udział tak zwane komórki żerne, czyli mające zdolność do wchłaniania patogenów i ich neutralizacji.

Wśród chorób, które rozwijają się wskutek upośledzenia działania tych komórek bądź spadku ich liczby są między innymi:

  • przewlekła choroba ziarniniakowa,
  • zespół Chediaka Higashiego,
  • zespół Kostmana.

Bardziej skomplikowana jest odporność nabyta, innymi słowy mówiąc swoista. Ma ona zdolność do rozpoznawania konkretnych patogenów dzięki pamięci immunologicznej. Zjawisko to, w większości przypadków, zapewnia szybszą reakcję na powtórne zakażenie danym drobnoustrojem oraz zapobiega ponownemu rozwojowi raz przechorowanej jednostki chorobowej.

Komórkami odpowiedzialnymi za prawidłowe funkcjonowanie tego rodzaju odporności są tak zwane limfocyty T oraz limfocyty B. Zaburzenia w ich dojrzewaniu, nieprawidłowe funkcjonowanie, brak produkcji przeciwciał do obrony przed patogenami lub po prostu obniżenie ilości komórek przyczyniają się do rozwoju chorób, będących pierwotnymi przyczynami niedoborów odporności:

  • SCID (ciężki złożony niedobór odporności),
  • XLA (agammaglobulinemia Brutona),
  • CVID (pospolity zmienny niedobór odporności),
  • zespół hiper IgM,
  • zespół di Georga.

Kiedy podejrzewać niedobór odporności?

W stanach przepracowania, ciągłego stresu, nadmiernego obciążenia fizycznego wydolność organizmu obniża się i staje się on bardziej podatny na infekcje. Zjawisko to jest powszechnie znane przez pacjentów. Zaniepokoić powinien jednak stan, w którym zakażenia są częste, trwają przewlekle i mają tendencję do nawracania. Może to świadczyć o rozwijającym się niedoborze odporności. Szczególną uwagę powinny zwrócić zakażenia o przebiegu ciężkim, długotrwałym i nietypowym dla danego patogenu, a zwłaszcza wywołane przez drobnoustroje, które u zdrowych osób rzadko wywołują objawy chorobowe, np.:

  • Mycobacterium avium,
  • CMV,
  • Candida albicans.

Charakterystyczne dla zakażeń przebiegających wskutek niedoborów odporności jest brak powodzenia leczenia, pomimo zastosowanej odpowiedniej terapii oraz rozsiew choroby, która zazwyczaj przebiega miejscowo. Wykrycie pierwotnych niedoborów odporności jest jeszcze trudniejsze.

Zaburzenia odporności u dziecka

Kiedy możemy mówić o zaburzeniach odporności u dziecka? Zaniepokoić powinno występowanie u dziecka:

  • zapalenia ucha o częstotliwości większej niż 8 epizodów w roku,
  • zapalenia płuc występujące 2 lub więcej razy w roku,
  • antybiotykoterapia trwająca ponad 2 miesiące z niewielką poprawą,
  • brak przyrostu masy ciała i zahamowanie wzrostu,
  • nawracające ropnie skórne,
  • przewlekłe owrzodzenia jamy ustnej lub skóry,
  • konieczność leczenia zakażeń antybiotykami dożylnymi.

Ponadto trzeba zwrócić uwagę na zwiększone ryzyko występowania zaburzeń odporności u dzieci, których członkowie najbliżej rodziny posiadają zdiagnozowany pierwotny niedobór odporności.

Diagnostyka niedoborów odporności

W jakim celu powinno się diagnozować niedobory odporności? Zdiagnozowanie niedoboru odporności ma bardzo ważne znaczenie dla pacjenta, gdyż poprzez odpowiednie metody leczenia może uchronić go przed kolejnymi zakażeniami, a przez to znacznie podnieść jakość życia. Badania, które można wykonać na drodze diagnostyki niedoborów odporności zależą od podejrzewanego niedoboru odporności.

Morfologia krwi obwodowej z rozmazem uwidoczni zaburzenia w liczbie poszczególnych rodzajów komórek układu odpornościowego. Jeśli objawy sugerują nieprawidłową produkcję przeciwciał w organizmie, można oznaczyć ich poziom lub sprawdzić, czy są wytwarzane po stymulacji odpowiednią substancją.

O zaburzonym funkcjonowaniu układu immunologicznego można dowiedzieć się także przeprowadzając testy skórne.

Do zaawansowanych metod wykorzystywanych w trakcie diagnostyki niedoborów odporności należy zastosowanie cystometrii przepływowej w ocenie poszczególnych komórek odpowiedzialnych za odporność w organizmie człowieka.

Co na odporność?

Jak leczyć zaburzenia odporności? Co stosować na odporność? Metodą na wyleczenie wtórnego niedoboru odporności jest usunięcie choroby podstawowej, która przyczyniła się do jego rozwoju. Jest to w większości przypadków wystarczające działanie, które przywraca prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego.

U pacjentów cierpiących na pierwotny niedobór wachlarz możliwości na usprawnienie pracy układu odpornościowego jest duży, jednak są to działania jedynie objawowe. Nie można usunąć przyczyny zaistniałego stanu chorobowego.

Wśród sposobów terapii pierwotnych niedoborów odporności znajduje się między innymi:

Bardzo ważne jest przede wszystkim zapobieganie wystąpieniu zaburzeń odporności. Pacjenci z niedoborami odporności powinni unikać sytuacji sprzyjających zakażeniu. U chorych z ciężkimi postaciami stosuje się antybiotykoterapię profilaktyczną, natomiast osobom z otoczenia chorego zaleca się szczepienia przeciwko częstym chorobom zakaźnym.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Badanie poziomu immunoglobuliny A (IgA) – norma, wyniki, niedobór

IgA jest rodzajem immunoglobuliny, który występuje w wydzielinach (pot, ślina, łzy) oraz na powierzchni błon ...

Co to jest splenomegalia – przyczyny, objawy, leczenie

Splenomegalia to powiększenie śledziony – zaburzenie, które najczęściej jest objawem białaczki, ziarnicy złośliwej, talasemii oraz ...

Wysoki poziom hemoglobiny (hemoglobinemia)

Hemoglobinemia to stan zwiększonego stężenia hemoglobiny w osoczu. Najczęściej jest spowodowana nadmiernym rozpadem krwinek czerwonych, ...

Zapalenie węzłów chłonnych – przyczyny, objawy, leczenie stanu zapalnego

Zapalenie węzłów chłonnych najczęściej spowodowane jest przez infekcje – bakteryjne, wirusowe i grzybicze. Objawy stanu ...

Zaburzenia odporności u dziecka

Odporność to zdolność organizmu do obrony przed niekorzystnymi czynnikami (np. drobnoustrojami). Zaburzenia odporności skutkują zwiększeniem ...

Leukocytoza (podwyższone i wysokie leukocyty) – jakie są przyczyny i leczenie?

Leukocytoza, czyli nadmiar leukocytów, to stan, w którym zostaje przekroczona górna norma dla krwinek białych, ...

Wstrząs septyczny

Wstrząs septyczny to ostra, zagrażająca życiu reakcja organizmu. Wstrząs rozwija się w następstwie posocznicy – ...

Ostra białaczka limfoblastyczna

Ostra białaczka limfoblastyczna (chłoniak limfoblastyczny) jest nowotworem wywodzącym się z linii limfocytów B lub T ...

Hipogammaglobulinemia – czym jest i jak objawia się niedobór odporności?

Hipogammaglobulinemia to stan niedoboru odporności. Choroba wiąże ze spadkiem stężenia lub brakiem immonoglobulin, czyli przeciwciał, ...

Alantoina – właściwości, działanie, zastosowanie, cena

Alantoina to naturalna substancja z grupy ureidów, czyli pochodnych mocznika. Jej prozdrowotne właściwości polegają na ...

Stres oksydacyjny – co to jest, objawy, skutki, dieta

Stres oksydacyjny to stan, w którym ilość wolnych rodników w komórkach jest większa niż są ...

Splenektomia (usunięcie śledziony) – wskazania, powikłania i życie bez śledziony

Splenektomia to zabieg całkowitego lub częściowego usunięcia śledziony. W przebiegu ciężkich urazów, chorób nowotworowych lub ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon