Kwas askorbinowy

Kwas askorbinowy, znany jako popularna witamina C, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Ważną kwestią jest dawkowanie witaminy C w zależności od potrzeb organizmu. Zwiększona podaż obejmuje osoby uzależnione od tytoniu, od alkoholu, osoby przebywające w dużym stresie oraz diabetyków i chorych z nadciśnieniem.

Kwas askorbinowy - właściwości

Kwas askorbinowy jest silnym antyutleniaczem. W przemyśle znalazł zastosowanie jako czynnik antyoksydacyjny. W ludzkim organizmie odpowiedzialny jest za syntezę kolagenu, zwiększa przyswajalność żelaza z układu pokarmowego, dodatkowo zwiększa naszą odporność i zapobiega procesom starzenia poprzez przeciwdziałanie procesom peroksydacyjnym. Poprzez swój udział w syntezie kolagenu, witamina C przyczynia się do wzmocnienia tkanki łącznej, stabilizacji dziąseł i zębów oraz uszczelnienia ściany naczyń krwionośnych. Dodatkowo, dzięki swoim właściwościom antyoksydacyjnym kwas askorbinowy kojarzony jest z zapobieganiem wczesnym procesom karcenogenezy. Kwas askorbinowy i jego metabolity są wydalane głównie z moczem i tylko niewielka ilość jest metabolizowana do dwutlenku węgla.

Kwas askorbinowy - dawkowanie

Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C mieści się w granicach 30-300 miligram na dzień. Osoby szczególnie podatne na jej niedobory, powinny zapewnić sobie jej zwiększoną podaż w pokarmie. Są to osoby palące papierosy, uzależnione od alkoholu, osoby przebywające w dużym stresie oraz diabetycy i chorzy z nadciśnieniem. Dzienne zapotrzebowanie na witaminę C wśród palaczy jest o 40 mg większe w porównaniu do osób nie dotkniętych problemem nikotynizmu. Należy również pamiętać, że niektóre leki, między innymi aspiryna, hamują wchłanianie witaminy C z przewodu pokarmowego. Uzupełnianie strat kwasu askorbinowego poprzez wzbogaconą dietę wydaje się być bardziej skuteczne w porównaniu do sięgania po suplementy zawierające witaminę C. Świeże warzywa i owoce, oprócz dużych pokładów kwasu askorbinowego, zawierają również błonnik inne rodzaje witamin, które dodatkowo korzystnie wpływają na nasze zdrowie.

Niedobory kwasu askorbinowego

Człowiek ma ograniczoną zdolność gromadzenia w organizmie witaminy C. Jej zapasy znajdują się głównie w nadnerczach, wątrobie, mózgu, leukocytach i gruczołach śluzowych. Ilość zgromadzonych zapasów ustrojowych zazwyczaj nie przekracza 20 mg/kg masy ciała. Należy również dodać, że okres ich półtrwania wynosi jedynie 10-14 dni, co wiąże się z potrzebą regularnego spożywania produktów bogatych w witaminę C. Skutki niedoboru kwasu askorbinowego prześladują człowieka od wielu wieków. Szkorbut, inaczej zwany gnilcem, jest jednym z najstarszych schorzeń na świecie. Charakterystyczne objawy tej choroby to: nadmierne rogowacenie naskórka, niedokrwistość, krwawe wylewy i, najbardziej charakterystyczne, chwianie się oraz wypadanie zębów wraz z zapalnym przerostem dziąseł. Odpowiednikiem szkorbutu u małych dzieci jest choroba Moeller-Barlowa. Charakteryzuje się ona niedokrwistością oraz zmianami w dziecięcych kościach prowadzącymi do malformacji, czyli zniekształceń. Mimo charakterystycznych objawów, szkorbut i jego pediatryczny odpowiednik nie są często występującymi chorobami. Dużo częściej spotyka się natomiast niewielkie niedobory witaminy C. Osoby, które poprzez niewłaściwą dietę narażają się na niedostateczną podaż kwasu askorbinowego skarżą się na:

  • osłabienie organizmu i łatwe męczenie się,
  • podatność na infekcje,
  • zmniejszoną zdolność adaptacji do zmian temperatury,
  • osłabioną wydolność fizyczną,
  • powolne gojenie się ran,
  • przedłużone krwawienie z ran i kruchość naczyń krwionośnych.

Wiele badań dowodzi, że niedobory witaminy C wpływają również negatywnie na układ krążenia. Przewlekle niedobory, nawet jeśli są minimalne, mogą przyczynić się to powstawania zmian miażdżycowych i wysokiego ciśnienia krwi. Osoby, które są szczególnie narażone te konsekwencje niedoboru kwasu askorbinowego, to osoby uzależnione od papierosów i alkoholu oraz ludzie w podeszłym wieku.

Skutki nadmiaru kwasu askorbinowego

Nasz organizm bardzo skutecznie chroni się przed nadmiarem witaminy C. Podczas przyjmowania zbyt dużych ilości tej witaminy, zmniejsza się jej zdolność absorpcyjna w jelitach, równocześnie nadmiar jest wydalany z moczem. Objawy związane ze szkodliwością nadmiaru kwasu askorbinowego są bardzo rzadko spotykane. ADI, czyli dopuszczalne dzienne spożycie witaminy C wynosi 15. Oznacza to, że osoba o masie 70 kg może codziennie spożywać 1050 miligramów witaminy C, bez wystąpienia jakichkolwiek skutków ubocznych. Przyjmowanie kwasu askorbinowego w dawce terapeutycznej, która wynosi 100 mg trzy razy dziennie, działa korzystnie na wzmocnienie naturalnej odporności, dodatkowo zwiększa wchłanianie żelaza. Większe dawki mogą powodować wzrost ryzyka powstawania kamieni nerkowych oraz zwiększać zapotrzebowanie naszego organizmu na witaminę E.

Naturalna witamina C

Witamina C występuje głównie w surowych warzywach i owocach. Jej największe ilości możemy znaleźć w takich owocach jak:

  • owoc dzikiej róży,
  • czarna porzeczka,
  • truskawki,
  • owoce cytrusowe.

Do najbogatszych w kwas askorbinowy warzyw zaliczamy wszystkie gatunki należące do rodziny kapustnych. Znajdują się w niej między innymi: brukselki, kalarepa, brokuły, biała kapusta i kalafior. W Polsce, z racji dużego spożycia ziemniaków, stanowią one znaczące źródło tej witaminy.

Kwas askorbinowy zaliczany jest do związków niestabilnych. Czynniki takie jak: zasadowe środowisko, promieniowanie ultrafioletowe, śladowe ilości metali ciężkich, wysoka temperatura oraz suszenie i stosowanie środków do konserwowania warzyw i owoców, przyspieszają jego rozkład. Przeciwnie, niska temperatura podczas zamrażania żywności i kwaśne środowisko, hamują utlenianie witaminy C i zapobiegają jej zniszczeniu. Straty spowodowane konserwowaniem żywności i przygotowywaniem potraw mogą sięgać ponad 75 % wyjściowej ilości kwasu askorbinowego w pokarmie. Podczas przyrządzania surówki tracimy zaledwie 20 % witaminy C w porównaniu do surowych produktów, 30 % tracimy podczas duszenia warzyw i aż 50 % w czasie ich gotowania. Dlatego zaleca się spożywanie jak najwięcej surowych warzyw i owoców, ponieważ zawierają największe ilości witaminy C.

W Polsce wzbogaca się kwasem askorbinowym wiele produktów spożywczych. Dostarcza to dodatkową ilość tej witaminy w diecie oraz zapobiega procesom oksydacyjnym powodującym psucie się żywności. Kwas askorbinowy jest często dodawany do wina, piwa, soków owocowych i warzywnych, wędlin oraz mleka w proszku. Nie zmienia to walorów smakowych powyższych produktów, a jedynie polepsza ich wartości dietetyczne.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.5


Może cię

Koper włoski – na co pomaga fenkuł? Jakie ma właściwości?

Koper włoski, nazywany też fenkułem, zaliczany jest do roślin o szczególnych właściwościach zdrowotnych. Koper włoski ...

Awitaminoza – przyczyny i skutki niedoboru witamin

Awitaminoza jest chorobą, która powstaje na skutek braku danej witaminy w organizmie. Przyczyny braku lub ...

Witaminy na odporność – które ją wzmacniają?

Witaminy są to związki organiczne niezbędne w przebiegu wielu procesów życiowych. Wpływają na stan zdrowia ...

Witamina C na przeziębienie – czy jest skuteczna?

Panuje powszechne przekonanie, że witamina C jest skuteczna na przeziębienie. Stosowana jest w leczeniu infekcji ...

Witaminy a rozwój dziecka – których witamin potrzebują dzieci?

Witaminy to grupa związków organicznych, które mimo, że nie stanowią źródła energii dla organizmu, są ...

Termogeniki

Naturalne termogeniki to produkty spożywcze, które wspomagają proces odchudzania. Poprzez ich spożywanie zwiększa się ilość ...

Tłuszcze trans – czy powodują choroby i gdzie występują kwasy tłuszczowe trans?

Nieprawidłowo skomponowana dieta stanowi jeden z podstawowych czynników ryzyka rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego. Wśród składników ...

Jak zapobiec przeziębieniu? Jak uniknąć przeziębienia?

Przeziębienie określane również terminami choroby przeziębieniowej czy ostrego zapalenia nosa i gardła to zespół objawów ...

Kiszonki – zdrowe i bogate w witaminy – dlaczego warto je jeść?

Kiszonki dostarczają organizmowi witamin i minerałów. Są bogatym źródłem bakterii probiotycznych. Zawierają bardzo mało kalorii ...

Witamina C

Witamina C jest witaminą odgrywającą bardzo istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Kwas askorbinowy należy ...

Jak działa rutyna? Czy jest skutecznym lekiem na przeziębienie?

Okres jesienno-zimowy sprzyja wzmożonym zachorowaniom na przeziębienie. Jesteśmy dużo bardziej podatni na wszelkiego rodzaju infekcje ...

Najzdrowszy makaron – rodzaje i wartość odżywcza makaronów

Makaron to składnik wielu apetycznych dań. Stanowi źródło węglowodanów, a niekiedy także błonnika, minerałów i ...

Komentarze i opinie (1)


Nie zażywam vitC jem owoce jarzyny i mam w moczu kwas askorbinowy od pól roku. Mam kamicę nerkową. c
Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon