Witamina C

Witamina C jest witaminą odgrywającą bardzo istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu. Kwas askorbinowy należy do jednych z najpopularniejszych parafarmaceutyków o różnorodnym zastosowaniu. Ludzki organizm nie potrafi jej syntetyzować, dlatego musi pobierać ją z zewnątrz.

Witamina C - charakterystyka i rola

Witamina C, inaczej kwas askorbinowy, to związek organiczny, jest białym, krystalicznym ciałem stałym. Pochodny cukrów o wzorze sumarycznym C6H8O6, nie rozpuszczalnym w eterze, benzenie, olejach i tłuszczach stałych. Dobrze rozpuszcza się w wodzie (1:3) i etanolu (1:30). Jest witaminą nietrwałą i wrażliwą. W roztworach rozkłada się pod wpływem powietrza, temperatury i światła. Łatwo utlenia się do kwasu dehydroaskorbinowego, silny reduktor.

Kwas askorbinowy jest dla organizmu niezwykle ważną substancją. Pełni dużą rolę w wielu procesach biologicznych. To lista najważniejszych jej funkcji:

  • Ma działanie ogólnoustrojowe, bierze bowiem udział w licznych procesach metabolicznych, zachodzących w organizmie między innymi metabolizmie tkanki nerwowej, przemianie węglowodanów, białek i tłuszczów, syntezie niektórych hormonów, hemoglobiny, erytrocytów, karnityny, która przyspiesza spalanie tłuszczów;
  • Wspomaga syntezę kolagenu, białka występującego we wszystkich tkankach organizmu oraz w ścianach naczyń krwionośnych, skórze, ścięgnach, oku, kręgach w kręgosłupie i tym podobne. Jest odpowiedzialny za ich prawidłowy kształt, wygląd i sprawność;
  • Witamina C przyspiesza gojenie ran (zwiększa wiązanie białka przez krew), sińców, złamań, zapobiega krwawieniom z dziąseł. Wzmacnia ściany naczyń krwionośnych oraz nowe komórki na uszkodzenia i zakażenia;
  • Ma duży wpływ na budowanie odporności organizmu na choroby, zwłaszcza w okresach przeziębień. Witamina C stymuluje do działania układ immunologiczny, dzięki temu skraca czas trwania zakażenia lub zaziębienia;
  • Posiada ogromne właściwości antyoksydacyjne, czyli chroniące organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników tlenowych. Co sprawia, iż witamina C zmniejsza ryzyko wystąpienia nowotworów jamy ustnej, przełyku, żołądka, wątroby, odbytnicy, szyjki macicy, płuc oraz reumatoidalnego zapalenia stawów. Przeciwdziała uszkodzeniom komórek powstałym w wyniku starzenia się, co ma duży wpływ na skórę;
  • Ma działanie ochronnie przed szkodliwym wpływem promieniowania UVA i UVB;
  • Zmniejsza reakcje alergiczne, toksyczność miedzi, rtęci, kobaltu, selenu oraz pomaga w lepszym wchłanianiu magnezu;
  • Usprawnia funkcjonowanie układu krwionośnego, w tym serca, ponieważ poprzez wzrost produkcji prostaglandyn obniża ryzyko zachorowania na choroby serca, miażdżycę czy udar. Znacznie obniża ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu;
  • Spożywanie odpowiedniej ilości witaminy C poprawia wytrzymałość fizyczną, łagodzi ból, umożliwia lepszą koncentrację, wpływa na pozytywne samopoczucie, a tym samym ułatwia zwalczanie nastrojów depresyjnych;
  • Jest pomocna także w przypadku cukrzycy, ponieważ reguluje stężenie glukozy we krwi oraz przy zaburzeniach miesiączki.

Niedobór witaminy C (awitaminoza) i jej nadmiar

Obecnie niedobór witaminy C występuje bardo rzadko. Jej brak wywołuje chorobę zwaną szkorbutem (inaczej gnilicą), której objawami są między innymi:

  • brak apetytu,
  • senność,
  • ogólne osłabienie,
  • depresja,
  • pojawiające się bóle reumatyczne.

Dziąsła u chorego stają się gąbczaste oraz zaczynają krwawić. Bardzo często występuje zapalenie błony śluzowej jamy ustnej i zębodołów, co powoduje ruszanie się oraz wypadanie zębów. Skóra zaczyna się łuszczyć, staje się wysuszona i powstają wybroczyny na jej powierzchni.

Z racji tego, iż witamina C odgrywa dużą rolę w podnoszeniu odporności, jej brak znacznie przedłuża czas choroby i utrudnia leczenie zakażeń. Jej niskie spożycie może również wywierać niekorzystny wpływ na stan żołądka oraz przyczyniać się do powstawania jego schorzeń.

Natomiast nadmiar witaminy C nie wywiera toksycznego działania na organizm, jest po prostu wydalany z organizmu wraz z moczem oraz potem. Jednakże przyjmowanie w nadmiarze kwasu askorbinowego może wywołać:

  • biegunkę,
  • dolegliwości żołądka,
  • nudności,
  • wymioty,
  • wysypkę skórną.

Trzeba jednak pamiętać, że zapotrzebowanie na kwas askorbinowy rośnie z wiekiem. Najmniejszą jej ilość potrzebują dzieci - 40 mg dziennie, natomiast dorośli powinni spożywać od 100 do 200 mg tej witaminy. Zwiększone zapotrzebowanie mają natomiast kobiety w ciąży i karmiące piersią. Witaminy C znacznie więcej potrzebują także palacze, osoby chore na cukrzycę, stosujące takie leki jak na przykład tetracyklinę. Nie należy jej jednak zażywać podczas chemioterapii i radioterapii. Poza tym nadmiar kwasu askorbinowego nasila toksyczność leków antyzakrzepowych.

Działanie kosmetyczne witaminy C

Witamina C ma istotny wpływ na wygląd i stan skóry, błon śluzowych i ścian naczyń krwionośnych. Bardzo często jest stosowana w połączeniu z witaminą A lub E. Kwas askorbinowy ze względu na to, że jest nie rozpuszczalny w tłuszczach, nie może wnikać w lipidowe struktury warstwy rogowej naskórka.

W związku z tym w kosmetykach witaminę C wykorzystuje się w postaci mikronizowanego kwasu askorbinowego, zamkniętego w strukturach liposomów. W ich składzie najczęściej stosowane są jej odmiany: fosforan i rozpuszczalny w tłuszczach palmitynian kwasu askorbinowego oraz antyrodnikowy stearynian askorbylu. Pierwsza jej forma wnika bardzo głęboko w skórę.

Jeśli chodzi o produkcję preparatów kosmetycznych, witamina C ma szerokie zastosowanie: używana jest do produkcji między innymi kremów, maseczek, ampułek, balsamów. Jej korzystne działanie na skórę to:

  • wspólnie z witaminą E stanowi parę doskonałych antyutleniaczy. Zabezpieczają one i świetnie chronią skórę przed niekorzystnym wpływem wolnych rodników przyczyniających się do starzenia. Związki te są bardzo aktywne, atakują prawie wszystkie cząsteczki tkanek. Niszczą lipidy warstwy rogowej naskórka, a także błony komórkowe. Wywierają negatywny wpływ na kolagen, elastynę oraz kwasy nukleinowe, które są odpowiedzialne za wzrost i odnowę komórek. Dlatego kobiety po 25 roku życia, u których procesy starzenia zaczynają postępować, potrzebują wsparcia z zewnątrz, aby zadbać o młody wygląd. Mogą im wówczas zapewnić to kremy z witaminami C i E. Są to witaminy wzajemnie wspierające się i potęgujące swoje działanie. Witamina C jako regenerowalny przez enzymy antyutleniacz regeneruje witaminę E, którą eliminują wolne rodniki. To doskonały duet w walce z niszczącym działaniem wolnych rodników. Poza tym witamina C zmniejsza głębokość zmarszczek, błyskawicznie nawilża skórę oraz likwiduje uczucie suchości;
  • zapobiega rozszerzaniu się naczyń krwionośnych (poprawia mikrokrążenie w naczyniach włosowatych). Znana jest ze swoich właściwości uszczelniających naczynka, dlatego stosuje się ją przy skórach wrażliwych, naczyniowych oraz z trądzikiem różowatym, ponieważ łagodzi jego objawy. Świetnie redukuje cienie pod oczami, likwiduje rumień, oczyszcza skórę z toksyn, wycisza i łagodzi podrażnienia. Cera naczyniowa zyskuje zdrowy wygląd oraz staje się bardziej jędrna i elastyczna;
  • działa wybielająco na skórę. Rozjaśnia i odświeża cerę wyrównując pigmentacje i koloryt skóry. Dlatego polecana jest w preparatach przeznaczonych dla osób o cerze szarej, ziemistej, palących papierosy oraz borykających się z przebarwieniami;
  • zwiększa syntezę kolagenu, odpowiedzialnego za elastyczność, gładkość i sprężystość skóry. Udowodniono, że stosowanie kremu, który zawiera 5 % witaminy C (w postaci kwasu L- askorbinowego) rewelacyjnie wpływa na tkankę łączną. Przyczynia się do zmniejszenia pojawiających się wraz z wiekiem zmian w naskórku, które powodują powstawanie pierwszych zmarszczek. Według niektórych autorów, im wyższe stężenie kwasu askorbinowego, tym lepsze efekty jeśli chodzi o pobudzenie komórek do produkcji kolagenu;
  • chroni skórę przed niszczącymi skutkami promieniowania UVA i UVB, a dostarczana z zewnątrz przyspiesza gojenie oparzeń, również posłonecznych, wywołanych działaniem promieniowania UVB.

Gdzie występuje witamina C?

Podstawowym źródłem witaminy C są świeże warzywa i owoce. Na pierwszym miejscu należy wymienić owoc róży, warzywa kapustne i owoce jagodowe (na przykład czarna porzeczka zawiera około 180 mg w 100 g), natomiast na drugim ziemniaki (zawierają 14 mg witaminy w 100 g, choć zależy to również od pory roku).

Bardzo ważnym źródłem witaminy C są również owoce cytrusowe jak pomarańcze, grejpfruty, mandarynki. Jednak trzeba pamiętać, aby spożywać je z umiarem, ponieważ są silnymi alergenami. Dużo witaminy C posiadają też pomidory. Dzięki temu między innymi wzmacniają odporność i przyspieszają gojenie się ran. Duży owoc (ok. 180 g) pokrywa dzienne zapotrzebowanie na tę substancję w 60 procentach. Ważnym źródłem tej witaminy jest również: chrzan, papryka, natka pietruszki, kalafior, brukselka. Natomiast takie produkty jak mleko, zboża, mięso zawierają jej bardzo mało w ilościach śladowych albo nie zawierają jej wcale. Trzeba pamiętać podczas przygotowania potraw, że witamina C ulega zniszczeniu pod wpływem wysokiej temperatury.

Opublikowano: ; aktualizacja: 28.03.2017

Oceń:
4.3


Może cię

Jak zapobiec przeziębieniu? Jak uniknąć przeziębienia?

Przeziębienie określane również terminami choroby przeziębieniowej czy ostrego zapalenia nosa i gardła to zespół objawów ...

Dieta aspirynowa – co jeść, a jakie produkty są zabronione w diecie niskosalicylowej?

Dieta aspirynowa, inaczej zwana niskosalicylanową, to dieta eliminacyjna polegająca na ograniczeniu lub całkowitej eliminacji salicylanów ...

Awitaminoza – przyczyny i skutki niedoboru witamin

Awitaminoza jest chorobą, która powstaje na skutek braku danej witaminy w organizmie. Przyczyny braku lub ...

Wideo – Dieta na zaparcia

Dieta w zaparciach jest zależna od tego, z jakim rodzajem zaparć się zmagamy. Istnieją dwa ...

Witamina C na przeziębienie – czy jest skuteczna?

Panuje powszechne przekonanie, że witamina C jest skuteczna na przeziębienie. Stosowana jest w leczeniu infekcji ...

Witaminy a rozwój dziecka – których witamin potrzebują dzieci?

Witaminy to grupa związków organicznych, które mimo, że nie stanowią źródła energii dla organizmu, są ...

Dieta przy lekach przeciwzakrzepowych – co rozrzedza, a co powoduje gęstnienie krwi?

Dieta przeciwzakrzepowa opiera się na ograniczeniu niektórych składników pokarmowych, głównie witaminy K wchodzącej w interakcję ...

Czy warto stosować dietę owsianą?

Dieta owsiana umożliwia relatywnie szybką utratę masy ciała. Stanowi ona także skuteczny sposób na obniżenie ...

Jak działa rutyna? Czy jest skutecznym lekiem na przeziębienie?

Okres jesienno-zimowy sprzyja wzmożonym zachorowaniom na przeziębienie. Jesteśmy dużo bardziej podatni na wszelkiego rodzaju infekcje ...

Kwas askorbinowy

Kwas askorbinowy, znany jako popularna witamina C, należy do grupy witamin rozpuszczalnych w wodzie. Ważną ...

Kiszonki – zdrowe i bogate w witaminy – dlaczego warto je jeść?

Kiszonki dostarczają organizmowi witamin i minerałów. Są bogatym źródłem bakterii probiotycznych. Zawierają bardzo mało kalorii ...

Witaminy na odporność – które ją wzmacniają?

Witaminy są to związki organiczne niezbędne w przebiegu wielu procesów życiowych. Wpływają na stan zdrowia ...

Komentarze i opinie (0)

Drogi Użytkowniku!
Zależy nam, aby dostarczane przez nas serwisy w pełni spełniały Twoje oczekiwania. Dlatego prosimy — wyraź zgodę na przetwarzanie danych, które trafiają do nas, gdy korzystasz ze stron i aplikacji HF Media sp z o.o. W każdej chwili możesz wycofać swoją zgodę.

25 maja 2018 roku weszło w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

Dowiedz się więcej o zasadach przetwarzania Twoich danych, które weszły w życie 25 maja 2018. Zebraliśmy dla Ciebie najważniejsze informacje, które z pewnością rozwieją wszystkie Twoje wątpliwości. Jeżeli masz więcej pytań — skontaktuj się z nami.

Dane — jak je zbieramy?

Twoje dane zbieramy w momencie, gdy korzystasz z naszych usług (np. serwisów internetowych). Dane mogą być zapisywane np. w plikach cookies, które instalujemy lub instalują nasi zaufani partnerzy na naszych stronach oraz urządzeniach, które wykorzystujesz do korzystania z naszej oferty.

Administrator danych — kto nim będzie

HF Media sp z o.o. z siedzibą w Łodzi przy ul. Łąkowa 7a, ale także inne podmioty z którymi stale współpracujemy (przede wszystkim w zakresie dostosowywania naszych treści oraz reklam do Twoich potrzeb oraz zainteresowań), ale które nie należą do HF Media sp z o.o. . Oczywiście możesz sprawdzić listę naszych zaufanych partnerów - znajduje się w zakładce Zauwani partnerzy

Przetwarzanie Twoich danych — w jakim celu?

Zależy nam na tym, by przetwarzać Twoje dane w kilku celach:
  • by świadczone przez nas usługi były odpowiedzią na to, co Cię interesuje
  • by treści ukazujące się w naszych serwisach były dopasowane do Twoich zainteresowań
  • również by publikowane przez nas reklamy odpowiadały Twoim potrzebom i upodobaniom
  • by świadczone przez nas usługi nie były polem do nadużyć i oszustw — bezpieczeństwo Twoich danych jest nas najważniejsze

Możliwość przekazywania Twoich danych — komu?

W większości dane dotyczące ruchu naszych użytkowników gromadzone są przez naszych zaufanych partnerów. Prawo daje nam także możliwość przekazania danych podmiotom, które będą je przetwarzać na nasze zlecenie. Mogą to być na przykład podwykonawcy naszych usług, agencje marketingowe oraz oczywiście organy typu sądy czy policja, które mogą żądać danych na podstawie obowiązującego prawa.

Twoje prawa w stosunku do danych

Pamiętaj, że w każdej chwili masz prawo do wycofania udzielonej zgody na przetwarzanie danych przez HF Media sp z o.o. i jego zaufanych partnerów. Możesz również zażądać dostępu do swoich danych — w dowolnym momencie możesz je usunąć, sprostować, ograniczyć ich przetwarzanie, przenieść czy wnieść skargę do organu nadzorczego — GIODO.

Podstawy prawne przetwarzania Twoich danych

Nie zapominaj, że w każdym przypadku przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na podstawie prawnej na bazie obowiązujących przepisów. Jedną z nich może być konieczność przetwarzania danych do wykonania lub zawarcia umowy, której jesteś stroną. Taką umowę może stanowić regulamin jednego z naszych serwisów www, który odwiedzasz. W przypadku marketingu, w tym profilowania podstawą prawną jest Twoja dobrowolna zgoda. W przypadku pozostałych celów, takich jak analityka ruchu lub zapobieganie nadużyciom, podstawą prawną jest uzasadniony interes administratora danych.

Wyraź zgodę na przechowywanie 25 maja 2018 roku, w Twoim urządzeniu plików cookies, jak też na przetwarzanie w celach marketingowych, w tym profilowania, Twoich danych pozostawianych przeze mnie w ramach korzystania oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Wyraź zgodę na przetwarzanie danych po 25 maja 2018 roku w ramach korzystania z oferowanych przez nas i naszych zaufanych partnerów usług. Dzięki temu będziemy trafiać jeszcze lepiej w Twoje preferencje poprzez nasze treści i reklamy. Pamiętaj, że wyrażenie zgody jest dobrowolne.

Jeszcze więcej informacji o przetwarzaniu Twoich danych znajduje się w Polityce Prywatności serwisów HF Media.
Oktawave
FreshMail Sp. z o.o.
Google
Cloudflare
Facebook
Criteo
HotJar
Disqus
TVN
Wirtualna Polska
Quarticon